వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 5.33
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.33.1
सोऽवतीर्य द्रुमात् तस्माद् विद्रुमप्रतिमाननः।
विनीतवेषः कृपणः प्रणिपत्योपसृत्य च ॥ ५.३३.१ ॥
ఆ చెట్టు నుండి దిగిన ఆయన, పగడం వంటి ముఖంతో, వినయమైన వేషంతో, దీనంగా నమస్కరించి సమీపించి.
5.33.2
तामब्रवीन्महातेजा हनूमान् मारुतात्मजः।
शिरस्यञ्जलिमाधाय सीतां मधुरया गिरा ॥ ५.३३.२ ॥
మహాతేజస్వి, వాయుపుత్రుడైన హనుమంతుడు, శిరసుపై అంజలి ఉంచి, మధురమైన మాటలతో సీతతో ఇలా అన్నాడు.
5.33.3
का नु पद्मपलाशाक्षि क्लिष्टकौशेयवासिनि।
द्रुमस्य शाखामालम्ब्य तिष्ठसि त्वमनिन्दिते ॥ ५.३३.३ ॥
పద్మదళాల వంటి కన్నులున్న ఓ స్త్రీ, చిరిగిన పట్టువస్త్రం ధరించినదానా, నిందారహితురాలా, చెట్టు కొమ్మను పట్టుకొని నిలిచి ఉన్న నీవు ఎవరు?
5.33.4
किमर्थं तव नेत्राभ्यां वारि स्रवति शोकजम्।
पुण्डरीकपलाशाभ्यां विप्रकीर्णमिवोदकम् ॥ ५.३३.४ ॥
నీ రెండు కన్నుల నుండి శోకంతో పుట్టిన నీరు ఎందుకు కారుతోంది, పద్మదళాల నుండి చిందిన నీటిలా?
5.33.5
सुराणामसुराणां च नागगन्धर्वरक्षसाम्।
यक्षाणां किंनराणां च का त्वं भवसि शोभने ॥ ५.३३.५ ॥
ఓ శోభనా! దేవతలు, అసురులు, నాగులు, గంధర్వులు, రాక్షసులు, యక్షులు, కిన్నరులలో నీవు ఎవరు?
5.33.6
का त्वं भवसि रुद्राणां मरुतां वा वरानने।
वसूनां वा वरारोहे देवता प्रतिभासि मे ॥ ५.३३.६ ॥
ఓ సుందర ముఖీ! రుద్రులు, మరుత్తులు లేదా వసువులలో నీవు ఎవరు? ఓ సుందర కటీ, నాకు నీవు ఒక దేవతలా కనిపిస్తున్నావు.
5.33.7
किं नु चन्द्रमसा हीना पतिता विबुधालयात्।
रोहिणी ज्योतिषां श्रेष्ठा श्रेष्ठा सर्वगुणाधिका ॥ ५.३३.७ ॥
చంద్రుని నుండి విడిపోయి, దేవలోకం నుండి పడిపోయిన రోహిణివా నీవు? నక్షత్రాలలో శ్రేష్ఠమైనది, సర్వ గుణాలలో అధికమైనది?
5.33.8
कोपाद् वा यदि वा मोहाद् भर्तारमसितेक्षणे।
वसिष्ठं कोपयित्वा त्वं वासि कल्याण्यरुन्धती ॥ ५.३३.८ ॥
ఓ నల్లని కన్నులదానా! కోపంతోనో మోహంతోనో నీ భర్తను, లేదా వసిష్ఠుడిని కోపింపజేసి నీవు అరుంధతివా, ఓ కల్యాణీ?
5.33.9
को नु पुत्रः पिता भ्राता भर्ता वा ते सुमध्यमे।
अस्माल्लोकादमुं लोकं गतं त्वमनुशोचसि ॥ ५.३३.९ ॥
ఓ సన్నని నడుము గలదానా! ఈ లోకం నుండి ఆ లోకానికి వెళ్లిన నీ కుమారుడో, తండ్రో, సోదరుడో, భర్తో ఎవరు, వారి కొరకు నీవు శోకిస్తున్నావు?
5.33.10
रोदनादतिनिःश्वासाद् भूमिसंस्पर्शनादपि।
न त्वां देवीमहं मन्ये राज्ञः संज्ञावधारणात् ॥ ५.३३.१० ॥
ఏడుపు, తీవ్ర నిట్టూర్పులు, నేలను తాకడం వల్ల కూడా, రాజు లక్షణాలను బట్టి నిర్ధారించగలిగిన దానిని కనుక నిన్ను దేవి అని నేను భావించను.
5.33.11
व्यञ्जनानि हि ते यानि लक्षणानि च लक्षये।
महिषी भूमिपालस्य राजकन्या च मे मता ॥ ५.३३.११ ॥
నీ శరీర చిహ్నాలను, లక్షణాలను నేను గమనిస్తున్నాను; అవి నీవు భూపతి మహిషివి, రాజకుమార్తెవని నాకు తోస్తున్నాయి.
5.33.12
रावणेन जनस्थानाद् बलात् प्रमथिता यदि।
सीता त्वमसि भद्रं ते तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ॥ ५.३३.१२ ॥
రావణుడు జనస్థానం నుండి బలవంతంగా అపహరించిన సీతవు నీవైతే, నీకు శుభమగుగాక; అడుగుతున్న నాకు అది చెప్పు.
5.33.13
यथा हि तव वै दैन्यं रूपं चाप्यतिमानुषम्।
तपसा चान्वितो वेषस्त्वं राममहिषी ध्रुवम् ॥ ५.३३.१३ ॥
నీ దీనస్థితి, మానవాతీతమైన నీ రూపం, తపస్సుతో కూడిన నీ వేషం చూస్తే, నువ్వు నిశ్చయంగా రాముని పట్టమహిషివి.
5.33.14
सा तस्य वचनं श्रुत्वा रामकीर्तनहर्षिता।
उवाच वाक्यं वैदेही हनूमन्तं द्रुमाश्रितम् ॥ ५.३३.१४ ॥
అతని మాటలు విని, రాముని కీర్తనతో సంతోషించిన వైదేహి, చెట్టుపై ఉన్న హనుమంతునితో ఈ మాట అన్నది.
5.33.15
पृथिव्यां राजसिंहानां मुख्यस्य विदितात्मनः।
स्नुषा दशरथस्याहं शत्रुसैन्यप्रणाशिनः ॥ ५.३३.१५ ॥
భూమిపై సింహాల వంటి రాజులలో అగ్రగణ్యుడు, ఆత్మజ్ఞాని, శత్రుసైన్యాన్ని నాశనం చేసేవాడైన దశరథుని కోడలిని నేను.
5.33.16
दुहिता जनकस्याहं वैदेहस्य महात्मनः।
सीतेति नाम्ना चोक्ताहं भार्या रामस्य धीमतः ॥ ५.३३.१६ ॥
మహాత్ముడైన విదేహ రాజు జనకుని కుమార్తెను నేను; సీత అనే పేరుతో పిలువబడతాను; జ్ఞానియైన రాముని భార్యను.
5.33.17
समा द्वादश तत्राहं राघवस्य निवेशने।
भुञ्जाना मानुषान् भोगान् सर्वकामसमृद्धिनी ॥ ५.३३.१७ ॥
అక్కడ రాఘవుని భవనంలో పన్నెండు సంవత్సరాలు మానవ సుఖాలను అనుభవించాను; సకల కోరికలూ నెరవేరి సమృద్ధిగా ఉన్నాను.
5.33.18
ततस्त्रयोदशे वर्षे राज्ये चेक्ष्वाकुनन्दनम्।
अभिषेचयितुं राजा सोपाध्यायः प्रचक्रमे ॥ ५.३३.१८ ॥
అప్పుడు పదమూడవ సంవత్సరంలో, రాజు తన ఉపాధ్యాయునితో కలిసి ఇక్ష్వాకు వంశపు ఆనందమైన రాముని పట్టాభిషేకం ప్రారంభించాడు.
5.33.19
तस्मिन् सम्भ्रियमाणे तु राघवस्याभिषेचने।
कैकेयी नाम भर्तारमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.३३.१९ ॥
రాఘవుని పట్టాభిషేకం సిద్ధమవుతున్న సమయంలో, కైకేయి అనే రాణి తన భర్తతో ఇలా పలికింది.
5.33.20
न पिबेयं न खादेयं प्रत्यहं मम भोजनम्।
एष मे जीवितस्यान्तो रामो यद्यभिषिच्यते ॥ ५.३३.२० ॥
రాముడికి పట్టాభిషేకం జరిగితే, నేను ప్రతిరోజూ నీరు తాగను, ఆహారం తీసుకోను; ఇదే నా జీవితానికి అంతం.
5.33.21
यत् तदुक्तं त्वया वाक्यं प्रीत्या नृपतिसत्तम।
तच्चेन्न वितथं कार्यं वनं गच्छतु राघवः ॥ ५.३३.२१ ॥
రాజశ్రేష్ఠా! మీరు ప్రేమతో ఇచ్చిన ఆ మాట వ్యర్థం కాకూడదంటే, రాఘవుడు అడవికి వెళ్లాలి.
5.33.22
स राजा सत्यवाग् देव्या वरदानमनुस्मरन्।
मुमोह वचनं श्रुत्वा कैकेय्याः क्रूरमप्रियम् ॥ ५.३३.२२ ॥
సత్యవాది అయిన ఆ రాజు, రాణికి ఇచ్చిన వరాలను స్మరిస్తూ, కైకేయి పలికిన ఆ క్రూరమైన, అప్రియమైన మాటలు విని మోహితుడయ్యాడు.
5.33.23
ततस्तं स्थविरो राजा सत्यधर्मे व्यवस्थितः।
ज्येष्ठं यशस्विनं पुत्रं रुदन् राज्यमयाचत ॥ ५.३३.२३ ॥
అప్పుడు సత్యధర్మంలో స్థిరంగా ఉన్న ఆ వృద్ధ రాజు, ఏడుస్తూ తన యశస్వి అయిన జ్యేష్ఠ పుత్రుడిని రాజ్యం అడిగాడు.
5.33.24
स पितुर्वचनं श्रीमानभिषेकात् परं प्रियम्।
मनसा पूर्वमासाद्य वाचा प्रतिगृहीतवान् ॥ ५.३३.२४ ॥
ఆ శ్రీమంతుడైన రాముడు, పట్టాభిషేకం కన్నా ప్రియమైన తండ్రి మాటను మొదట మనసులో స్వీకరించి, తరువాత మాటతో అంగీకరించాడు.
5.33.25
दद्यान्न प्रतिगृह्णीयात् सत्यं ब्रूयान्न चानृतम्।
अपि जीवितहेतोर्हि रामः सत्यपराक्रमः ॥ ५.३३.२५ ॥
ఆయన ఇస్తారు, స్వీకరించరు; సత్యం పలుకుతారు, అసత్యం పలకరు. ప్రాణం కోసమైనా రాముడు సత్యపరాక్రముడే.
5.33.26
स विहायोत्तरीयाणि महार्हाणि महायशाः।
विसृज्य मनसा राज्यं जनन्यै मां समादिशत् ॥ ५.३३.२६ ॥
ఆ మహాయశస్వి విలువైన ఉత్తరీయాలను విడిచి, మనసుతో రాజ్యాన్ని త్యజించి, తల్లికి నన్ను అప్పగించారు.
5.33.27
साहं तस्याग्रतस्तूर्णं प्रस्थिता वनचारिणी।
नहि मे तेन हीनाया वासः स्वर्गेऽपि रोचते ॥ ५.३३.२७ ॥
అప్పుడు నేను వనచారిణిగా ఆయనకు ముందు త్వరగా బయలుదేరాను; ఆయన లేకుండా స్వర్గంలో నివసించడమైనా నాకు ఇష్టం కాదు.
5.33.28
प्रागेव तु महाभागः सौमित्रिर्मित्रनन्दनः।
पूर्वजस्यानुयात्रार्थे कुशचीरैरलंकृतः ॥ ५.३३.२८ ॥
అంతకుముందే మహాభాగ్యుడైన సౌమిత్రి, మిత్రులకు ఆనందం కలిగించువాడు, అన్నగారిని అనుసరించడానికి దర్భలు, నారచీరలతో అలంకరించుకుని సిద్ధమయ్యాడు.
5.33.29
ते वयं भर्तुरादेशं बहुमान्य दृढव्रताः।
प्रविष्टाः स्म पुरादृष्टं वनं गम्भीरदर्शनम् ॥ ५.३३.२९ ॥
మేము అందరం దృఢవ్రతులై, భర్త ఆజ్ఞను గౌరవించి, ఇంతకుముందు చూడని ఆ గంభీర దర్శనమైన అరణ్యంలో ప్రవేశించాము.
5.33.30
वसतो दण्डकारण्ये तस्याहममितौजसः।
रक्षसापहृता भार्या रावणेन दुरात्मना ॥ ५.३३.३० ॥
దండకారణ్యంలో నివసిస్తున్నప్పుడు, అమితతేజస్వి అయిన ఆయన భార్యనైన నన్ను దుష్టాత్ముడైన రాక్షసుడు రావణుడు అపహరించాడు.
5.33.31
द्वौ मासौ तेन मे कालो जीवितानुग्रहः कृतः।
ऊर्ध्वं द्वाभ्यां तु मासाभ्यां ततस्त्यक्ष्यामि जीवितम् ॥ ५.३३.३१ ॥
అతడు నా ప్రాణానికి దయచూపి రెండు నెలల కాలాన్ని ఇచ్చాడు. ఆ రెండు నెలల తర్వాత నేను నా ప్రాణాన్ని విడిచిపెడతాను.