మహాభారతం · అధ్యాయం 1.117
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.117.1
ततः स मुनिशार्दूलस्तानुवाच तपोधनान् ।
दोषतः कं गमिष्यामि न हि मेऽन्योपराध्यति ॥ १.११७.१ ॥
అప్పుడు ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు తపోధనులైన ఆ ఋషులతో ఇలా అన్నాడు.
1.117.2
तं दृष्ट्वा रक्षिणस्तत्र तथा बहुतिथेऽहनि ।
न्यवेदयंस्तथा राज्ञे यथावृत्तं नराधिप ॥ १.११७.२ ॥
అక్కడ అతన్ని చూసిన రక్షకులు, చాలా రోజుల తర్వాత జరిగినది జరిగినట్లే రాజుకు తెలియజేశారు, ఓ నరాధిపా.
1.117.3
राजा च तमृषिं श्रुत्वा निष्क्रम्य सह मन्त्रिभिः ।
प्रसादयामास तदा शूलस्थमृषिसत्तमम् ॥ १.११७.३ ॥
రాజు ఆ ఋషి గురించి విని, మంత్రులతో కలిసి బయటకు వెళ్లి, అప్పుడు శూలంపై నిలబడి ఉన్న ఆ ఋషిశ్రేష్ఠుడిని ప్రసన్నం చేసుకున్నాడు.
1.117.4
यन्मयाऽपकृतं मोहादज्ञानादृषिसत्तम ।
प्रसादये त्वां तत्राहं न मे त्वं क्रोद्धुमर्हसि ॥ १.११७.४ ॥
ఋషిశ్రేష్ఠా, మోహం వల్ల, అజ్ఞానం వల్ల నేను చేసిన తప్పుకు మిమ్మల్ని ప్రసన్నం చేస్తున్నాను; మీరు నాపై కోపించడం తగదు.
1.117.5
एवमुक्तस्ततो राज्ञा प्रसादमकरोन्मुनिः ।
कृतप्रसादं राजा तं ततः समवतारयत् ॥ १.११७.५ ॥
రాజు ఇలా అనగా, ముని అప్పుడు అనుగ్రహం చూపాడు; అనుగ్రహం పొందిన అతన్ని రాజు అప్పుడు దించాడు.
1.117.6
अवतार्य च शूलाग्रात्तच्छूलं निश्चकर्ष ह ।
अशक्नुवंश्च निष्क्रष्टुं शूलं मूले स चिच्छिदे ॥ १.११७.६ ॥
అతన్ని శూలాగ్రం నుంచి దించి, ఆ శూలాన్ని లాగాడు; దాన్ని పూర్తిగా బయటకు లాగలేక, మొదలు దగ్గర దాన్ని నరికాడు.
1.117.7
स तथान्तर्गतेनैव शूलेन व्यचरन्मुनिः ।
कण्ठपार्श्वान्तरस्थेन शङ्कुना मुनिराचत्।
पुष्पभाजनधारी स्यादिति चिन्तापरोऽभवत् ॥ १.११७.७ ॥
ఈ విధంగా లోపల గ్రుచ్చుకున్న శూలంతో ముని తిరుగుతూ ఉన్నాడు. గొంతుకు, పక్కటెముకలకు మధ్య ఉన్న మేకుతో ముని బాధపడ్డాడు. పూలబుట్ట ధరించినవానిలా కనిపిస్తాడేమో అని ఆయన చింతలో మునిగిపోయాడు.
1.117.8
स चातितपसा लोकान्विजिग्ये दुर्लभान्परैः ॥ १.११७.८ ॥
ఆయన అతి తపస్సుతో ఇతరులకు దుర్లభమైన లోకాలను జయించాడు.
1.117.9
अणीमाण्डव्य इति च ततो लोकेषु गीयते ।
स गत्वा सदनं विप्रो धर्मस्य परमार्थवित् ॥ १.११७.९ ॥
అప్పటి నుండి లోకాలలో ఆయనను అణీమాండవ్యుడని కీర్తిస్తారు. ఆ విప్రుడు ధర్మ పరమార్థం తెలిసినవాడై ధర్మదేవుని నివాసానికి వెళ్ళాడు.
1.117.10
आसनस्थं ततो धर्मं दृष्ट्वोपालभत प्रभुम् ।
किं नु तद्दुष्कृतं कर्म मया कृतमजानता ॥ १.११७.१० ॥
అప్పుడు ఆసనంపై కూర్చున్న ధర్ముని చూసి ఆయన ప్రభువును నిందించాడు: 'తెలియకుండా నేను చేసిన ఆ దుష్కర్మ ఏది?'
1.117.11
यस्येयं फलनिर्वृत्तिरीदृश्यासादिता मया ।
शीघ्रमाचक्ष्व मे तत्त्वं पश्य मे तपसो बलम् ॥ १.११७.११ ॥
'నాకు ఇంత ఫలం ఎవరివల్ల కలిగిందో ఆ సత్యాన్ని వెంటనే చెప్పు. నా తపస్సు బలాన్ని చూడు.'
1.117.12
पतङ्गिकानां पुच्छेषु त्वयेषीका प्रवेशिता ।
कर्मणस्तस्य ते प्राप्तं फलमेतत्तपोधन ॥ १.११७.१२ ॥
'ఓ తపోధనా! నీవు మిడతలు / పతంగుల తోకలలో రెల్లు గడ్డిని గ్రుచ్చావు. ఆ కర్మ ఫలమే నీకు ఇది దక్కింది.'
1.117.13
स्वल्पमेव यथा दत्तं दानं बहुगुणं भवेत् ।
अधर्म एवं विप्रर्षे बहुदुःखफलप्रदः ॥ १.११७.१३ ॥
స్వల్పంగా ఇచ్చిన దానమూ అధిక పుణ్యఫలాన్ని ఇచ్చినట్లే, విప్రర్షీ, అధర్మమూ అధిక దుఃఖఫలాన్ని ఇస్తుంది.
1.117.14
कस्मिन्काले मया तत्तु कृतं ब्रूहि यथातथम् ।
तेनोक्तं धर्मराजेन बालभावे त्वया कृतम् ॥ १.११७.१४ ॥
ఏ కాలంలో నేను దానిని చేశాను? ఉన్నది ఉన్నట్లు చెప్పండి. అప్పుడు ధర్మరాజు ఇలా అన్నాడు: 'నువ్వు బాల్యంలో చేశావు.'
1.117.15
बालो हि द्वादशाद्वर्षाज्जन्मतो यत्करिष्यति ।
न भविष्यत्यधर्मोऽत्र न प्रज्ञास्यति वै दिशः ॥ १.११७.१५ ॥
పుట్టినప్పటి నుండి పన్నెండు సంవత్సరాల వరకు బాలుడు ఏది చేసినా ఇక్కడ అధర్మం కాదు; అతడు దిశలనే కూడా తెలుసుకోడు.
1.117.16
अल्पेऽपराधेऽपि महान्मम दण्डस्त्वया धृतः ।
गरीयान्ब्राह्मणवधः सर्वभूतवधादपि ॥ १.११७.१६ ॥
చిన్న అపరాధానికీ నువ్వు నాకు పెద్ద శిక్ష విధించావు. బ్రాహ్మణ వధ సర్వప్రాణుల వధకంటే కూడా ఘోరమైనది.
1.117.17
शूद्रयोनावतो धर्म मानुषः संभविष्यसि ।
मर्यादां स्थापयाम्यद्य लोके कर्मफलोदयाम् ॥ १.११७.१७ ॥
కాబట్టి ధర్మా, నువ్వు శూద్రయోనిలో మానవుడిగా జన్మిస్తావు. ఈ రోజు లోకంలో కర్మఫలం వ్యక్తమయ్యే మర్యాదను నేను స్థాపిస్తున్నాను.
1.117.18
आ चतुर्दशकाद्वर्षान्न भविष्यति पातकम् ।
परतः कुर्वतामेव दोष एव भविष्यति ॥ १.११७.१८ ॥
పద్నాలుగు సంవత్సరాల వరకు పాపం ఉండదు. ఆ తరువాత చేసేవారికే దోషం కలుగుతుంది.
1.117.19
एतेन त्वपराधेन शापात्तस्य महात्मनः ।
धर्मो विदुररूपेण शूद्रयोनावजायत ॥ १.११७.१९ ॥
ఈ అపరాధం వల్ల, ఆ మహాత్ముని శాపం వల్ల, ధర్మం విదురుని రూపంలో శూద్ర యోనిలో జన్మించాడు.
1.117.20
धर्मे चार्थे च कुशलो लोभक्रोधविवर्जितः ।
दीर्घदर्शी शमपरः कुरूणां च हिते रतः ॥ १.११७.२० ॥
ధర్మంలో, అర్థంలో నైపుణ్యం కలవాడు; లోభక్రోధాలు లేనివాడు; దూరదృష్టి కలవాడు; శమంలో నిమగ్నమైనవాడు; కురువుల హితంలో ఆనందించేవాడు.