महाभारत · अध्याय 1.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.17.1
एतस्मिन्नेव काले तु भगिन्यौ ते तपोधन ।
अपश्यतां समायान्तमुच्चैः श्रवसमन्तिकात् ॥ १.१७.१ ॥
हे तपोधना, त्याच काळी तुझ्या दोन्ही बहिणींनी जवळ येत असलेल्या उच्चैःश्रवसाला पाहिले.
1.17.2
यं तु देवगणाः सर्वे हृष्टरूपमपूजयन् ।
मथ्यमानेऽमृते जातमश्वरत्नमनुत्तमम् ॥ १.१७.२ ॥
अमृत मथले जात असताना जन्मलेला, सर्व देवगणांनी प्रसन्न मुद्रेने पूजलेला तो अनुत्तम अश्वरत्न.
1.17.3
अमोघबलमश्वानामुत्तमं जविनां वरम् ।
श्रीमन्तमजरं दिव्यं सर्वलक्षणपूजितम् ॥ १.१७.३ ॥
अमोघ बल असलेला, अश्वांत उत्तम, वेगवानांत श्रेष्ठ, तेजस्वी, अजर, दिव्य, सर्व शुभलक्षणांनी पूजित.
1.17.4
कथं तदमृतं देवैर्मथितं क्व च शंस मे ।
कारणं चात्र मथने संजातममृतात्परम्
यत्र जज्ञे महावीर्यः सोऽश्वराजो महाद्युतिः ॥ १.१७.४ ॥
देवांनी ते अमृत कसे मथले ते मला सांगा. अमृताव्यतिरिक्त या मंथनात दुसरे काय उत्पन्न झाले, त्याचे कारण काय, आणि ज्यातून तो महापराक्रमी, महातेजस्वी अश्वराज जन्मला ते कोठे घडले ते सांगा.
1.17.5
ज्वलन्तमचलं मेरुं तेजोराशिमनुत्तमम् ।
आक्षिपन्तं प्रभां भानोः स्वशृङ्गैः काञ्चनोज्ज्वलैः ॥ १.१७.५ ॥
तेजाने झळाळणारा, अचल, अनुपम तेजाचा राशी असा मेरू, आपल्या सोनेरी शिखरांनी सूर्याच्या प्रभेलाही झाकोळत होता.
1.17.6
कनकाभरणं चित्रं देवगन्धर्वसेवितम् ।
अप्रमेयमनाधृष्यमधर्मबहुलैर्जनैः ॥ १.१७.६ ॥
सोन्याच्या अलंकारांनी सजलेला, विचित्र, देव-गंधर्वांनी सेवित, अप्रमेय, अधर्मबहुल लोकांना अजिंक्य.
1.17.7
व्यालैरावारितं घोरैर्दिव्यौषधिविदीपितम् ।
नाकमावृत्य तिष्ठन्तमुच्छ्रयेण महागिरिम् ॥ १.१७.७ ॥
भयंकर सर्पांनी वेढलेला, दिव्य औषधींनी प्रकाशित, उंचीने स्वर्ग झाकून उभा असलेला तो महापर्वत.
1.17.8
अगम्यं मनसाप्यन्यैर्नदीवृक्षसमन्वितम् ।
नानापतगसङ्घैश्च नादितं सुमनोहरैः ॥ १.१७.८ ॥
मनानेही इतरांना अगम्य, नद्या व वृक्षांनी युक्त, अनेक पक्ष्यांच्या थव्यांच्या अतिमनोहर स्वरांनी निनादणारा.
1.17.9
तस्य शृङ्गमुपारुह्य बहुरत्नाचितं शुभम् ।
अनन्तकल्पमद्वन्द्वं सुराः सर्वे महौजसः ॥ १.१७.९ ॥
अनेक रत्नांनी भरलेल्या, शुभ, अनंत विविधतेच्या, द्वंद्वरहित त्या शिखरावर चढून सर्व महातेजस्वी देव.
1.17.10
ते मन्त्रयितुमारब्धास्तत्रासीना दिवौकसः ।
अमृताय समागम्य तपोनियमसंयुताः ॥ १.१७.१० ॥
तेथे बसलेले ते स्वर्गवासी देव, तप आणि नियमांनी युक्त होऊन, अमृतासाठी एकत्र जमून विचारविनिमय करू लागले.
1.17.11
तत्र नारायणो देवो ब्रह्माणमिदमब्रवीत् ।
चिन्तयत्सु सुरेष्वेवं मन्त्रयत्सु च सर्वशः ॥ १.१७.११ ॥
तेव्हा नारायण देव, देव असे चिंतन व सर्वथा विचारविनिमय करत असताना, ब्रह्मदेवांना असे म्हणाले.
1.17.12
देवैरसुरसङ्घैश्च मथ्यतां कलशोदधिः ।
भविष्यत्यमृतं तत्र मथ्यमाने महोदधौ ॥ १.१७.१२ ॥
देव आणि असुरांच्या समूहांनी मिळून क्षीरसागराचे मंथन करावे; त्या महासागराचे मंथन झाल्यावर तेथे अमृत प्रकट होईल.
1.17.13
सर्वौषधीः समावाप्य सर्वरत्नानि चैव ह ।
मन्थध्वयुदधिं देवा वेत्स्यध्वममृतं ततः ॥ १.१७.१३ ॥
सर्व औषधी आणि सर्व रत्ने आणून, हे देवांनो, समुद्राचे मंथन करा; त्यानंतर तुम्हाला अमृत प्राप्त होईल.