महाभारत · अध्याय 1.105
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.105.1
संवत्सरानृतून्मासान्बुबुधे न बहून्गतान् ।
रममाणस्तया सार्धं यथाकामं नरेश्वरः ॥ १.१०५.१ ॥
तिच्यासह रमत, यथेच्छ राहणारा तो नरेश्वर, निघून गेलेली अनेक वर्षे, ऋतू आणि महिने जाणू शकला नाही.
1.105.2
दिविष्ठान्मानुषांश्चैव भोगान्भुङ्क्ते स वै नृपः ।
आसाद्य शान्तनुः श्रीमान्मुमुदे योषितां वराम् ॥ १.१०५.२ ॥
तो राजा श्रीमान शंतनू दिव्य आणि मानवी सर्व भोग भोगत होता; स्त्रियांत श्रेष्ठ अशा तिला मिळवून तो आनंदित झाला.
1.105.3
ऋतुकाले तु सा देवी दिव्यं गर्भमधारयत् ।
अष्टावजनयत्पुत्रांस्तस्मादमरसन्निभान् ॥ १.१०५.३ ॥
ऋतुकाळी ती देवी दिव्य गर्भ धारण करत असे; अमरांसारखे आठ पुत्र तिने जन्माला घातले.
1.105.4
जातं जातं च सा पुत्रं क्षिपत्यम्यसि भारत ।
सूतके कण्ठमाक्रम्य तान्निनाय यमक्षयम् ॥ १.१०५.४ ॥
हे भारता, जन्मलेल्या प्रत्येक पुत्राला ती अग्नीत टाकत असे; सूतिकागृहात गळा दाबून त्यांना यमलोकी पाठवी.
1.105.5
प्रीणाम्यहं त्वामित्युक्त्वा गङ्गास्रोतस्यमज्जयत् ।
तस्य तन्न प्रियं राज्ञः शान्तनोरभवत्तदा ॥ १.१०५.५ ॥
'मी तुला प्रसन्न करते' असे म्हणून तिने त्याला गंगेच्या प्रवाहात बुडवले; ते तेव्हा राजा शंतनूला प्रिय वाटले नाही.
1.105.6
न च तां किंचनोवाच त्यागाद्भीतो महीपतिः ।
अमीमांस्या कर्मयोनिरागमश्चेति शान्तनुः ॥ १.१०५.६ ॥
त्यागाच्या भीतीने राजा तिला काहीच बोलला नाही; 'कर्माचे मूळ असलेला आगम विचारार्ह नाही' असे शंतनू मानत होता.
1.105.7
स्मरन्पितृवचश्चैव नापृच्छत्पुत्रकिल्बिषम् ।
जाताञ्जातांश्च वै हन्ति सा स्त्री सप्त वरान्सुतान् ॥ १.१०५.७ ॥
पित्याचे वचन स्मरून, पुत्रपापाबद्दल त्याने विचारले नाही. जन्मलेल्यांनाच ती स्त्री मारत असे; सात श्रेष्ठ पुत्रांना (तिने मारले).
1.105.8
शान्तनुर्धर्मभङ्गाच्च नापृच्छत्तां कथंचन ।
अष्टमं तु जिघांसन्त्यां चुक्षुभे शान्तनोर्धृतिः ॥ १.१०५.८ ॥
धर्मभंगाच्या भयाने शंतनूने तिला कोणत्याही प्रकारे विचारले नाही. परंतु आठव्या (पुत्राला) ती मारण्यास उद्यत झाली तेव्हा शंतनूचा धीर ढळला.
1.105.9
अथैनामष्टमे पुत्रे जाते प्रहसतीमिव ।
उवाच राजा दुःखार्तः परीप्सन्पुत्रमात्मनः ॥ १.१०५.९ ॥
नंतर आठवा पुत्र जन्मला तेव्हा, हसत असल्यासारख्या त्या स्त्रीला, दुःखाने पीडित राजा आपल्या पुत्राचे रक्षण करू इच्छित असता म्हणाला.
1.105.10
आलभन्तीं तदा दृष्ट्वा तां स कौरवनन्दनः ।
अब्रवीद्भरतश्रेष्ठो वाक्यं परमदुःखितः ॥ १.१०५.१० ॥
तेव्हा तिला (बाळाला) उचलताना पाहून कौरववंशाचा आनंद, भरतश्रेष्ठ अत्यंत दुःखी होऊन तिला हे वचन म्हणाला.
1.105.11
मावधीः कस्य काऽसीति किं हिनत्सि सुतानिति ।
पुत्रघ्नि सुमहत्पापं संप्राप्तं ते सुगर्हितम् ॥ १.१०५.११ ॥
"मारू नको! तू कोणाची आहेस, कोण आहेस? पुत्रांना का मारतेस?" "हे पुत्रघातिनी, तुझ्यावर अत्यंत मोठे, अत्यंत निंदनीय पाप आले आहे."
1.105.12
पुत्रकाम न ते हन्मि पुत्रं पुत्रवतां वर ।
जीर्णस्तु मम वासोऽयं यथा स समयः कृतः ॥ १.१०५.१२ ॥
"हे पुत्रकामा! मी तुझ्या पुत्राला मारणार नाही, हे पुत्रवंतांमध्ये श्रेष्ठा! माझे हे वस्त्र जीर्ण झाले आहे; जसा तो करार झाला होता."
1.105.13
अहं गङ्गा जह्नुसुता महर्षिगणसेविता ।
देवकार्यार्थसिद्ध्यर्थमुषिताऽहं त्वया सह ॥ १.१०५.१३ ॥
मी जह्नूची कन्या गंगा, महर्षिगणांनी सेविलेली. देवकार्यसिद्धीसाठी मी तुझ्यासोबत वास्तव्य केले.
1.105.14
इमेऽष्टौ वसवो देवा महाभागा महौजसः ।
वसिष्ठशापदोषेण मानुषत्वमुपागताः ॥ १.१०५.१४ ॥
हे आठ वसु देव, महाभाग्यवान आणि महातेजस्वी, वसिष्ठांच्या शापदोषामुळे मनुष्यजन्माला आले आहेत.
1.105.15
तेषां जनयिता नान्यस्त्वदृते भुवि विद्यते ।
मद्विधा मानुषी धात्री लोके नास्तीह काचन ॥ १.१०५.१५ ॥
त्यांचा जनक पृथ्वीवर तुझ्याखेरीज दुसरा कोणी नाही; माझ्यासारखी मानवी धात्रीही या लोकात कोठे नाही.
1.105.16
तस्मात्तज्जननीहेतोर्मानुषत्वमुपागता ।
जनयित्वा वसूनष्टौ जिता लोकास्त्वयाऽक्षयाः ॥ १.१०५.१६ ॥
म्हणून त्यांच्या जन्महेतूने मी मनुष्यजन्माला आले आहे. आठ वसूंना जन्म देऊन तू अक्षय लोक जिंकले आहेस.
1.105.17
देवानां समयस्त्वेष वसूनां संश्रुतो मया ।
जातं जातं मोक्षयिष्ये जन्मतो मानुषादिति ॥ १.१०५.१७ ॥
देव आणि वसूंशी माझी हीच अट मान्य झाली आहे की जन्मताच प्रत्येकाला मी मनुष्यजन्मातून मुक्त करीन.
1.105.18
तत्ते शापाद्विनिर्मुक्ता आपवस्य महात्मनः ।
स्वस्ति तेस्तु गमिष्यामि पुत्रं पाहि महाव्रतम् ॥ १.१०५.१८ ॥
म्हणून महात्मा आपवाच्या शापातून ते मुक्त झाले आहेत. तुझे कल्याण असो; मी जात आहे. महाव्रती पुत्राचे रक्षण कर.