മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.112
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.112.1
ततः सत्यवती दीना कृपणा पुत्रगृद्धिनी ।
पुत्रस्य कृत्वा कार्याणि स्नुषाभ्यां सह भारत ॥ १.११२.१ ॥
അപ്പോൾ ദുഃഖിതയും ദീനയും പുത്രാസക്തയുമായ സത്യവതി, രണ്ടു മരുമക്കളോടൊപ്പം മകന്റെ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തു, ഓ ഭാരതാ.
1.112.2
समाश्वास्य स्नुषे ते च भर्तृशोकनिपीडिते ।
धर्मं च पितृवंशं च मातृवंशं च भामिनी।
प्रसमीक्ष्य महाभागा गाङ्गेयं वाक्यमब्रवीत् ॥ १.११२.२ ॥
ഭർത്തൃശോകത്താൽ പീഡിതരായ രണ്ടു മരുമക്കളെയും ആശ്വസിപ്പിച്ച്, ധർമ്മവും പിതൃവംശവും മാതൃവംശവും പരിഗണിച്ച്, ആ മഹാഭാഗ്യവതിയായ ഭാമിനി ഗാംഗേയനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
1.112.3
दुःखार्दिता तु सा देवी मज्जन्ती शोकसागरे ।
शन्तनोर्धर्मनित्यस्य कौरव्यस्य यशस्विनः।
त्वयि पिण्डश्च कीर्तिश्च संतानश्च प्रतिष्ठितः ॥ १.११२.३ ॥
ദുഃഖപീഡിതയായ ആ ദേവി ശോകസാഗരത്തിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ട് പറഞ്ഞു: ധർമ്മനിരതനായ യശസ്വി കൗരവ്യനായ ശന്തനുവിന്റെ പിണ്ഡവും കീർത്തിയും സന്താനവും നിന്നിൽ തന്നെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
1.112.4
भ्राता विचित्रवीर्यस्ते भूतानामन्तमेयिवान् ।
यथाकर्म शुभं कृत्वा स्वर्गोपगमनं ध्रुवम्।
यथा चायुर्ध्रुवं सत्ये त्वयि धर्मस्तथा ध्रुवः ॥ १.११२.४ ॥
നിന്റെ സഹോദരൻ വിചിത്രവീര്യൻ ജീവജാലങ്ങളുടെ അന്തത്തെ പ്രാപിച്ചു. ശുഭകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്ത് കർമ്മാനുസാരം സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയിരിക്കുന്നു, തീർച്ചയായും. സത്യത്തിൽ നിന്റെ ആയുസ്സ് സ്ഥിരമായിരിക്കുന്നതുപോലെ നിന്നിൽ ധർമ്മവും സ്ഥിരമാണ്.
1.112.5
वेत्थ धर्मांश्च धर्मज्ञ समासेनेतरेण च ।
विविधास्त्वं श्रुतीर्वेत्थ वेदाङ्गानि च सर्वशः ॥ १.११२.५ ॥
ഹേ ധർമ്മജ്ഞാ, നീ ധർമ്മങ്ങളെ ചുരുക്കമായും വിസ്തരിച്ചും അറിയുന്നു. വിവിധമായ ശ്രുതികളും വേദാംഗങ്ങളെല്ലാം പൂർണ്ണമായും നീ അറിയുന്നു.
1.112.6
व्यवस्थानं च ते धर्मे कुलाचारं च लक्षये ।
प्रतिपत्तिं च कृच्छ्रेषु शुक्राङ्गिरसयोरिव ॥ १.११२.६ ॥
നിന്നിൽ ധർമ്മത്തിലുള്ള സ്ഥിരതയും കുലാചാരവും ഞാൻ കാണുന്നു; കഠിനകാലങ്ങളിൽ ശുക്രനെയും അംഗിരസ്സിനെയും പോലെയുള്ള നിന്റെ പെരുമാറ്റവും ഞാൻ കാണുന്നു.
1.112.7
तस्मात्सुभृशमाश्वस्य त्वयि धर्मभृतां वर ।
कार्ये त्वां विनियोक्ष्यामि तच्छ्रुत्वा कर्तुमर्हसि ॥ १.११२.७ ॥
അതിനാൽ, ധർമ്മം ധരിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, നന്നായി ആശ്വസിച്ച് ഒരു കാര്യത്തിൽ ഞാൻ നിന്നെ നിയോഗിക്കും; അത് കേട്ട് നീ ചെയ്യണം.
1.112.8
मम पुत्रस्तव भ्राता वीर्यवान्सुप्रियश्च ते ।
बाल एव गतः स्वर्गमपुत्रः पुरुषर्षभ ॥ १.११२.८ ॥
എന്റെ പുത്രനും നിന്റെ സഹോദരനും വീര്യവാനും നിനക്ക് അത്യന്തം പ്രിയനുമായിരുന്നു; പുരുഷശ്രേഷ്ഠനേ, ബാലനായിരിക്കെ പുത്രരില്ലാതെ അവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി.
1.112.9
इमे महिष्यौ भ्रातुस्ते काशिराजसुते शुभे ।
रूपयौवनसंपन्ने पुत्रकामे च भारत ॥ १.११२.९ ॥
ഇവർ നിന്റെ സഹോദരന്റെ രണ്ട് മഹിഷിമാർ; കാശിരാജാവിന്റെ ശുഭപുത്രിമാർ, രൂപയൗവനസമ്പന്നർ; ഹേ ഭാരതാ, അവർ പുത്രകാമികളാണ്.
1.112.10
तयोरुत्पादयापत्यं सन्तानाय कुलस्य नः ।
मन्नियोगान्महाबाहो धर्मं कर्तुमिहार्हसि ॥ १.११२.१० ॥
അവരിൽ നമ്മുടെ കുലത്തിന്റെ തുടർച്ചയ്ക്കായി സന്തതിയെ ഉണ്ടാക്കുക; ഹേ മഹാബാഹോ, എന്റെ നിയോഗപ്രകാരം ഇവിടെ ഈ ധർമ്മം ചെയ്യുന്നത് നിനക്ക് യോഗ്യമാണ്.
1.112.11
राज्ये चैवाभिषिच्यस्व भारताननुशाधि च ।
दारांश्च कुरु धर्मेण मा निमज्जीः पितामहान् ॥ १.११२.११ ॥
രാജ്യത്തിൽ അഭിഷിക്തനാകുക; ഭാരതരെ ഭരിക്കുക; ധർമ്മപ്രകാരം ഭാര്യമാരെ സ്വീകരിക്കുക; നിന്റെ പിതാമഹന്മാരെ മുങ്ങാൻ അനുവദിക്കരുത്.
1.112.12
तथोच्यमानो मात्रा स सुहृद्भिश्च परन्तपः ।
इत्युवाचाथ धर्मात्मा धर्म्यमेवोत्तरं वचः ॥ १.११२.१२ ॥
അമ്മയാലും സുഹൃത്തുക്കളാലും ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ ശത്രുക്കളെ തപിപ്പിക്കുന്ന ധർമ്മാത്മാവ് ധർമ്മോചിതമായ മറുപടി വാക്ക് പറഞ്ഞു.
1.112.13
असंशयं परो धर्मस्त्वया मातरुदाहृतः ।
त्वमपत्यं प्रति च मे प्रतिज्ञां वेत्थ वै परां ॥ १.११२.१३ ॥
അമ്മേ, സംശയമില്ലാതെ അമ്മ പരമധർമ്മം പറഞ്ഞു. സന്താനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള എന്റെ മഹത്തായ പ്രതിജ്ഞയും അമ്മയ്ക്കറിയാം.
1.112.14
जानासि च यथावृत्तं शुल्कहेतोस्त्वदन्तरे ।
स सत्यवति सत्यं ते प्रतिजानाम्यहं पुनः ॥ १.११२.१४ ॥
സ്ത്രീധനത്തിന്റെ കാരണത്താൽ അമ്മയ്ക്കും അച്ഛനും ഇടയിൽ നടന്നത് അമ്മയ്ക്കറിയാം. സത്യവതീ, ആ സത്യം ഞാൻ അമ്മയ്ക്ക് വീണ്ടും പ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുന്നു.
1.112.15
परित्यजेयं त्रैलोक्यं राज्यं देवेषु वा पुनः ।
यद्वाऽप्यधिकमेताभ्यां न तु सत्यं कथंचन ॥ १.११२.१५ ॥
മൂന്ന് ലോകങ്ങളെയും ഞാൻ ഉപേക്ഷിച്ചേക്കാം; ദേവന്മാരുടെ ഇടയിലെ രാജ്യവും ഉപേക്ഷിച്ചേക്കാം; അല്ലെങ്കിൽ ഇവ രണ്ടിനെക്കാളും ഉയർന്നതും ഉപേക്ഷിച്ചേക്കാം. പക്ഷേ ഒരു വിധത്തിലും സത്യം ഉപേക്ഷിക്കില്ല.
1.112.16
त्यजेच्च पृथिवी गन्धमापश्च रसमात्मनः ।
ज्योतिस्तथा त्यजेद्रूपं वायुः स्पर्शगुणं त्यजेत् ॥ १.११२.१६ ॥
ഭൂമി തന്റെ ഗന്ധം ഉപേക്ഷിക്കട്ടെ; ജലം തന്റെ രസം ഉപേക്ഷിക്കട്ടെ; അഗ്നി തന്റെ രൂപം ഉപേക്ഷിക്കട്ടെ; വായു തന്റെ സ്പർശഗുണം ഉപേക്ഷിക്കട്ടെ.
1.112.17
प्रभां समुत्सृजेदर्को धूमकेतुस्तथोष्मताम् ।
त्यजेच्छब्दं तथाऽऽकाशं सोमः शीतांशुतां त्यजेत् ॥ १.११२.१७ ॥
സൂര്യൻ തന്റെ പ്രഭ ഉപേക്ഷിക്കട്ടെ; ധൂമകേതു (അഗ്നി) തന്റെ ചൂട് ഉപേക്ഷിക്കട്ടെ; അതുപോലെ ആകാശം തന്റെ ശബ്ദം ഉപേക്ഷിക്കട്ടെ; ചന്ദ്രൻ തന്റെ ശീതകിരണങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കട്ടെ.
1.112.18
विक्रमं वृत्रहा जह्याद्धर्मं जह्याच्च धर्मराट् ।
न त्वहं सत्यमुत्स्रष्टुं व्यवसेयं कथंचन ॥ १.११२.१८ ॥
വൃത്രഹാവായ ഇന്ദ്രൻ വിക്രമം ഉപേക്ഷിച്ചേക്കാം, ധർമരാജൻ ധർമം ഉപേക്ഷിച്ചേക്കാം; എന്നാൽ ഒരു വിധത്തിലും സത്യം ഉപേക്ഷിക്കാൻ ഞാൻ തീരുമാനിക്കില്ല.
1.112.19
तन्न जात्वन्यथा कुर्यां लोकानामपि संक्षये ।
अमरत्वस्य वा हेतोस्त्रैलोक्यस्य धनस्य च ॥ १.११२.१९ ॥
ലോകങ്ങളുടെ സംഹാരത്തിലോ, അമരത്വത്തിനോ, ത്രിലോകങ്ങൾക്കോ, ധനത്തിനോ വേണ്ടി പോലും ഞാൻ ഒരിക്കലും അതിന് വിപരീതമായി പ്രവർത്തിക്കില്ല.
1.112.20
एवमुक्ता तु पुत्रेण भूरिद्रविणतेजसा ।
माता सत्यवती भीष्ममुवाच तदनन्तरम् ॥ १.११२.२० ॥
വളരെ ധനവും തേജസ്സുമുള്ള പുത്രൻ ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞശേഷം, മാതാവായ സത്യവതി ഭീഷ്മരോട് പിന്നീട് പറഞ്ഞു.
1.112.21
जानामि ते स्थितिं सत्ये परां सत्यपराक्रम ।
इच्छन्सृजेथास्त्रींल्लोकानन्यांस्त्वं स्वेन तेजसा ॥ १.११२.२१ ॥
സത്യപരാക്രമാ, സത്യത്തിൽ നിന്റെ സ്ഥിതി പരമമാണെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു; ആഗ്രഹിച്ചാൽ നിന്റെ സ്വന്തം തേജസ്സാൽ മറ്റ് മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും നീ സൃഷ്ടിക്കാം.
1.112.22
जानामि चैवं सत्यं तन्मदर्थे यच्च भाषितम् ।
आपद्धर्मं त्वमावेक्ष्य वह पैतामहीं धुरम् ॥ १.११२.२२ ॥
എനിക്കുവേണ്ടി പറഞ്ഞതും സത്യമാണെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു; ആപദ്ധർമം നോക്കി പിതാമഹന്റെ ഭാരം നീ വഹിക്കുക.
1.112.23
यथा ते कुलतन्तुश्च धर्मश्च न पराभवेत् ।
सुहृदश्च प्रहृष्येरंस्तथा कुरु परन्तप ॥ १.११२.२३ ॥
നിന്റെ കുലതന്തുവും ധർമവും നശിക്കാതെയും സുഹൃത്തുക്കൾ സന്തോഷിക്കുന്ന വിധത്തിലും, ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവനേ, അങ്ങനെ ചെയ്യുക.
1.112.24
आत्मनश्च हितं तात प्रियं च मम भारत ।
लालप्यमानां तामेवं कृपणां पुत्रगृद्धिनीम्।
धर्मादपेतं ब्रुवतीं भीष्मो भूयोऽब्रवीदिदम् ॥ १.११२.२४ ॥
ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് വ്യതിചലിച്ച്, പുത്രനോടുള്ള ആസക്തിയോടെ ഇങ്ങനെ വിലപിച്ച ആ ദീനയോട് ഭീഷ്മർ വീണ്ടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'ഭാരതാ, നിനക്കും എനിക്കും ഹിതവും പ്രിയവുമായത്...'
1.112.25
राज्ञि धर्मानवेक्षस्व मा नः सर्वान्व्यनीनशः ।
सत्याच्च्युतिः क्षत्रियस्य न धर्मेषु प्रशस्यते ॥ १.११२.२५ ॥
രാജ്ഞീ, ധർമ്മങ്ങളെ പരിഗണിക്കൂ; ഞങ്ങളെ എല്ലാവരെയും നശിപ്പിക്കരുതേ. സത്യത്തിൽ നിന്നുള്ള വ്യതിചലനം ക്ഷത്രിയന് ധർമ്മത്തിൽ പ്രശംസനീയമല്ല.
1.112.26
शान्तनोरपि संतानं यथा स्यादक्षयं भुवि ।
तत्ते धर्मं प्रवक्ष्यामि क्षात्रं राज्ञि सनातनम् ॥ १.११२.२६ ॥
ശാന്തനുവിന്റെ വംശവും ഭൂമിയിൽ ക്ഷയിക്കാതെ നിലനിൽക്കാൻ, അതിനായി നിനക്ക് ഞാൻ ക്ഷാത്രധർമ്മം പറയാം; അത് സനാതനമാണ്, രാജ്ഞീ.