มหาภารตะ · อัธยายะ 1.112

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.112.1

ततः सत्यवती दीना कृपणा पुत्रगृद्धिनी ।
पुत्रस्य कृत्वा कार्याणि स्नुषाभ्यां सह भारत ॥ १.११२.१ ॥

จากนั้น สัตยวตี ผู้โศกเศร้า น่าสงสาร และห่วงใยบุตรยิ่งนัก ได้ทำพิธีกรรมเพื่อบุตรของนาง พร้อมกับสะใภ้ทั้งสอง ดูก่อนภารตะ

1.112.2

समाश्वास्य स्नुषे ते च भर्तृशोकनिपीडिते ।
धर्मं च पितृवंशं च मातृवंशं च भामिनी।
प्रसमीक्ष्य महाभागा गाङ्गेयं वाक्यमब्रवीत् ॥ १.११२.२ ॥

เมื่อปลอบโยนสะใภ้ทั้งสองผู้ถูกความโศกเพราะสามีเบียดเบียนแล้ว และพิจารณาโดยรอบคอบถึงธรรม สายตระกูลบิดา และสายตระกูลมารดา นางผู้สูงศักดิ์ รุ่งเรือง ผู้มีโชคยิ่ง จึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่คางเกยะ

1.112.3

दुःखार्दिता तु सा देवी मज्जन्ती शोकसागरे ।
शन्तनोर्धर्मनित्यस्य कौरव्यस्य यशस्विनः।
त्वयि पिण्डश्च कीर्तिश्च संतानश्च प्रतिष्ठितः ॥ १.११२.३ ॥

พระนางผู้นั้น ถูกความทุกข์เบียดเบียนและจมลงในมหาสมุทรแห่งความโศก ได้กล่าวว่า ดูก่อนบุตร การถวายปิณฑะ เกียรติยศ และสายสืบเชื้อสายของศานตนุ กษัตริย์ผู้มีชื่อเสียงแห่งเผ่ากุรุ ผู้ยึดมั่นในธรรมอยู่เสมอ ได้ตั้งมั่นอยู่ในตัวท่าน

1.112.4

भ्राता विचित्रवीर्यस्ते भूतानामन्तमेयिवान् ।
यथाकर्म शुभं कृत्वा स्वर्गोपगमनं ध्रुवम्।
यथा चायुर्ध्रुवं सत्ये त्वयि धर्मस्तथा ध्रुवः ॥ १.११२.४ ॥

พี่ชายของท่าน วิจิตรวีรยะ ได้ไปถึงที่สุดแห่งสรรพสัตว์แล้ว เมื่อทำกรรมดีตามกรรมของตนแล้ว เขาย่อมไปสู่สวรรค์อย่างแน่นอน เช่นเดียวกับที่อายุของท่านตั้งมั่นอยู่ในสัจจะ ธรรมก็ตั้งมั่นอยู่ในตัวท่านเช่นกัน

1.112.5

वेत्थ धर्मांश्च धर्मज्ञ समासेनेतरेण च ।
विविधास्त्वं श्रुतीर्वेत्थ वेदाङ्गानि च सर्वशः ॥ १.११२.५ ॥

ดูก่อนผู้รู้ธรรม ท่านรู้ธรรมทั้งโดยย่อและโดยละเอียด ท่านรู้ศรุติต่าง ๆ และรู้องค์ประกอบทั้งหมดของเวทโดยสมบูรณ์

1.112.6

व्यवस्थानं च ते धर्मे कुलाचारं च लक्षये ।
प्रतिपत्तिं च कृच्छ्रेषु शुक्राङ्गिरसयोरिव ॥ १.११२.६ ॥

ข้าพเจ้าเห็นในตัวท่านถึงการดำรงมั่นในธรรม และจารีตของตระกูล รวมทั้งความประพฤติของท่านในยามยาก เช่นเดียวกับของศุกระและอังคิรส

1.112.7

तस्मात्सुभृशमाश्वस्य त्वयि धर्मभृतां वर ।
कार्ये त्वां विनियोक्ष्यामि तच्छ्रुत्वा कर्तुमर्हसि ॥ १.११२.७ ॥

เพราะฉะนั้น ดูก่อนผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ทรงธรรม ขอท่านจงมีใจมั่นคงเต็มที่ ข้าพเจ้าจะมอบหมายงานให้แก่ท่าน เมื่อได้ฟังแล้ว ท่านควรปฏิบัติตาม

1.112.8

मम पुत्रस्तव भ्राता वीर्यवान्सुप्रियश्च ते ।
बाल एव गतः स्वर्गमपुत्रः पुरुषर्षभ ॥ १.११२.८ ॥

บุตรของข้าพเจ้า พี่ชายของท่าน ผู้กล้าหาญและเป็นที่รักยิ่งของท่าน ดูก่อนบุรุษผู้ประเสริฐ ได้ไปสู่สวรรค์ขณะยังเป็นเด็ก โดยยังไม่มีบุตร

1.112.9

इमे महिष्यौ भ्रातुस्ते काशिराजसुते शुभे ।
रूपयौवनसंपन्ने पुत्रकामे च भारत ॥ १.११२.९ ॥

มเหสีทั้งสองของพี่ชายท่านนี้ เป็นธิดาอันเป็นมงคลของพระราชาแห่งกาศี ทั้งสองพรั่งพร้อมด้วยรูปโฉมและความเยาว์วัย และดูก่อนภารตะ ทั้งสองปรารถนาบุตร

1.112.10

तयोरुत्पादयापत्यं सन्तानाय कुलस्य नः ।
मन्नियोगान्महाबाहो धर्मं कर्तुमिहार्हसि ॥ १.११२.१० ॥

จงให้กำเนิดบุตรกับทั้งสองนาง เพื่อให้สายตระกูลของเราดำรงอยู่ ดูก่อนผู้มีแขนทรงพลัง ตามคำสั่งของข้าพเจ้า ท่านควรปฏิบัติหน้าที่นี้ที่นี่

1.112.11

राज्ये चैवाभिषिच्यस्व भारताननुशाधि च ।
दारांश्च कुरु धर्मेण मा निमज्जीः पितामहान् ॥ १.११२.११ ॥

จงรับการอภิเษกในราชอาณาจักร และปกครองชาวภารตะ จงรับภรรยาโดยชอบธรรม อย่าปล่อยให้บรรพบุรุษของเราต้องจมลง

1.112.12

तथोच्यमानो मात्रा स सुहृद्भिश्च परन्तपः ।
इत्युवाचाथ धर्मात्मा धर्म्यमेवोत्तरं वचः ॥ १.११२.१२ ॥

เมื่อถูกมารดาและมิตรสหายกล่าวเช่นนั้น ผู้ทำลายศัตรู ผู้มีจิตใจในธรรม จึงตอบด้วยถ้อยคำที่สอดคล้องกับธรรม

1.112.13

असंशयं परो धर्मस्त्वया मातरुदाहृतः ।
त्वमपत्यं प्रति च मे प्रतिज्ञां वेत्थ वै परां ॥ १.११२.१३ ॥

ไม่ต้องสงสัยเลย มารดา ท่านได้ประกาศธรรมอันสูงสุดแล้ว และท่านรู้ดีถึงคำปฏิญาณอันยิ่งใหญ่ของข้าพเจ้าเกี่ยวกับบุตร

1.112.14

जानासि च यथावृत्तं शुल्कहेतोस्त्वदन्तरे ।
स सत्यवति सत्यं ते प्रतिजानाम्यहं पुनः ॥ १.११२.१४ ॥

ท่านรู้ดีว่าเกิดอะไรขึ้นระหว่างท่านกับบิดาของข้าพเจ้า เพราะค่าสินสอด สัตยวตี ข้าพเจ้าขอปฏิญาณต่อท่านอีกครั้งถึงสัจจะนั้น

1.112.15

परित्यजेयं त्रैलोक्यं राज्यं देवेषु वा पुनः ।
यद्वाऽप्यधिकमेताभ्यां न तु सत्यं कथंचन ॥ १.११२.१५ ॥

ข้าพเจ้าอาจสละไตรโลก หรือราชอาณาจักรในหมู่เทพ หรือแม้สิ่งที่ยิ่งกว่าทั้งสองนี้ได้ แต่ไม่มีทางใดเลยที่ข้าพเจ้าจะสละสัจจะ

1.112.16

त्यजेच्च पृथिवी गन्धमापश्च रसमात्मनः ।
ज्योतिस्तथा त्यजेद्रूपं वायुः स्पर्शगुणं त्यजेत् ॥ १.११२.१६ ॥

แผ่นดินอาจสละกลิ่นของตน น้ำอาจสละรสของตน ไฟก็เช่นเดียวกันอาจสละรูปของตน และลมอาจสละคุณสมบัติแห่งการสัมผัสของตน

1.112.17

प्रभां समुत्सृजेदर्को धूमकेतुस्तथोष्मताम् ।
त्यजेच्छब्दं तथाऽऽकाशं सोमः शीतांशुतां त्यजेत् ॥ १.११२.१७ ॥

พระอาทิตย์อาจสละแสงรัศมี ดาวหาง (ไฟ) อาจสละความร้อนของตน ฟ้าอากาศก็เช่นเดียวกันอาจสละเสียงของตน และพระจันทร์อาจสละความเย็นแห่งรัศมีของตน

1.112.18

विक्रमं वृत्रहा जह्याद्धर्मं जह्याच्च धर्मराट् ।
न त्वहं सत्यमुत्स्रष्टुं व्यवसेयं कथंचन ॥ १.११२.१८ ॥

ผู้สังหารวฤตระอาจสละความกล้าหาญ และพระราชาแห่งธรรมอาจสละธรรม แต่ข้าพเจ้าไม่มีทางตัดสินใจสละสัจจะได้เลย

1.112.19

तन्न जात्वन्यथा कुर्यां लोकानामपि संक्षये ।
अमरत्वस्य वा हेतोस्त्रैलोक्यस्य धनस्य च ॥ १.११२.१९ ॥

ข้าพเจ้าจะไม่กระทำการเป็นอย่างอื่นเด็ดขาด แม้เพื่อความพินาศของโลกทั้งหลาย หรือเพื่อความไม่ตาย หรือเพื่อไตรโลก หรือเพื่อทรัพย์สมบัติ

1.112.20

एवमुक्ता तु पुत्रेण भूरिद्रविणतेजसा ।
माता सत्यवती भीष्ममुवाच तदनन्तरम् ॥ १.११२.२० ॥

เมื่อบุตรผู้มีทรัพย์และรัศมีมากกล่าวเช่นนั้นแล้ว มารดาสัตยวตีจึงกล่าวกับภีษมะต่อจากนั้น

1.112.21

जानामि ते स्थितिं सत्ये परां सत्यपराक्रम ।
इच्छन्सृजेथास्त्रींल्लोकानन्यांस्त्वं स्वेन तेजसा ॥ १.११२.२१ ॥

ข้าแต่ผู้มีความกล้าหาญในความจริง ข้ารู้ความมั่นคงอย่างยิ่งของท่านในสัจจะ หากท่านปรารถนา ท่านอาจสร้างโลกอื่นอีกสามโลกด้วยรัศมีของตนเอง

1.112.22

जानामि चैवं सत्यं तन्मदर्थे यच्च भाषितम् ।
आपद्धर्मं त्वमावेक्ष्य वह पैतामहीं धुरम् ॥ १.११२.२२ ॥

ข้ารู้ดีว่าสิ่งที่กล่าวเพื่อประโยชน์ของข้านั้นเป็นความจริง จงพิจารณาอาปัทธรรม แล้วแบกแอกแห่งสายวงศ์ของปู่ของท่านไว้เถิด

1.112.23

यथा ते कुलतन्तुश्च धर्मश्च न पराभवेत् ।
सुहृदश्च प्रहृष्येरंस्तथा कुरु परन्तप ॥ १.११२.२३ ॥

จงกระทำให้เส้นใยแห่งวงศ์ตระกูลของท่านและธรรมไม่ถูกทำลาย ข้าแต่ผู้ปราบศัตรู และให้มิตรสหายของท่านได้เปรมปรีดิ์ จงกระทำเช่นนั้นเถิด

1.112.24

आत्मनश्च हितं तात प्रियं च मम भारत ।
लालप्यमानां तामेवं कृपणां पुत्रगृद्धिनीम्।
धर्मादपेतं ब्रुवतीं भीष्मो भूयोऽब्रवीदिदम् ॥ १.११२.२४ ॥

พระภีษมะจึงกล่าวกับนางอีกครั้งเมื่อนางคร่ำครวญเช่นนั้น นางน่าสงสารและหวงแหนบุตรชาย และกล่าวออกนอกเส้นทางแห่งธรรม ข้าแต่พระภรต สิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ตนเองและเป็นที่รักของข้า...

1.112.25

राज्ञि धर्मानवेक्षस्व मा नः सर्वान्व्यनीनशः ।
सत्याच्च्युतिः क्षत्रियस्य न धर्मेषु प्रशस्यते ॥ १.११२.२५ ॥

ข้าแต่พระราชินี จงพิจารณาธรรมทั้งหลาย อย่าทำให้พวกเราทั้งหมดพินาศ การละเมิดความจริงของกษัตริย์นั้นไม่เป็นที่สรรเสริญในบรรดาธรรมทั้งหลาย

1.112.26

शान्तनोरपि संतानं यथा स्यादक्षयं भुवि ।
तत्ते धर्मं प्रवक्ष्यामि क्षात्रं राज्ञि सनातनम् ॥ १.११२.२६ ॥

เพื่อให้วงศ์ของพระศานตนุดำรงอยู่บนแผ่นดินอย่างไม่เสื่อมสิ้น ข้าจะประกาศแก่ท่านซึ่งกษัตริยธรรมอันเป็นนิรันดร์ ข้าแต่พระราชินี