મહાભારત · અધ્યાય 1.178
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.178.1
ततः स भग्नपार्श्वाङ्गो नदित्वा भैरवं रवम् ।
शैलराजप्रतीकाशो गतासुरभवद्बकः ॥ १.१७८.१ ॥
ત્યારે પડખાં અને અંગો ભાંગી ગયેલો તે બક ભયંકર ચીસ પાડીને પર્વતરાજ સમાન પ્રાણરહિત થયો.
1.178.2
तेन शब्देन वित्रस्तो जनस्तस्याथ रक्षसः ।
निष्पपात गृहाद्राजन्सहैव परिचारिभिः ॥ १.१७८.२ ॥
તે અવાજથી ડરેલા એ રાક્ષસના લોકો, હે રાજન, સેવકો સાથે જ ઘરમાંથી બહાર દોડી ગયા.
1.178.3
बकानुजस्तदा राजन्भीमं शरणमेयिवान् ।
ततस्तु निहतं दृष्ट्वा राक्षसेन्द्रं महाबलम्।
राक्षसाः परमत्रस्ता भीमं शऱणमाययुः ॥ १.१७८.३ ॥
ત્યારે, હે રાજન, બકનો નાનો ભાઈ ભીમનું શરણ શોધી ગયો. મહાબળવાન રાક્ષસરાજને માર્યો ગયેલો જોઈને રાક્ષસો અત્યંત ભયભીત થઈ ભીમનું શરણ આવ્યા.
1.178.4
तान्भीतान्विगतज्ञानान्भीमः प्रहरतां वरः ।
सांत्वयामास बलवान्समये च न्यवेशयत् ॥ १.१७८.४ ॥
ભયભીત અને ભાન ગુમાવેલા તે રાક્ષસોને, યોદ્ધાઓમાં શ્રેષ્ઠ બળવાન ભીમે સાંત્વન આપ્યું અને એક કરારમાં સ્થાપિત કર્યા.
1.178.5
न हिंस्या मानुषा भूयो युष्माभिरिति कर्हिचित् ।
हिंसतां हि वधः शीघ्रमेवमेव भवेदिति ॥ १.१७८.५ ॥
"તમારે હવે ક્યારેય મનુષ્યોની હિંસા ન કરવી. જે હિંસા કરશે તેનો વધ તરત જ આ જ રીતે થશે."
1.178.6
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा तानि रक्षांसि भारत ।
एवमस्त्विति तं प्राहुर्जगृहुः समयं च तम् ॥ १.१७८.६ ॥
તેના એ શબ્દો સાંભળીને, હે ભારત, તે રાક્ષસોએ "એમ જ થાઓ" કહીને તે કરારનો સ્વીકાર કર્યો.
1.178.7
सगणस्तु बकभ्राता प्राणमत्पाण्डवं तदा ।
ततः प्रभृति रक्षांसि तत्र सौम्यानि भारत।
नगरे प्रत्यदृश्यन्त नरैर्नगरवासिभिः ॥ १.१७८.७ ॥
બકનો ભાઈ પોતાના ગણો સાથે ત્યારે પાંડવને પ્રણામ કરવા લાગ્યો. ત્યારથી, હે ભારત, ત્યાંના રાક્ષસો શાંત સ્વભાવના થઈ ગયા; નગરવાસી મનુષ્યોને તેઓ દેખાવા લાગ્યા.
1.178.8
ततो भीमस्तमादाय गतासुं पुरुषादकम् ।
निष्कर्णनेत्रं निर्जिह्वं निःसंज्ञं कण्ठपीडनात्।
कुर्वन्बहुविधां चेष्टां पुरद्वारमकर्षत ॥ १.१७८.८ ॥
પછી ભીમે તે મૃત નરભક્ષકને ઉપાડ્યો. કાન, આંખ અને જીભ વિનાના, ગળું દબાવવાથી બેભાન થયેલા તેને વિવિધ રીતે હલાવતાં તેણે નગરદ્વાર સુધી ખેંચી લાવ્યો.
1.178.9
द्वारदेशे विनिक्षिप्य पुरमागात्स मारुतिः ।
स एव राक्षसो नूनं पुनरायाति नः पुरीम् ॥ १.१७८.९ ॥
દ્વાર પાસે તેને ફેંકીને તે મારુતિ નગરમાં પાછો ફર્યો. તે જ રાક્ષસ ચોક્કસ ફરી આપણા નગરમાં આવશે.
1.178.10
सबालवृद्धाः पुरुषा इति भीताः प्रदुद्रुवुः ।
ततो भीमो बकं हत्वा गत्वा ब्राह्मणवेश्म तत् ॥ १.१७८.१० ॥
બાળકો અને વૃદ્ધો સહિત બધા લોકો 'તે રાક્ષસ ફરી આવશે' એમ વિચારીને ડરીને ભાગી ગયા. પછી ભીમે બકને મારી તે બ્રાહ્મણના ઘરે ગયો.
1.178.11
बलीवर्दौ च शकटं ब्राह्मणाय न्यवेदयत् ।
तूष्णीमन्तर्गृहं गच्छेत्यभिधाय द्विजोत्तमम् ॥ १.१७८.११ ॥
બે બળદ અને ગાડું તે બ્રાહ્મણને સોંપ્યાં. 'શાંતિથી ઘરની અંદર જા' એમ તે શ્રેષ્ઠ દ્વિજને કહીને.
1.178.12
मातृभ्रातृसमक्षं च गत्वा शयनमेव च ।
आचचक्षेऽथ तत्सर्वं रात्रौ युद्धमभूद्यथा ॥ १.१७८.१२ ॥
માતા અને ભાઈઓની સામે જઈને, પથારી પર બેસીને, રાત્રે યુદ્ધ કેવી રીતે થયું હતું તે બધું તેણે કહ્યું.
1.178.13
ततो नरा विनिष्क्रान्ता नगरात्कल्यमेव तु ।
ददृशुर्निहतं भूमौ राक्षसं रुधिरोक्षितम् ॥ १.१७८.१३ ॥
પછી સવારે નગરમાંથી બહાર નીકળેલા લોકોએ લોહીથી ખરડાયેલા, ભૂમિ પર મરાયેલા રાક્ષસને જોયો.
1.178.14
तमद्रिकूटसदृशं विनिकीर्णं भयानकम् ।
दृष्ट्वा संहृष्टरोमाणो बभूवुस्तत्र नागराः ॥ १.१७८.१४ ॥
પર્વતના શિખર જેવો વિખરાઈને પડેલો એ ભયાનક દેહ જોઈને ત્યાંના નગરવાસીઓના રોમાંચ ખડા થઈ ગયા.
1.178.15
एकचक्रां ततो गत्वा प्रवृत्तिं प्रददुः पुरे ।
ततः सहस्रशो राजन्नरा नगरवासिनः ॥ १.१७८.१५ ॥
પછી એકચક્રા જઈને તેમણે નગરમાં સમાચાર આપ્યા. હે રાજન, ત્યારે હજારો નગરવાસીઓ ત્યાં આવ્યા.
1.178.16
तत्राजग्मुर्बकं द्रष्टुं सस्त्रीवृद्धकुमारकाः ।
ततस्ते विस्मिताः सर्वे कर्म दृष्ट्वाऽतिमानुषम्।
दैवतान्यर्चयाञ्चक्रुः प्रार्थितानि पुरा भयात् ॥ १.१७८.१६ ॥
ત્યાં સ્ત્રીઓ, વૃદ્ધો અને બાળકો સહિત લોકો બકને જોવા આવ્યા. પછી બધા આશ્ચર્યચકિત થઈ, માનવાતીત એ કર્મ જોઈને, ભયને કારણે પહેલાં જેમની પ્રાર્થના કરી હતી તે દેવતાઓની પૂજા કરવા લાગ્યા.
1.178.17
ततः प्रगणयामासुः कस्य वारोऽद्य भोजने ।
ज्ञात्वा चागम्य तं विप्रं पप्रच्छुः सर्व एव ते ॥ १.१७८.१७ ॥
પછી આજે ભોજન માટે કોનો વારો છે તે ગણ્યું. જાણીને એ બ્રાહ્મણ પાસે જઈ બધા તેને પૂછવા લાગ્યા.
1.178.18
एवं पृष्टः स बहुशो रक्षमाणश्च पाण्डवान् ।
उवाच नागरान्सर्वानिदं विप्रर्षभस्तदा ॥ १.१७८.१८ ॥
આ રીતે વારંવાર પૂછાતાં, પાંડવોનું રક્ષણ કરતા એ વિપ્રોમાં શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણે ત્યારે બધા નગરવાસીઓને આ કહ્યું.
1.178.19
आज्ञापितं मामशने रुदन्तं सह बन्धुभिः ।
ददर्श ब्राह्मणः कश्चिन्मन्त्रसिद्धो महामनाः ॥ १.१७८.१९ ॥
ભોજન માટે આજ્ઞા પામેલા, સગાઓ સાથે રડતા મને મંત્રસિદ્ધ, મહામના એક બ્રાહ્મણે જોયો.
1.178.20
परिपृच्छ्य स मां पूर्वं परिक्लेशं पुरस्य च ।
अब्रवीद्ब्राह्मणश्रेष्ठो विश्वास्य प्रहसन्निव ॥ १.१७८.२० ॥
પહેલાં નગરના કષ્ટ વિશે મને પૂછીને, બ્રાહ્મણશ્રેષ્ઠે વિશ્વાસ આપતાં જાણે હસતાં કહ્યું.
1.178.21
प्रापयिष्याम्यहं तस्मा अन्नमेतद्दुरात्मने ।
मन्निमित्तं भयं चापि न कार्यमिति चाब्रवीत् ॥ १.१७८.२१ ॥
હું આ અન્ન તે દુરાત્માને પહોંચાડીશ; મારા કારણે ભય ન કરવો, એમ પણ તેમણે કહ્યું.
1.178.22
स तदन्नमुपादाय गतो बकवनं प्रति ।
तेन नूनं भवेदेतत्कर्म लोकहितं कृतम् ॥ १.१७८.२२ ॥
તે તે અન્ન લઈને બકવન તરફ ગયો. ચોક્કસ તેણે આ કાર્ય લોકહિત માટે કર્યું હશે.
1.178.23
ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे क्षत्रियाश्च सुविस्मिताः ।
वैश्याः शूद्राश्च मुदिताश्चक्रुर्ब्रह्ममहं तदा ॥ १.१७८.२३ ॥
ત્યારે બધા બ્રાહ્મણો અને ક્ષત્રિયો અત્યંત વિસ્મિત થયા; વૈશ્યો અને શૂદ્રો પણ પ્રસન્ન થઈને તે સમયે બ્રહ્મમહિમાનું ગાન કર્યું.
1.178.24
ततो जानपदाः सर्वे आजग्मुर्नगरं प्रति ।
तमद्भुततमं द्रष्टुं पार्थास्तत्रैव चावसन् ॥ १.१७८.२४ ॥
પછી જનપદના બધા લોકો તે અદ્ભુતતમ ઘટના જોવા નગર તરફ આવ્યા; અને પાર્થો ત્યાં જ રહ્યા.
1.178.25
वेत्रकीयगृहे सर्वे परिवार्य वृकोदरम् ।
विस्मयादभ्यगच्छन्त भीमं भीमपराक्रमम् ॥ १.१७८.२५ ॥
વેત્રકીય ગૃહમાં સૌએ વૃકોદરને ઘેરી લીધો; આશ્ચર્યથી ભયંકર પરાક્રમી ભીમ પાસે તેઓ આવ્યા.
1.178.26
न वै न संभवेत्सर्वं ब्राह्मणेषु महात्मसु ।
इति सत्कृत्य तं पौराः परिवव्रुः समन्ततः ॥ १.१७८.२६ ॥
"મહાત્મા બ્રાહ્મણોમાં બધું શક્ય છે" એમ કહી નગરજનોએ તેમનો સત્કાર કર્યો અને ચારે બાજુથી તેમને ઘેરી લીધા.
1.178.27
अयं त्राता हि खेदानां पितेव परमार्थतः ।
अस्य शुश्रूषवः पादौ परिचर्य उपास्महे ॥ १.१७८.२७ ॥
આ દુઃખોથી રક્ષણ આપનાર છે; ખરેખર પિતા સમાન. તેમના ચરણોની સેવા કરવાની ઇચ્છાથી અમે તેમની ઉપાસના કરીએ છીએ.
1.178.28
पशुमद्दधिमनच्चास्य वारं भक्तमुपाहरन् ।
तस्मिन्हते ते पुरुषा भीताः समनुबोधनाः ॥ १.१७८.२८ ॥
પશુમાંસ અને દહીં સાથેનું ભોજન તેના માટે વારાફરતી લાવતા. જ્યારે તે મારાયો, ત્યારે તે લોકો ભયભીત થઈને સભાન બન્યા.
1.178.29
ततः संप्राद्रवन्पार्थाः सह मात्रा परन्तपाः ।
आगच्छन्नेकचक्रां ते गाण्डवाः संशितव्रताः ॥ १.१७८.२९ ॥
પછી શત્રુઓને બાળનારા પૃથાપુત્રો માતા સાથે ભાગી ગયા. ગાંડીવધારી, દૃઢવ્રત એવા તેઓ એકચક્રા તરફ આવ્યા.
1.178.30
वैदिकाध्ययने युक्ता जटिला ब्रह्मचारिणः ।
अवसंस्ते च तत्रापि ब्राह्मणस्य निवेशने।
मात्रर सहैकचक्रायां दीर्घकालं सहोषिताः ॥ १.१७८.३० ॥
વેદાધ્યયનમાં લાગેલા, જટાધારી બ્રહ્મચારીઓ તરીકે તેઓ ત્યાં રહ્યા. એક બ્રાહ્મણના ઘરમાં, માતા સાથે, એકચક્રામાં તેઓ લાંબા સમય સુધી સાથે રહ્યા.