Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 1.104

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

1.104.1

एतच्छ्रुत्वा वचो राज्ञः सस्मितं मृदु वल्गु च ।
यशस्विनी च साऽगच्छच्छान्तनोर्भूतये तदा ॥ १.१०४.१ ॥

राजाचे हे मृदु आणि गोड शब्द ऐकून यशस्विनी ती हसत तेव्हा शंतनूच्या कल्याणासाठी त्याच्याकडे गेली.

1.104.2

सा तु दृष्ट्वा नृपश्रेष्ठं चरन्तं तीरमाश्रितम् ।
वसूनां समयं स्मृत्वाऽथाभ्यगच्छदनिन्दिता ॥ १.१०४.२ ॥

ती निर्दोष नदीतीरावर फिरणाऱ्या नृपश्रेष्ठाला पाहून, वसूंचा करार आठवून मग त्याच्याकडे आली.

1.104.3

प्रजार्थिनी राजपुत्रं शान्तनुं पृथिवीपतिम् ।
प्रतीपवचनं चापि संस्मृत्यैव स्वयं नृपम् ॥ १.१०४.३ ॥

संततीची इच्छा धरणारी ती राजपुत्र, पृथ्वीपती शंतनूला आणि प्रतीपाचे शब्द आठवून, स्वतःच त्या राजाकडे...

1.104.4

कालोऽयमिति मत्वा सा वसूनां शापचोदिता ।
उवाच चैव राज्ञः सा ह्लादयन्ती मनो गिरा ॥ १.१०४.४ ॥

'हीच वेळ' असे मानून, वसूंच्या शापाने प्रेरित होऊन, ती राजाशी मन आनंदित करणाऱ्या वाणीने बोलली.

1.104.5

भविष्यामि महीपाल महिषी ते वशानुगा ।
न तु त्वं वा द्वितीयो वा ज्ञातुमिच्छेत्कथंचन ॥ १.१०४.५ ॥

हे महीपाला, मी तुझी आज्ञाधारक राणी होईन; पण तू किंवा दुसरा कोणीही कोणत्याही प्रकारे जाणून घेण्याची इच्छा करू नये.

1.104.6

यत्तु कुर्यामहं राजञ्शुभं वा यदि वाऽशुभम् ।
न तद्वारयितव्याऽस्मि न वक्तव्या तथाऽप्रियम् ॥ १.१०४.६ ॥

हे राजा, मी जे काही करेन, शुभ असो वा अशुभ, ते मला अडवू नये; आणि अशा प्रकारे मला अप्रिय बोलू नये.

1.104.7

एवं हि वर्तमानेऽहं त्वयि वत्स्यामि पार्थिव ।
वारिता विप्रियं चोक्ता त्यजेयं त्वामसंशयम् ॥ १.१०४.७ ॥

हे राजा, असे वागत असताना मी तुझ्यासोबत राहीन. पण मला अडवले आणि अप्रिय बोलले गेले, तर निःसंशय मी तुला सोडून जाईन.

1.104.8

एष मे समयो राजन्भज मां त्वं यथेप्सितम् ।
अनुनीताऽस्मि ते पित्रा भर्ता मे त्वं भव प्रभो ॥ १.१०४.८ ॥

हे राजा, हीच माझी अट आहे. तुला हवे तसे माझा स्वीकार कर. तुझ्या पित्याने मला तुझ्यासाठी राजी केले आहे; हे प्रभो, तू माझा पती हो.

1.104.9

तथेति सा यदा तूक्ता तदा भरतसत्तम ।
प्रहर्षमतुलं लेभे प्राप्य तं पार्थिवोत्तमम् ॥ १.१०४.९ ॥

हे भरतश्रेष्ठा, जेव्हा तिला 'तथास्तु' म्हटले गेले, तेव्हा त्या श्रेष्ठ राजाला मिळवून ती अतुलनीय हर्षाला प्राप्त झाली.

1.104.10

प्रतिज्ञाय तु तत्तस्यास्तथेति मनुजाधिपः ।
रथमारोप्य तां देवीं जगाम स तया सह ॥ १.१०४.१० ॥

तिची ती अट 'तथास्तु' म्हणून मान्य करून मनुष्यांचा अधिपती राजा त्या देवीला रथात बसवून तिच्यासोबत निघून गेला.

1.104.11

सा च शान्तनुमभ्यागात्साक्षाल्लक्ष्मीरिवापरा ।
आसाद्य शान्तनुस्तां च बुभुजे कामतो वशी ॥ १.१०४.११ ॥

ती शंतनूजवळ आली, जणू साक्षात दुसरी लक्ष्मी. शंतनू तिच्याजवळ जाऊन, कामवश असूनही स्वतःला आवरून तिचा उपभोग घेतला.

1.104.12

न प्रष्टव्येति मन्वानो न स तां किंचिदूचिवान् ।
स तस्याः शीलवृत्तेन रूपौदार्यगुणेन च ॥ १.१०४.१२ ॥

'हिला काही विचारू नये' असे मानून त्याने तिला काहीही म्हटले नाही. तिचे शील, वर्तन, रूप आणि उदार गुण यांमुळे तो (तिच्यात आसक्त राहिला).

1.104.13

उपचारेण च रहस्तुतोष जगतीपतिः ।
स राजा परमप्रीतः परमस्त्रीप्रलालितः ॥ १.१०४.१३ ॥

सेवेने आणि एकांतात तो जगत्पति संतुष्ट झाला. तो राजा अत्यंत प्रसन्न झाला, परम सुंदर स्त्रीने लाडावलेला.

1.104.14

दिव्यरूपा हि सा देवी गङ्गा त्रिपथगामिनी ।
मानुषं विग्रहं कृत्वा श्रीमन्तं वरवर्णिनी ॥ १.१०४.१४ ॥

दिव्य रूप असलेली ती देवी गंगा, त्रिपथगामिनी, मानवी देह धारण करून तेजस्वी आणि श्रेष्ठ वर्णाची झाली.

1.104.15

भाग्योपनतकामस्य भार्या चोपनताऽभवत् ।
शन्तनोर्नृपसिंहस्य देवराजसमद्युतेः ॥ १.१०४.१५ ॥

भाग्याने ज्याची इच्छा पूर्ण झाली, त्याची भार्या होऊन ती आली — शंतनूची, नृपसिंहाची, देवराज इंद्रासमान तेजस्वी.

1.104.16

संभोगस्नेहचातुर्यैर्हावलास्यैर्मनोहरैः ।
राजानं रमयामास यथा रज्येत स प्रभुः ॥ १.१०४.१६ ॥

संभोग, स्नेह व चातुर्याने, हावभाव आणि मनोहर लास्याने तिने राजाला रमवले, जेणेकरून तो प्रभू तिच्यावर अनुरक्त व्हावा.