वाल्मीकि रामायण · सर्ग 7.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.68.1
कथां कथयतां तेषां जयं चाकाङ्क्षतां शुभम् ।
व्यतीता रजनी शीघ्रं शत्रुघ्नस्य महात्मनः ॥ ७.६८.१ ॥
कथा सांगत आणि शुभ विजयाची इच्छा करत असताना त्यांची रात्र महात्मा शत्रुघ्नासाठी लवकर सरली.
7.68.2
ततः प्रभाते विमले तस्मिन्काले स राक्षसः ।
निर्गतस्तु पुराद्धीरो भक्ष्याहारप्रचोदितः ॥ ७.६८.२ ॥
नंतर निर्मल पहाटेच्या त्या वेळी, अन्नाच्या इच्छेने प्रेरित झालेला तो धीर राक्षस नगरातून बाहेर पडला.
7.68.3
एतस्मिन्नन्तरे वीरः शत्रुघ्नो यमुनां नदीम् ।
तीर्त्वा मधुपुरद्वारि धनुष्पाणिरतिष्ठत ॥ ७.६८.३ ॥
याच दरम्यान वीर शत्रुघ्न यमुना नदी ओलांडून मधुपुराच्या दारात धनुष्य हाती घेऊन उभा राहिला.
7.68.4
ततो ऽर्धदिवसे प्राप्ते क्रूरकर्मा स राक्षसः ।
आगच्छद्बहुसाहस्रं प्राणिनां भारमुद्वहन् ॥ ७.६८.४ ॥
नंतर दुपार झाली तेव्हा क्रूरकर्मा तो राक्षस हजारो प्राण्यांचे ओझे वाहत आला.
7.68.5
ततो ददर्श शत्रुघ्नं स्थितं द्वारि धृतायुधम् ।
तमुवाच ततो रक्षः किमनेन करिष्यसि ॥ ७.६८.५ ॥
नंतर त्या राक्षसाने दारात शस्त्र धरून उभ्या असलेल्या शत्रुघ्नाला पाहिले; मग तो म्हणाला, "याने तू काय करशील?"
7.68.6
ईदृशानां सहस्राणि सायुधानां नराधम ।
भक्षितानि मया रोषात्कालमाकाङ्क्षसे नु किम् ॥ ७.६८.६ ॥
अरे नराधमा, अशा शस्त्रधारी हजारो लोकांना मी रागाने खाल्ले आहे; तू मृत्यूची इच्छा करतोस का?
7.68.7
आहारश्चास्य सम्पूर्णो ममायं पुरुषाधम ।
स्वयं प्रविष्टो ऽद्य मुखं कथमासाद्य दुर्मते ॥ ७.६८.७ ॥
अधमा पुरुषा, हा माझा आहार पूर्ण झाला; दुर्मती, आज तू स्वतः माझ्या मुखात कसा आलास?
7.68.8
तस्यैवं भाषमाणस्य हसतश्च मुहुर्मुहुः ।
शत्रुघ्नो वीर्यसम्पन्नो रोषादश्रूण्यवासृजत् ॥ ७.६८.८ ॥
तो असे बोलत आणि वारंवार हसत असताना, वीर्यसंपन्न शत्रुघ्नाने रागाने अश्रू ढाळले.
7.68.9
तस्य रोषाभिभूतस्य शत्रुघ्नस्य महात्मनः ।
तेजोमया मरीच्यस्तु सर्वगात्रैर्विनिष्पतन् ॥ ७.६८.९ ॥
रागाने व्यापलेल्या त्या महात्मा शत्रुघ्नाच्या सर्व अवयवांतून तेजोमय किरण बाहेर पडू लागले.
7.68.10
उवाच च सुसङ्क्रुद्धः शत्रुघ्नस्तं निशाचरम् ।
योद्धुमिच्छामि दुर्बुद्धे द्वन्द्वयुद्धं त्वया सह ॥ ७.६८.१० ॥
अत्यंत संतापलेला शत्रुघ्न त्या निशाचराला म्हणाला - हे दुर्बुद्धी, मला तुझ्याशी द्वंद्वयुद्ध करायचे आहे.
7.68.11
पुत्रो दशरथस्याहं भ्राता रामस्य धीमतः ।
शत्रुघ्नो नित्यशत्रुघ्नो वधाकाङ्क्षी तवागतः ॥ ७.६८.११ ॥
मी दशरथाचा पुत्र, बुद्धिमान रामाचा बंधू शत्रुघ्न आहे; नेहमी शत्रूंचा नाश करणारा; तुझा वध इच्छून आलो आहे.
7.68.12
तस्य मे युद्धकामस्य द्वन्द्वयुद्धं प्रदीयताम् ।
शत्रुस्त्वं सर्वभूतानां न मे जीवन्गमिष्यसि ॥ ७.६८.१२ ॥
युद्धाची इच्छा असलेल्या मला द्वंद्वयुद्ध द्यावे. तू सर्व प्राण्यांचा शत्रू आहेस; माझ्या हातून तू जिवंत जाणार नाहीस.
7.68.13
तस्मिंस्तथा ब्रुवाणे तु राक्षसः प्रहसन्निव ।
प्रत्युवाच नरश्रेष्ठं दिष्ट्या प्राप्तो ऽसि दुर्मते ॥ ७.६८.१३ ॥
तो असे बोलत असताना तो राक्षस जणू हसत नरश्रेष्ठाला म्हणाला, "हे दुर्मते, सुदैवाने तू येथे आला आहेस."
7.68.14
मम मातृष्वसुर्भ्राता रावणो राक्षसाधिपः ।
हतो रामेण दुर्बुद्धे स्त्रीहेतोः पुरुषाधम ॥ ७.६८.१४ ॥
माझ्या मावशीचा भाऊ, राक्षसाधिपती रावण एका स्त्रीसाठी रामाने मारला गेला, हे दुर्बुद्धे, हे पुरुषाधमा.
7.68.15
तच्च सर्वं मया क्षान्तं रावणस्य कुलक्षयम् ।
अवज्ञां पुरतः कृत्वा मया यूयं विशेषतः ॥ ७.६८.१५ ॥
रावणाच्या कुळाचा नाश हे सर्व मी सहन केले. विशेषतः तुम्हांला माझ्यासमोर तुच्छ लेखून.
7.68.16
निहताश्च हि मे सर्वे परिभूतास्तृणं यथा ।
भूताश्चैव भविष्याश्च यूयं च पुरुषाधमाः ॥ ७.६८.१६ ॥
ते सर्व माझ्याकडून मारले गेले आणि गवताप्रमाणे तुच्छ लेखले गेले. जे होऊन गेले आणि जे होतील, आणि तुम्हीही, हे पुरुषाधमांनो.
7.68.17
तस्य ते युद्धकामस्य युद्धं दास्यामि दुर्मते ।
तिष्ठं त्वं च मुहूर्तं तु यावदायुधमानये ।
ईप्सितं यादृशं तुभ्यं सज्जये यावदायुधम् ॥ ७.६८.१७ ॥
तुझ्या युद्धाच्या इच्छेनुसार मी तुला युद्ध देईन, हे दुर्मते. मी शस्त्र आणेपर्यंत क्षणभर थांब; तुला हवे असलेले शस्त्र सिद्ध करतो.
7.68.18
तमुवाचाशु शत्रुघ्नः क्व मे जीवन्गमिष्यसि ।
शत्रुर्यदृच्छया दृष्टो न मोक्तव्यः कृतात्मना ॥ ७.६८.१८ ॥
तेव्हा शत्रुघ्न त्याला लगेच म्हणाला, "माझ्यापासून जिवंत तू कुठे जाशील? अचानक दिसलेल्या शत्रूला संयमी पुरुषाने सोडू नये."
7.68.19
यो हि विक्लवया बुद्ध्या प्रसरं शत्रवे ददौ ।
स हतो मन्दबुद्धित्वाद्यथा कापुरुषस्तथा ॥ ७.६८.१९ ॥
जो विकल बुद्धीने शत्रूला संधी देतो, तो मंदबुद्धीमुळे भित्र्या माणसासारखा मारला जातो.
7.68.20
तस्मात्सुदृष्टं कुरु जीवलोकं शरैः शितैस्त्वां विविधैर्नयामि ।
यमस्य गेहाभिमुखं हि पापं रिपुं त्रिलोकस्य च राघवस्य ॥ ७.६८.२० ॥
म्हणून जीवलोक नीट पाहून घे. तीक्ष्ण बाणांनी विविध प्रकारे तुला यमाच्या घराकडे पाठवीन, पापी शत्रू, त्रिलोकाचा आणि राघवाचा शत्रू.