ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.178
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.178.1
ततः स भग्नपार्श्वाङ्गो नदित्वा भैरवं रवम् ।
शैलराजप्रतीकाशो गतासुरभवद्बकः ॥ १.१७८.१ ॥
ਫਿਰ ਪਸਲੀਆਂ ਤੇ ਅੰਗ ਟੁੱਟੇ ਉਹ ਬਕ ਭਿਆਨਕ ਦਹਾੜ ਮਾਰ ਕੇ ਪਰਬਤਰਾਜ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ ਹੋ ਗਿਆ।
1.178.2
तेन शब्देन वित्रस्तो जनस्तस्याथ रक्षसः ।
निष्पपात गृहाद्राजन्सहैव परिचारिभिः ॥ १.१७८.२ ॥
ਉਸ ਅਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਡਰੇ ਹੋਏ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਭੱਜੇ।
1.178.3
बकानुजस्तदा राजन्भीमं शरणमेयिवान् ।
ततस्तु निहतं दृष्ट्वा राक्षसेन्द्रं महाबलम्।
राक्षसाः परमत्रस्ता भीमं शऱणमाययुः ॥ १.१७८.३ ॥
ਤਦ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬਕ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਭੀਮ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਬਹੁਤ ਡਰ ਕੇ ਭੀਮ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ।
1.178.4
तान्भीतान्विगतज्ञानान्भीमः प्रहरतां वरः ।
सांत्वयामास बलवान्समये च न्यवेशयत् ॥ १.१७८.४ ॥
ਡਰੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਹੋਸ਼ ਗੁਆਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ, ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਲਵਾਨ ਭੀਮ ਨੇ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰਾਇਆ।
1.178.5
न हिंस्या मानुषा भूयो युष्माभिरिति कर्हिचित् ।
हिंसतां हि वधः शीघ्रमेवमेव भवेदिति ॥ १.१७८.५ ॥
"ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਕਦੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉ। ਹਿੰਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਵਧ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇਗਾ।"
1.178.6
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा तानि रक्षांसि भारत ।
एवमस्त्विति तं प्राहुर्जगृहुः समयं च तम् ॥ १.१७८.६ ॥
ਉਸ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇ" ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲਿਆ।
1.178.7
सगणस्तु बकभ्राता प्राणमत्पाण्डवं तदा ।
ततः प्रभृति रक्षांसि तत्र सौम्यानि भारत।
नगरे प्रत्यदृश्यन्त नरैर्नगरवासिभिः ॥ १.१७८.७ ॥
ਬਕ ਦਾ ਭਰਾ ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ; ਨਗਰ ਦੇ ਵਾਸੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗੇ।
1.178.8
ततो भीमस्तमादाय गतासुं पुरुषादकम् ।
निष्कर्णनेत्रं निर्जिह्वं निःसंज्ञं कण्ठपीडनात्।
कुर्वन्बहुविधां चेष्टां पुरद्वारमकर्षत ॥ १.१७८.८ ॥
ਫਿਰ ਭੀਮ ਨੇ ਉਸ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨਰਭਕਸ਼ੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਕੰਨ, ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਜੀਭ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਗਲਾ ਘੁੱਟਣ ਕਾਰਨ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿਲਾਉਂਦਿਆਂ ਨਗਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੱਕ ਘਸੀਟ ਲਿਆਇਆ।
1.178.9
द्वारदेशे विनिक्षिप्य पुरमागात्स मारुतिः ।
स एव राक्षसो नूनं पुनरायाति नः पुरीम् ॥ १.१७८.९ ॥
ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਕੋਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਕੇ ਉਹ ਮਾਰੁਤੀ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਉਹੀ ਰਾਕਸ਼ ਜ਼ਰੂਰ ਫਿਰ ਸਾਡੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਆਵੇਗਾ।
1.178.10
सबालवृद्धाः पुरुषा इति भीताः प्रदुद्रुवुः ।
ततो भीमो बकं हत्वा गत्वा ब्राह्मणवेश्म तत् ॥ १.१७८.१० ॥
ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ 'ਉਹ ਰਾਕਸ਼ ਫਿਰ ਆਵੇਗਾ' ਸੋਚ ਕੇ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਫਿਰ ਭੀਮ ਨੇ ਬਕ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ।
1.178.11
बलीवर्दौ च शकटं ब्राह्मणाय न्यवेदयत् ।
तूष्णीमन्तर्गृहं गच्छेत्यभिधाय द्विजोत्तमम् ॥ १.१७८.११ ॥
ਦੋ ਬਲਦ ਅਤੇ ਗੱਡਾ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। 'ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਓ' ਇਹ ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ।
1.178.12
मातृभ्रातृसमक्षं च गत्वा शयनमेव च ।
आचचक्षेऽथ तत्सर्वं रात्रौ युद्धमभूद्यथा ॥ १.१७८.१२ ॥
ਮਾਂ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾ ਕੇ, ਮੰਜੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਜਿਵੇਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਦੱਸਿਆ।
1.178.13
ततो नरा विनिष्क्रान्ता नगरात्कल्यमेव तु ।
ददृशुर्निहतं भूमौ राक्षसं रुधिरोक्षितम् ॥ १.१७८.१३ ॥
ਫਿਰ ਸਵੇਰੇ ਨਗਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲੱਥਪੱਥ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
1.178.14
तमद्रिकूटसदृशं विनिकीर्णं भयानकम् ।
दृष्ट्वा संहृष्टरोमाणो बभूवुस्तत्र नागराः ॥ १.१७८.१४ ॥
ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਰਗਾ ਖਿੱਲਰਿਆ ਪਿਆ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।
1.178.15
एकचक्रां ततो गत्वा प्रवृत्तिं प्रददुः पुरे ।
ततः सहस्रशो राजन्नरा नगरवासिनः ॥ १.१७८.१५ ॥
ਫਿਰ ਏਕਚਕ੍ਰਾ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਗਰਵਾਸੀ ਉੱਥੇ ਆਏ।
1.178.16
तत्राजग्मुर्बकं द्रष्टुं सस्त्रीवृद्धकुमारकाः ।
ततस्ते विस्मिताः सर्वे कर्म दृष्ट्वाऽतिमानुषम्।
दैवतान्यर्चयाञ्चक्रुः प्रार्थितानि पुरा भयात् ॥ १.१७८.१६ ॥
ਉੱਥੇ ਔਰਤਾਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਲੋਕ ਬਕ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਆਏ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ, ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਉਸ ਕਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਡਰ ਕਾਰਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅੱਗੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
1.178.17
ततः प्रगणयामासुः कस्य वारोऽद्य भोजने ।
ज्ञात्वा चागम्य तं विप्रं पप्रच्छुः सर्व एव ते ॥ १.१७८.१७ ॥
ਫਿਰ ਅੱਜ ਭੋਜਨ ਲਈ ਕਿਸ ਦੀ ਵਾਰੀ ਹੈ, ਇਹ ਗਿਣਿਆ। ਜਾਣ ਕੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਸਾਰੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ।
1.178.18
एवं पृष्टः स बहुशो रक्षमाणश्च पाण्डवान् ।
उवाच नागरान्सर्वानिदं विप्रर्षभस्तदा ॥ १.१७८.१८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਤਦ ਸਾਰੇ ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
1.178.19
आज्ञापितं मामशने रुदन्तं सह बन्धुभिः ।
ददर्श ब्राह्मणः कश्चिन्मन्त्रसिद्धो महामनाः ॥ १.१७८.१९ ॥
ਭੋਜਨ ਲਈ ਹੁਕਮ ਪਾ ਕੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਮੈਨੂੰ ਮੰਤਰਸਿੱਧ, ਮਹਾਮਨਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
1.178.20
परिपृच्छ्य स मां पूर्वं परिक्लेशं पुरस्य च ।
अब्रवीद्ब्राह्मणश्रेष्ठो विश्वास्य प्रहसन्निव ॥ १.१७८.२० ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਨਗਰ ਦੇ ਕਲੇਸ਼ ਬਾਰੇ ਮੈਥੋਂ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਜਿਵੇਂ ਹੱਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।
1.178.21
प्रापयिष्याम्यहं तस्मा अन्नमेतद्दुरात्मने ।
मन्निमित्तं भयं चापि न कार्यमिति चाब्रवीत् ॥ १.१७८.२१ ॥
ਮੈਂ ਇਹ ਅੰਨ ਉਸ ਦੁਰਾਤਮਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਵਾਂਗਾ; ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਡਰ ਨਾ ਕਰੋ, ਇਹ ਵੀ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ।
1.178.22
स तदन्नमुपादाय गतो बकवनं प्रति ।
तेन नूनं भवेदेतत्कर्म लोकहितं कृतम् ॥ १.१७८.२२ ॥
ਉਹ ਉਹ ਅੰਨ ਲੈ ਕੇ ਬਕਵਨ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਯਕੀਨਨ ਉਸਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਲੋਕ-ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ।
1.178.23
ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे क्षत्रियाश्च सुविस्मिताः ।
वैश्याः शूद्राश्च मुदिताश्चक्रुर्ब्रह्ममहं तदा ॥ १.१७८.२३ ॥
ਤਦ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਖੱਤਰੀ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ; ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਣ ਲੱਗੇ।
1.178.24
ततो जानपदाः सर्वे आजग्मुर्नगरं प्रति ।
तमद्भुततमं द्रष्टुं पार्थास्तत्रैव चावसन् ॥ १.१७८.२४ ॥
ਫਿਰ ਜਨਪਦ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਉਸ ਅਦਭੁਤ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਨਗਰ ਵੱਲ ਆਏ; ਅਤੇ ਪਾਰਥ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹੇ।
1.178.25
वेत्रकीयगृहे सर्वे परिवार्य वृकोदरम् ।
विस्मयादभ्यगच्छन्त भीमं भीमपराक्रमम् ॥ १.१७८.२५ ॥
ਵੇਤ੍ਰਕੀਯ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਨੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ; ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਭੀਮ ਕੋਲ ਆਏ।
1.178.26
न वै न संभवेत्सर्वं ब्राह्मणेषु महात्मसु ।
इति सत्कृत्य तं पौराः परिवव्रुः समन्ततः ॥ १.१७८.२६ ॥
"ਮਹਾਤਮਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਭਵ ਹੈ" ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਘੇਰ ਲਿਆ।
1.178.27
अयं त्राता हि खेदानां पितेव परमार्थतः ।
अस्य शुश्रूषवः पादौ परिचर्य उपास्महे ॥ १.१७८.२७ ॥
ਇਹ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
1.178.28
पशुमद्दधिमनच्चास्य वारं भक्तमुपाहरन् ।
तस्मिन्हते ते पुरुषा भीताः समनुबोधनाः ॥ १.१७८.२८ ॥
ਮਾਸ ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਸਮੇਤ ਭੋਜਨ ਉਸ ਲਈ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਲੋਕ ਡਰ ਕੇ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਏ।
1.178.29
ततः संप्राद्रवन्पार्थाः सह मात्रा परन्तपाः ।
आगच्छन्नेकचक्रां ते गाण्डवाः संशितव्रताः ॥ १.१७८.२९ ॥
ਫਿਰ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਤਾ ਸਮੇਤ ਭੱਜ ਗਏ। ਗਾਂਡੀਵਧਾਰੀ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵ੍ਰਤੀ ਉਹ ਏਕਚਕ੍ਰਾ ਵੱਲ ਆਏ।
1.178.30
वैदिकाध्ययने युक्ता जटिला ब्रह्मचारिणः ।
अवसंस्ते च तत्रापि ब्राह्मणस्य निवेशने।
मात्रर सहैकचक्रायां दीर्घकालं सहोषिताः ॥ १.१७८.३० ॥
ਵੇਦ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਜਟਾਧਾਰੀ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਬਣ ਕੇ ਉਹ ਉੱਥੇ ਰਹੇ। ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ, ਮਾਤਾ ਸਮੇਤ, ਏਕਚਕ੍ਰਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਇਕੱਠੇ ਰਹੇ।