Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 1.184

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

1.184.1

वसत्सु तेषु प्रच्छन्नं पाण्डवेषु महात्मसु ।
आजगामाथ तान्द्रष्टुं व्यासः सत्यवतीसुतः ॥ १.१८४.१ ॥

ते महात्मे पांडव गुप्तपणे वास्तव्य करत असताना, सत्यवतीचा पुत्र व्यास त्यांना भेटण्यासाठी आला.

1.184.2

तमागतमभिप्रेक्ष्य प्रत्युद्गम्य परन्तपाः ।
प्रणिपत्याभिवाद्यैनं तस्थुः प्राञ्जलयस्तदा ॥ १.१८४.२ ॥

त्यांना येताना पाहून शत्रूंना तापवणारे पांडव सामोरे गेले, नमस्कार करून अभिवादन केले आणि हात जोडून उभे राहिले.

1.184.3

समनुज्ञाप्य तान्सर्वानासीनान्मुनिरब्रवीत् ।
प्रच्छन्नं पूजितः पार्थैः प्रीतिपूर्वमिदं वचः ॥ १.१८४.३ ॥

सर्वांना बसण्याची अनुमती देऊन, गुप्तपणे राहणाऱ्या पांडवांनी पूजलेल्या मुनींनी प्रेमाने हे शब्द म्हटले.

1.184.4

अपि धर्मेण वर्तध्वं शास्त्रेण च परन्तपाः ।
अपि विप्रेषु पूजा वः पूजार्हेषु न हीयते ॥ १.१८४.४ ॥

हे शत्रूंना तापवणाऱ्यांनो, तुम्ही धर्म आणि शास्त्रानुसार वागता ना? ब्राह्मण आणि पूजनीय व्यक्तींविषयीचा तुमचा सन्मान कमी झालेला नाही ना?

1.184.5

अथ धर्मार्थवद्वाक्यमुक्त्वा स भगवानृषिः ।
विचित्राश्च कथास्तास्ताः पुनरेवेदमब्रवीत् ॥ १.१८४.५ ॥

धर्म आणि अर्थाने युक्त बोल बोलून त्या भगवान ऋषींनी पुन्हा अनेक विचित्र कथा सांगत हे म्हटले.

1.184.6

आसीत्तपोवने काचिदृषेः कन्या महात्मनः ।
विलग्नमध्या सुश्रोणी सुभ्रूः सर्वगुणान्विता ॥ १.१८४.६ ॥

एका तपोवनात एका महात्म्या ऋषींना एक कन्या होती; तिची कंबर बारीक, नितंब सुडौल, भुवया सुंदर होत्या आणि ती सर्व गुणांनी युक्त होती.

1.184.7

कर्मभिः स्वकृतैः सा तु दुर्भगा समपद्यत ।
नाध्यगच्छत्पतिं सा तु कन्या रूपवती सती ॥ १.१८४.७ ॥

स्वतःच्या कर्मांमुळे ती दुर्भागी झाली; रूपवती आणि सती अशा त्या कन्येला पती मिळाला नाही.

1.184.8

तपस्तप्तुमथारेभे पत्यर्थमसुखा ततः ।
तोषयामास तपसा सा किलोग्रेण शङ्करम् ॥ १.१८४.८ ॥

मग पतीसाठी दुःखी झालेल्या त्या कन्येने तप सुरू केले; कठोर तपाने तिने शंकराला संतुष्ट केले.

1.184.9

तस्याः स भगवांस्तुष्टस्तामुवाच यशस्विनीम् ।
वरं वरय भद्रं ते वरदोऽस्मीति शङ्करः ॥ १.१८४.९ ॥

तिच्यावर संतुष्ट झालेले भगवान शंकर त्या यशस्विनीला म्हणाले, 'तुझे कल्याण होवो; वर माग, मी वरदाता आहे.'

1.184.10

अथेश्वरमुवाचेदमात्मनः सा वचो हितम् ।
पतिं सर्वगुणोपेतमिच्छामीति पुनःपुनः ॥ १.१८४.१० ॥

मग तिने ईश्वराला आपल्या हिताचे हे वचन सांगितले, 'सर्वगुणसंपन्न पती मला हवा आहे' असे वारंवार म्हणाली.

1.184.11

तामथ प्रत्युवाचेदमीशानो वदतां वरः ।
पञ्च ते पतयो भद्रे भविष्यन्तीति भारताः ॥ १.१८४.११ ॥

तेव्हा वक्त्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेले ईशान तिला म्हणाले, 'हे भद्रे, तुला पाच पती होतील, हे भरतवंशीयांनो.'

1.184.12

एवमुक्ता ततः कन्या देवं वरदमब्रवीत् ।
एकमिच्छाम्यहं देव त्वत्प्रसादात्पतिं प्रभो ॥ १.१८४.१२ ॥

असे सांगितल्यावर ती कन्या वरदाता देवाला म्हणाली, 'हे देवा, हे प्रभो, तुमच्या प्रसादाने मला एकच पती हवा आहे.'

1.184.13

पुनरेवाब्रवीद्देव इदं वचनमुत्तमम् ।
पञ्चकृत्वस्त्वया ह्युक्तः पतिं देहीत्यहं पुनः ॥ १.१८४.१३ ॥

देव पुन्हा हे उत्तम वचन म्हणाला: "तू माझ्याकडे पाच वेळा 'मला पती दे' असे म्हणालीस, म्हणून मी पुन्हा सांगतो."

1.184.14

देहमन्यं गतायास्ते यथोक्तं तद्भविष्यति ।
द्रुपदस्य कुले जज्ञे सा कन्या देवरूपिणी ॥ १.१८४.१४ ॥

"तू दुसरे शरीर धारण केल्यावर, सांगितल्याप्रमाणेच होईल." ती देवरूपिणी कन्या द्रुपदाच्या कुलात जन्मली.

1.184.15

निर्दिष्टा भवतां पत्नी कृष्णा पार्षत्यनिन्दिता ।
पाञ्चालनगरे तस्मान्निवसध्वं महाबलाः।
सुखिनस्तामनुप्राप्य भविष्यथ न संशयः ॥ १.१८४.१५ ॥

"तुमची पत्नी म्हणून नेमलेली कृष्णा, पृषताची निर्दोष कन्या आहे. म्हणून हे महाबलवानांनो, पांचाल नगरात वास करा. तिला मिळवून तुम्ही सुखी व्हाल, यात संशय नाही."

1.184.16

एवमुक्त्वा महाभागः पाण्डवान्स पितामहः ।
पार्थानामन्त्र्य कुन्तीं च प्रातिष्ठत महातपाः ॥ १.१८४.१६ ॥

असे बोलून तो महाभाग्यवान, महातपस्वी पितामह पांडवांचा व कुंतीचा निरोप घेऊन निघून गेला.