Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

મહાભારત · અધ્યાય 1.104

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

1.104.1

एतच्छ्रुत्वा वचो राज्ञः सस्मितं मृदु वल्गु च ।
यशस्विनी च साऽगच्छच्छान्तनोर्भूतये तदा ॥ १.१०४.१ ॥

રાજાના આ મૃદુ અને મધુર વચનો સાંભળીને યશસ્વિની તે હસતી હસતી ત્યારે શાંતનુના કલ્યાણ માટે તેમની પાસે ગઈ.

1.104.2

सा तु दृष्ट्वा नृपश्रेष्ठं चरन्तं तीरमाश्रितम् ।
वसूनां समयं स्मृत्वाऽथाभ्यगच्छदनिन्दिता ॥ १.१०४.२ ॥

તે નિર્દોષ નદીકિનારે ફરતા નૃપશ્રેષ્ઠને જોઈને, વસુઓના કરારને યાદ કરીને પછી તેમની પાસે આવી.

1.104.3

प्रजार्थिनी राजपुत्रं शान्तनुं पृथिवीपतिम् ।
प्रतीपवचनं चापि संस्मृत्यैव स्वयं नृपम् ॥ १.१०४.३ ॥

સંતાનની ઇચ્છા ધરાવતી તે રાજપુત્ર, પૃથ્વીપતિ શાંતનુને, અને પ્રતીપના વચનોને પણ યાદ કરીને, પોતે જ એ રાજા પાસે...

1.104.4

कालोऽयमिति मत्वा सा वसूनां शापचोदिता ।
उवाच चैव राज्ञः सा ह्लादयन्ती मनो गिरा ॥ १.१०४.४ ॥

'આ જ સમય છે' એમ માનીને, વસુઓના શાપથી પ્રેરાઈને, તે રાજા સાથે મનને આનંદ આપે એવી વાણીમાં બોલી.

1.104.5

भविष्यामि महीपाल महिषी ते वशानुगा ।
न तु त्वं वा द्वितीयो वा ज्ञातुमिच्छेत्कथंचन ॥ १.१०४.५ ॥

હે મહીપાલ, હું તમારી આજ્ઞાકારી મહારાણી બનીશ; પરંતુ તમે કે બીજો કોઈ, કોઈ પણ રીતે જાણવાની ઇચ્છા ન રાખશો.

1.104.6

यत्तु कुर्यामहं राजञ्शुभं वा यदि वाऽशुभम् ।
न तद्वारयितव्याऽस्मि न वक्तव्या तथाऽप्रियम् ॥ १.१०४.६ ॥

હે રાજન, હું જે કંઈ કરું, શુભ હોય કે અશુભ, તેને મને રોકવામાં ન આવે; અને મને આવી અપ્રિય વાત પણ ન કહેવામાં આવે.

1.104.7

एवं हि वर्तमानेऽहं त्वयि वत्स्यामि पार्थिव ।
वारिता विप्रियं चोक्ता त्यजेयं त्वामसंशयम् ॥ १.१०४.७ ॥

હે રાજા, આ રીતે વર્તતાં હું તારી સાથે રહીશ. પણ રોકાઈને અપ્રિય વાત કહેવાશે તો નિઃસંશય હું તને ત્યજી દઈશ.

1.104.8

एष मे समयो राजन्भज मां त्वं यथेप्सितम् ।
अनुनीताऽस्मि ते पित्रा भर्ता मे त्वं भव प्रभो ॥ १.१०४.८ ॥

હે રાજા, આ મારી શરત છે. તને ગમે તે રીતે મને સ્વીકાર. તારા પિતાએ મને તારા માટે સમજાવી છે; હે પ્રભુ, તું મારો પતિ થા.

1.104.9

तथेति सा यदा तूक्ता तदा भरतसत्तम ।
प्रहर्षमतुलं लेभे प्राप्य तं पार्थिवोत्तमम् ॥ १.१०४.९ ॥

હે ભરતશ્રેષ્ઠ, જ્યારે તેને 'તથાસ્તુ' કહેવામાં આવ્યું, ત્યારે તે શ્રેષ્ઠ રાજાને પામીને તેણે અતુલ હર્ષ પ્રાપ્ત કર્યો.

1.104.10

प्रतिज्ञाय तु तत्तस्यास्तथेति मनुजाधिपः ।
रथमारोप्य तां देवीं जगाम स तया सह ॥ १.१०४.१० ॥

તેની એ શરત 'તથાસ્તુ' કહીને સ્વીકારીને, મનુષ્યોના અધિપતિ રાજાએ તે દેવીને રથમાં બેસાડી અને તેની સાથે ચાલ્યો ગયો.

1.104.11

सा च शान्तनुमभ्यागात्साक्षाल्लक्ष्मीरिवापरा ।
आसाद्य शान्तनुस्तां च बुभुजे कामतो वशी ॥ १.१०४.११ ॥

તે શાંતનુ પાસે આવી, જાણે સાક્ષાત બીજી લક્ષ્મી. શાંતનુ તેની પાસે જઈને, કામવશ હોવા છતાં પોતાને સંયમિત રાખી તેનો ઉપભોગ કર્યો.

1.104.12

न प्रष्टव्येति मन्वानो न स तां किंचिदूचिवान् ।
स तस्याः शीलवृत्तेन रूपौदार्यगुणेन च ॥ १.१०४.१२ ॥

'આને કશું પૂછવું ન જોઈએ' એમ માનીને તેણે તેને કશું કહ્યું નહીં. તેના શીલ, આચરણ, રૂપ અને ઉદાર ગુણોથી તે (તેના પ્રત્યે આસક્ત રહ્યો).

1.104.13

उपचारेण च रहस्तुतोष जगतीपतिः ।
स राजा परमप्रीतः परमस्त्रीप्रलालितः ॥ १.१०४.१३ ॥

સેવા અને એકાંતથી તે જગત્પતિ સંતુષ્ટ થયો. તે રાજા અત્યંત પ્રસન્ન થયો, પરમ સુંદર સ્ત્રી દ્વારા લાડ પામેલો.

1.104.14

दिव्यरूपा हि सा देवी गङ्गा त्रिपथगामिनी ।
मानुषं विग्रहं कृत्वा श्रीमन्तं वरवर्णिनी ॥ १.१०४.१४ ॥

દિવ્ય રૂપવાળી તે દેવી ગંગા, ત્રિપથગામિની, માનવ શરીર ધારણ કરીને તેજસ્વી અને શ્રેષ્ઠ વર્ણવાળી બની.

1.104.15

भाग्योपनतकामस्य भार्या चोपनताऽभवत् ।
शन्तनोर्नृपसिंहस्य देवराजसमद्युतेः ॥ १.१०४.१५ ॥

ભાગ્યથી જેની કામના પૂર્ણ થઈ, તેની પત્ની બનીને તે આવી — શંતનુની, નૃપસિંહની, દેવરાજ ઇન્દ્ર સમાન તેજવાળા.

1.104.16

संभोगस्नेहचातुर्यैर्हावलास्यैर्मनोहरैः ।
राजानं रमयामास यथा रज्येत स प्रभुः ॥ १.१०४.१६ ॥

સંભોગ, સ્નેહ અને ચતુરાઈથી, હાવભાવ અને મનોહર લાસ્યથી તેણે રાજાને રમાડ્યો, જેથી તે પ્રભુ તેના પર અનુરક્ત થાય.