Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.178

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.178.1

ततः स भग्नपार्श्वाङ्गो नदित्वा भैरवं रवम् ।
शैलराजप्रतीकाशो गतासुरभवद्बकः ॥ १.१७८.१ ॥

ତା'ପରେ ପାର୍ଶ୍ୱ ଓ ଅଙ୍ଗ ଭଗ୍ନ ହୋଇଥିବା ସେ ବକ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରି ପର୍ବତରାଜ ପରି ପ୍ରାଣହୀନ ହୋଇଗଲା।

1.178.2

तेन शब्देन वित्रस्तो जनस्तस्याथ रक्षसः ।
निष्पपात गृहाद्राजन्सहैव परिचारिभिः ॥ १.१७८.२ ॥

ସେ ଶବ୍ଦରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ସେଇ ରାକ୍ଷସର ଲୋକମାନେ, ହେ ରାଜନ୍, ପରିଚାରକମାନଙ୍କ ସହ ଘରୁ ବାହାରି ଧାଇଁଲେ।

1.178.3

बकानुजस्तदा राजन्भीमं शरणमेयिवान् ।
ततस्तु निहतं दृष्ट्वा राक्षसेन्द्रं महाबलम्।
राक्षसाः परमत्रस्ता भीमं शऱणमाययुः ॥ १.१७८.३ ॥

ସେତେବେଳେ, ହେ ରାଜନ୍, ବକର କନିଷ୍ଠ ଭାଇ ଭୀମଙ୍କର ଶରଣ ନେଲା। ମହାବଳୀ ରାକ୍ଷସରାଜ ନିହତ ହୋଇଥିବା ଦେଖି ରାକ୍ଷସମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୀତ ହୋଇ ଭୀମଙ୍କ ଶରଣ ଆସିଲେ।

1.178.4

तान्भीतान्विगतज्ञानान्भीमः प्रहरतां वरः ।
सांत्वयामास बलवान्समये च न्यवेशयत् ॥ १.१७८.४ ॥

ଭୟଭୀତ ଏବଂ ଚେତନାହୀନ ସେଇ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ, ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଳବାନ ଭୀମ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ ଏବଂ ଏକ ସମ୍ବାଦରେ ସ୍ଥିର କଲେ।

1.178.5

न हिंस्या मानुषा भूयो युष्माभिरिति कर्हिचित् ।
हिंसतां हि वधः शीघ्रमेवमेव भवेदिति ॥ १.१७८.५ ॥

"ତୁମେମାନେ ଆଉ କେବେ ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ହିଂସା କରିବ ନାହିଁ। ହିଂସାକାରୀମାନଙ୍କର ବଧ ଶୀଘ୍ର ଏହିପରି ହେବ।"

1.178.6

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा तानि रक्षांसि भारत ।
एवमस्त्विति तं प्राहुर्जगृहुः समयं च तम् ॥ १.१७८.६ ॥

ତା'ର ସେହି କଥା ଶୁଣି, ହେ ଭାରତ, ସେହି ରାକ୍ଷସମାନେ "ଏପରି ହେଉ" କହି ସେଇ ସମ୍ବାଦ ଗ୍ରହଣ କଲେ।

1.178.7

सगणस्तु बकभ्राता प्राणमत्पाण्डवं तदा ।
ततः प्रभृति रक्षांसि तत्र सौम्यानि भारत।
नगरे प्रत्यदृश्यन्त नरैर्नगरवासिभिः ॥ १.१७८.७ ॥

ବକର ଭାଇ ନିଜ ଗଣ ସହିତ ସେତେବେଳେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲା। ସେଦିନଠାରୁ, ହେ ଭାରତ, ସେଠାରେ ଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ଶାନ୍ତ ସ୍ୱଭାବର ହେଲେ; ନଗରବାସୀ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସେମାନେ ଦେଖାଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

1.178.8

ततो भीमस्तमादाय गतासुं पुरुषादकम् ।
निष्कर्णनेत्रं निर्जिह्वं निःसंज्ञं कण्ठपीडनात्।
कुर्वन्बहुविधां चेष्टां पुरद्वारमकर्षत ॥ १.१७८.८ ॥

ତା'ପରେ ଭୀମ ସେହି ମୃତ ନରଭକ୍ଷୀକୁ ଉଠାଇଲେ। କାନ, ଆଖି ଓ ଜିଭ ବିହୀନ, ଗଳା ଚିପିହେବାରୁ ଅଚେତନ ହୋଇଥିବା ସେହି ରାକ୍ଷସକୁ ନାନା ଭଙ୍ଗୀରେ ହଲାଇ ନଗର ଦ୍ୱାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣି ନେଲେ।

1.178.9

द्वारदेशे विनिक्षिप्य पुरमागात्स मारुतिः ।
स एव राक्षसो नूनं पुनरायाति नः पुरीम् ॥ १.१७८.९ ॥

ଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ତାକୁ ପକାଇ ସେ ମାରୁତି ନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ। ସେହି ରାକ୍ଷସ ନିଶ୍ଚୟ ପୁଣି ଆମ ନଗରକୁ ଆସିବ।

1.178.10

सबालवृद्धाः पुरुषा इति भीताः प्रदुद्रुवुः ।
ततो भीमो बकं हत्वा गत्वा ब्राह्मणवेश्म तत् ॥ १.१७८.१० ॥

ଶିଶୁ ଓ ବୃଦ୍ଧଙ୍କ ସହିତ ସମସ୍ତ ଲୋକ 'ସେହି ରାକ୍ଷସ ପୁଣି ଆସିବ' ଭାବି ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପଳାଇଲେ। ତା'ପରେ ଭୀମ ବକକୁ ବଧ କରି ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ।

1.178.11

बलीवर्दौ च शकटं ब्राह्मणाय न्यवेदयत् ।
तूष्णीमन्तर्गृहं गच्छेत्यभिधाय द्विजोत्तमम् ॥ १.१७८.११ ॥

ଦୁଇଟି ବଳଦ ଓ ଗଢ଼ି ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କଲେ। 'ନୀରବରେ ଘର ଭିତରକୁ ଯାଅ' ବୋଲି ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ କହି।

1.178.12

मातृभ्रातृसमक्षं च गत्वा शयनमेव च ।
आचचक्षेऽथ तत्सर्वं रात्रौ युद्धमभूद्यथा ॥ १.१७८.१२ ॥

ମାତା ଓ ଭାଇମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯାଇ, ଶଯ୍ୟାରେ ବସି, ରାତିରେ ଯୁଦ୍ଧ କିପରି ହୋଇଥିଲା ସବୁ କହିଲେ।

1.178.13

ततो नरा विनिष्क्रान्ता नगरात्कल्यमेव तु ।
ददृशुर्निहतं भूमौ राक्षसं रुधिरोक्षितम् ॥ १.१७८.१३ ॥

ତା'ପରେ ସକାଳେ ନଗରରୁ ବାହାରି ଆସିଥିବା ଲୋକେ ରକ୍ତରେ ଭିଜି ଭୂମିରେ ନିହତ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିବା ରାକ୍ଷସକୁ ଦେଖିଲେ।

1.178.14

तमद्रिकूटसदृशं विनिकीर्णं भयानकम् ।
दृष्ट्वा संहृष्टरोमाणो बभूवुस्तत्र नागराः ॥ १.१७८.१४ ॥

ପର୍ବତ ଶିଖର ପରି ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିବା ସେହି ଭୟଙ୍କର ରୂପକୁ ଦେଖି ସେଠାକାର ନଗରବାସୀଙ୍କ ରୋମ ଠିଆ ହେଲା।

1.178.15

एकचक्रां ततो गत्वा प्रवृत्तिं प्रददुः पुरे ।
ततः सहस्रशो राजन्नरा नगरवासिनः ॥ १.१७८.१५ ॥

ତା'ପରେ ଏକଚକ୍ରା ଯାଇ ସେମାନେ ନଗରରେ ଖବର ଦେଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ ହଜାର ହଜାର ନଗରବାସୀ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।

1.178.16

तत्राजग्मुर्बकं द्रष्टुं सस्त्रीवृद्धकुमारकाः ।
ततस्ते विस्मिताः सर्वे कर्म दृष्ट्वाऽतिमानुषम्।
दैवतान्यर्चयाञ्चक्रुः प्रार्थितानि पुरा भयात् ॥ १.१७८.१६ ॥

ସେଠାକୁ ସ୍ତ୍ରୀ, ବୃଦ୍ଧ ଓ ଶିଶୁ ସହିତ ଲୋକେ ବକକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ। ତା'ପରେ ସମସ୍ତେ ବିସ୍ମିତ ହୋଇ, ମନୁଷ୍ୟାତୀତ ସେହି କର୍ମ ଦେଖି, ଭୟରେ ପୂର୍ବେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିବା ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।

1.178.17

ततः प्रगणयामासुः कस्य वारोऽद्य भोजने ।
ज्ञात्वा चागम्य तं विप्रं पप्रच्छुः सर्व एव ते ॥ १.१७८.१७ ॥

ତା'ପରେ ଆଜି ଭୋଜନ ପାଇଁ କାହାର ପାଳି ତାହା ଗଣିଲେ। ଜାଣି ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।

1.178.18

एवं पृष्टः स बहुशो रक्षमाणश्च पाण्डवान् ।
उवाच नागरान्सर्वानिदं विप्रर्षभस्तदा ॥ १.१७८.१८ ॥

ଏହିପରି ବାରମ୍ବାର ପଚରାଗଲେ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ସେହି ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ନଗରବାସୀଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।

1.178.19

आज्ञापितं मामशने रुदन्तं सह बन्धुभिः ।
ददर्श ब्राह्मणः कश्चिन्मन्त्रसिद्धो महामनाः ॥ १.१७८.१९ ॥

ଭୋଜନ ପାଇଁ ଆଜ୍ଞାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହ କାନ୍ଦୁଥିବା ମୋତେ ମନ୍ତ୍ରସିଦ୍ଧ ମହାମନା ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦେଖିଲେ।

1.178.20

परिपृच्छ्य स मां पूर्वं परिक्लेशं पुरस्य च ।
अब्रवीद्ब्राह्मणश्रेष्ठो विश्वास्य प्रहसन्निव ॥ १.१७८.२० ॥

ପ୍ରଥମେ ନଗରର କ୍ଲେଶ ବିଷୟରେ ମୋତେ ପଚାରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଶ୍ୱାସ ଦେଇ ହସିବା ପରି କହିଲେ।

1.178.21

प्रापयिष्याम्यहं तस्मा अन्नमेतद्दुरात्मने ।
मन्निमित्तं भयं चापि न कार्यमिति चाब्रवीत् ॥ १.१७८.२१ ॥

ମୁଁ ଏହି ଅନ୍ନ ସେ ଦୁରାତ୍ମାଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚାଇବି; ମୋ କାରଣରୁ ଭୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ବୋଲି ସେ କହିଲେ।

1.178.22

स तदन्नमुपादाय गतो बकवनं प्रति ।
तेन नूनं भवेदेतत्कर्म लोकहितं कृतम् ॥ १.१७८.२२ ॥

ସେ ସେହି ଅନ୍ନ ନେଇ ବକବନ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ। ନିଶ୍ଚୟ ସେ ଏ କର୍ମ ଲୋକହିତ ପାଇଁ କରିଥିବେ।

1.178.23

ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे क्षत्रियाश्च सुविस्मिताः ।
वैश्याः शूद्राश्च मुदिताश्चक्रुर्ब्रह्ममहं तदा ॥ १.१७८.२३ ॥

ତେବେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ; ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ସେ ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମମହିମା ଗାନ କଲେ।

1.178.24

ततो जानपदाः सर्वे आजग्मुर्नगरं प्रति ।
तमद्भुततमं द्रष्टुं पार्थास्तत्रैव चावसन् ॥ १.१७८.२४ ॥

ତା'ପରେ ଜନପଦର ସମସ୍ତ ଲୋକ ସେହି ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଦେଖିବାକୁ ନଗର ଆଡ଼କୁ ଆସିଲେ; ଏବଂ ପାର୍ଥମାନେ ସେଠାରେ ହିଁ ରହିଲେ।

1.178.25

वेत्रकीयगृहे सर्वे परिवार्य वृकोदरम् ।
विस्मयादभ्यगच्छन्त भीमं भीमपराक्रमम् ॥ १.१७८.२५ ॥

ବେତ୍ରକୀୟ ଗୃହରେ ସମସ୍ତେ ବୃକୋଦରଙ୍କୁ ଘେରି ଗଲେ; ବିସ୍ମୟରେ ଭୟଙ୍କର ପରାକ୍ରମୀ ଭୀମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।

1.178.26

न वै न संभवेत्सर्वं ब्राह्मणेषु महात्मसु ।
इति सत्कृत्य तं पौराः परिवव्रुः समन्ततः ॥ १.१७८.२६ ॥

"ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କଠାରେ ସବୁ ସମ୍ଭବ" ବୋଲି କହି ନଗରବାସୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି ଚାରିପାଖରୁ ଘେରି ଗଲେ।

1.178.27

अयं त्राता हि खेदानां पितेव परमार्थतः ।
अस्य शुश्रूषवः पादौ परिचर्य उपास्महे ॥ १.१७८.२७ ॥

ଏ ଦୁଃଖରୁ ରକ୍ଷାକାରୀ; ପ୍ରକୃତରେ ପିତାଙ୍କ ପରି। ଏହାଙ୍କ ପାଦସେବା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଆମେ ଏହାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରୁ।

1.178.28

पशुमद्दधिमनच्चास्य वारं भक्तमुपाहरन् ।
तस्मिन्हते ते पुरुषा भीताः समनुबोधनाः ॥ १.१७८.२८ ॥

ପଶୁମାଂସ ଓ ଦହି ସହିତ ଖାଦ୍ୟ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପାଳି କରି ଆଣୁଥିଲେ। ସେ ନିହତ ହେଲେ, ସେହି ଲୋକମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ସଚେତନ ହେଲେ।

1.178.29

ततः संप्राद्रवन्पार्थाः सह मात्रा परन्तपाः ।
आगच्छन्नेकचक्रां ते गाण्डवाः संशितव्रताः ॥ १.१७८.२९ ॥

ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁଦହନକାରୀ ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେ ମାତାଙ୍କ ସହିତ ପଳାଇଲେ। ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ, ଦୃଢ଼ବ୍ରତ ସେମାନେ ଏକଚକ୍ରାକୁ ଆସିଲେ।

1.178.30

वैदिकाध्ययने युक्ता जटिला ब्रह्मचारिणः ।
अवसंस्ते च तत्रापि ब्राह्मणस्य निवेशने।
मात्रर सहैकचक्रायां दीर्घकालं सहोषिताः ॥ १.१७८.३० ॥

ବେଦାଧ୍ୟୟନରେ ନିରତ, ଜଟାଧାରୀ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ହୋଇ ସେମାନେ ସେଠାରେ ରହିଲେ। ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଗୃହରେ, ମାତାଙ୍କ ସହିତ, ଏକଚକ୍ରାରେ ସେମାନେ ଦୀର୍ଘକାଳ ଏକତ୍ର ବାସ କଲେ।