มหาภารตะ · อัธยายะ 1.117

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.117.1

ततः स मुनिशार्दूलस्तानुवाच तपोधनान् ।
दोषतः कं गमिष्यामि न हि मेऽन्योपराध्यति ॥ १.११७.१ ॥

จากนั้น มุนีผู้เป็นเสือในหมู่ฤๅษีได้กล่าวแก่บรรดาผู้มีตบะเป็นทรัพย์นั้น ว่าข้าพเจ้าจะไปเพราะความผิดอะไร เพราะข้าพเจ้าไม่ได้ทำผิดต่อผู้ใดเลย

1.117.2

तं दृष्ट्वा रक्षिणस्तत्र तथा बहुतिथेऽहनि ।
न्यवेदयंस्तथा राज्ञे यथावृत्तं नराधिप ॥ १.११७.२ ॥

เมื่อพวกผู้คุมเห็นท่านอยู่ที่นั่น หลังจากผ่านไปหลายวัน พวกเขาก็รายงานแก่พระราชาตามที่เกิดขึ้นจริงทุกประการ ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่แห่งมนุษย์

1.117.3

राजा च तमृषिं श्रुत्वा निष्क्रम्य सह मन्त्रिभिः ।
प्रसादयामास तदा शूलस्थमृषिसत्तमम् ॥ १.११७.३ ॥

พระราชาทรงได้ยินเรื่องฤๅษีนั้น จึงเสด็จออกไปพร้อมด้วยเหล่าเสนามนตรี และทรงขอขมาฤๅษีผู้ประเสริฐที่ยังคงยืนอยู่บนหลาวนั้น

1.117.4

यन्मयाऽपकृतं मोहादज्ञानादृषिसत्तम ।
प्रसादये त्वां तत्राहं न मे त्वं क्रोद्धुमर्हसि ॥ १.११७.४ ॥

ข้าแต่ฤๅษีผู้ประเสริฐ ความผิดที่ข้าพเจ้าได้ทำลงด้วยความหลงและความไม่รู้ ข้าพเจ้าขอขมาท่าน ขอท่านอย่าโกรธข้าพเจ้าเลย

1.117.5

एवमुक्तस्ततो राज्ञा प्रसादमकरोन्मुनिः ।
कृतप्रसादं राजा तं ततः समवतारयत् ॥ १.११७.५ ॥

เมื่อพระราชาตรัสดังนี้ ฤๅษีก็ทรงเมตตาให้อภัย พระราชาเมื่อได้รับความเมตตาจากฤๅษีแล้ว จึงให้ฤๅษีลงมาจากหลาวนั้น

1.117.6

अवतार्य च शूलाग्रात्तच्छूलं निश्चकर्ष ह ।
अशक्नुवंश्च निष्क्रष्टुं शूलं मूले स चिच्छिदे ॥ १.११७.६ ॥

เมื่อทรงให้ฤๅษีลงมาจากปลายหลาวแล้ว ก็ทรงดึงหลาวนั้น แต่ดึงไม่ออก จึงทรงตัดหลาวนั้นที่โคนแทน

1.117.7

स तथान्तर्गतेनैव शूलेन व्यचरन्मुनिः ।
कण्ठपार्श्वान्तरस्थेन शङ्कुना मुनिराचत्।
पुष्पभाजनधारी स्यादिति चिन्तापरोऽभवत् ॥ १.११७.७ ॥

ฤๅษีจึงเดินไปพร้อมกับหลาวที่ยังค้างอยู่ในร่างกาย หลาวที่ปักอยู่ระหว่างคอและลำตัวทำให้เจ็บปวด ฤๅษีจึงกังวลว่าผู้คนอาจเข้าใจว่าท่านเป็นผู้ถือตะกร้าดอกไม้

1.117.8

स चातितपसा लोकान्विजिग्ये दुर्लभान्परैः ॥ १.११७.८ ॥

และด้วยตบะอันยิ่งใหญ่ ท่านได้ชนะโลกทั้งหลายที่ผู้อื่นบรรลุได้ยาก

1.117.9

अणीमाण्डव्य इति च ततो लोकेषु गीयते ।
स गत्वा सदनं विप्रो धर्मस्य परमार्थवित् ॥ १.११७.९ ॥

ตั้งแต่นั้นมา ท่านจึงถูกขานนามในโลกว่า อณีมาณฑัพยะ พราหมณ์ผู้รู้ความหมายสูงสุดของธรรมนั้น ได้ไปยังที่อยู่ของธรรม

1.117.10

आसनस्थं ततो धर्मं दृष्ट्वोपालभत प्रभुम् ।
किं नु तद्दुष्कृतं कर्म मया कृतमजानता ॥ १.११७.१० ॥

เมื่อเห็นพระธรรมประทับอยู่บนอาสนะ ท่านก็ตำหนิพระผู้เป็นเจ้า ว่าข้าพเจ้าได้ทำกรรมชั่วอะไรไปโดยไม่รู้ตัวหรือ

1.117.11

यस्येयं फलनिर्वृत्तिरीदृश्यासादिता मया ।
शीघ्रमाचक्ष्व मे तत्त्वं पश्य मे तपसो बलम् ॥ १.११७.११ ॥

ขอท่านบอกข้าพเจ้าโดยเร็วถึงความจริงว่า ผลนี้เกิดจากการกระทำของผู้ใด จงดูกำลังแห่งตบะของข้าพเจ้าเถิด

1.117.12

पतङ्गिकानां पुच्छेषु त्वयेषीका प्रवेशिता ।
कर्मणस्तस्य ते प्राप्तं फलमेतत्तपोधन ॥ १.११७.१२ ॥

ข้าแต่ผู้มีตบะเป็นทรัพย์ ท่านได้เอาก้านอ้อสอดเข้าไปในหางของแมลงเม่าทั้งหลาย ผลนี้จึงได้เกิดแก่ท่านจากกรรมนั้น

1.117.13

स्वल्पमेव यथा दत्तं दानं बहुगुणं भवेत् ।
अधर्म एवं विप्रर्षे बहुदुःखफलप्रदः ॥ १.११७.१३ ॥

ดังที่การให้ทานแม้เพียงเล็กน้อยย่อมมีผลมากมาย ข้าแต่ฤๅษีในหมู่พราหมณ์ อธรรมก็ย่อมให้ผลเป็นทุกข์อันใหญ่หลวงฉันนั้น

1.117.14

कस्मिन्काले मया तत्तु कृतं ब्रूहि यथातथम् ।
तेनोक्तं धर्मराजेन बालभावे त्वया कृतम् ॥ १.११७.१४ ॥

ข้าพเจ้าทำสิ่งนั้นเมื่อไรกัน จงบอกข้าพเจ้าตามที่เป็นจริง พระธรรมราชาจึงตรัสตอบท่านว่า ท่านได้ทำสิ่งนั้นในวัยเด็ก

1.117.15

बालो हि द्वादशाद्वर्षाज्जन्मतो यत्करिष्यति ।
न भविष्यत्यधर्मोऽत्र न प्रज्ञास्यति वै दिशः ॥ १.११७.१५ ॥

เด็กที่ยังไม่ถึงสิบสองปี ตั้งแต่เกิด สิ่งที่เขาทำในที่นี้ไม่เป็นอธรรม เพราะเขายังไม่รู้จักทิศทั้งหลายเลย

1.117.16

अल्पेऽपराधेऽपि महान्मम दण्डस्त्वया धृतः ।
गरीयान्ब्राह्मणवधः सर्वभूतवधादपि ॥ १.११७.१६ ॥

ท่านได้ลงโทษข้าพเจ้าอย่างรุนแรง ทั้งที่ความผิดเพียงเล็กน้อย การฆ่าพราหมณ์ร้ายแรงยิ่งกว่าการฆ่าสัตว์ทั้งปวง

1.117.17

शूद्रयोनावतो धर्म मानुषः संभविष्यसि ।
मर्यादां स्थापयाम्यद्य लोके कर्मफलोदयाम् ॥ १.११७.१७ ॥

ดังนั้น ข้าแต่ธรรม ท่านจะเกิดเป็นมนุษย์ในครรภ์ของศูทร วันนี้เราจะตั้งขอบเขตในโลกให้ผลของกรรมเกิดขึ้นตามที่ควร

1.117.18

आ चतुर्दशकाद्वर्षान्न भविष्यति पातकम् ।
परतः कुर्वतामेव दोष एव भविष्यति ॥ १.११७.१८ ॥

จนถึงอายุสิบสี่ปี จะไม่มีบาป หลังจากนั้น โทษจะตกเฉพาะแก่ผู้ที่กระทำเท่านั้น

1.117.19

एतेन त्वपराधेन शापात्तस्य महात्मनः ।
धर्मो विदुररूपेण शूद्रयोनावजायत ॥ १.११७.१९ ॥

ด้วยความผิดนี้เอง และด้วยคำสาปของผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ผู้นั้น พระธรรมจึงได้เกิดในครรภ์ศูทรในร่างของวิทุระ

1.117.20

धर्मे चार्थे च कुशलो लोभक्रोधविवर्जितः ।
दीर्घदर्शी शमपरः कुरूणां च हिते रतः ॥ १.११७.२० ॥

เป็นผู้ชำนาญในธรรมและในผลประโยชน์ทางโลก ปราศจากความโลภและความโกรธ มองการณ์ไกล มุ่งความสงบ และยินดีในความเจริญของชาวกุรุ