มหาภารตะ · อัธยายะ 1.196
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.196.1
उक्तवानस्मि यां क्रोधात्प्रतिज्ञां पितरस्तदा ।
सर्वलोकविनाशाय न सा मे वितथा भवेत् ॥ १.१९६.१ ॥
ข้าแต่บรรพบุรุษ คำปฏิญาณที่ข้าพเจ้าได้กล่าวไว้ในขณะนั้นด้วยความโกรธ เพื่อให้โลกทั้งปวงพินาศ ขอไม่ให้มันไร้ผลเลย
1.196.2
वृथारोषप्रतिज्ञो वै नाहं जीवितुमुत्सहे ।
अनिस्तीर्णो हि मां रोषो दहेदग्निरिवारणिम् ॥ १.१९६.२ ॥
ผู้ที่คำปฏิญาณแห่งความโกรธของตนสูญเปล่าไป ข้าพเจ้าย่อมไม่กล้าดำรงชีวิตอยู่ เพราะความโกรธที่ยังไม่ได้ระบายออกจะเผาข้าพเจ้าเหมือนไฟเผาไม้ที่ใช้จุดไฟ
1.196.3
यो हि कारणतः क्रोधं संजातं क्षन्तुमर्हति ।
नालं स मनुजः सम्यक् त्रिवर्गं परिरक्षितुम् ॥ १.१९६.३ ॥
ผู้ใดไม่อาจให้อภัยความโกรธที่เกิดขึ้นเพราะมีเหตุ ผู้นั้นย่อมไม่สามารถรักษาไตรวรรค์แห่งชีวิตไว้ได้อย่างดี
1.196.4
अशिष्टानां नियन्ता हि शिष्टानां परिरक्षिता ।
स्थाने रोषः प्रयुक्तः स्यान्नृपैः सर्वजिगीषुभिः ॥ १.१९६.४ ॥
เพราะผู้นั้นย่อมเป็นผู้ควบคุมผู้ไม่สุภาพ และเป็นผู้คุ้มครองผู้มีศีลธรรม ความโกรธควรถูกใช้ในที่อันควร โดยกษัตริย์ทั้งหลายผู้ปรารถนาจะพิชิตทุกสิ่ง
1.196.5
अश्रौषमहमूरुस्थो गर्भशय्यागतस्तदा ।
आरावं मातृवर्गस्य भृगूणां क्षत्रियैर्वधे ॥ १.१९६.५ ॥
ขณะที่ข้าพเจ้ายังนอนอยู่ในครรภ์มารดา ในต้นขา ข้าพเจ้าได้ยินเสียงร่ำไห้ของญาติฝ่ายมารดา เมื่อพวกภฤคุถูกกษัตริย์ฆ่าฟัน
1.196.6
सामरैर्हि यदा लोके भृगूणां क्षत्रियाधमैः ।
आगर्भोत्सादनं क्षान्तं तदा मां मन्युराविशत् ॥ १.१९६.६ ॥
เมื่อในโลกนี้ พวกภฤคุพร้อมด้วยเทวดาถูกทำลาย แม้แต่ทารกในครรภ์ โดยกษัตริย์ชั้นต่ำ และการกระทำนั้นได้รับการทนไว้ ความโกรธจึงได้เข้าสิงข้าพเจ้า
1.196.7
प्रकीर्णकेशाः किल मे मातरः पितरस्तथा ।
भयात्सर्वेषु लोकेषु नाधिजग्मुः परायणम् ॥ १.१९६.७ ॥
มารดาและบิดาของข้าพเจ้าต่างก็มีผมยุ่งเหยิงกระจัดกระจาย เพราะความกลัว พวกท่านจึงไม่พบที่พึ่งใดในทุกโลกเลย
1.196.8
तान्भृगूणां यदा दारान्कश्चिन्नाभ्युपपद्यत ।
माता तदा दधारेयमूरुणैकेन मां शुभा ॥ १.१९६.८ ॥
เมื่อไม่มีใครยอมเข้าใกล้ภรรยาของพวกภฤคุ มารดาผู้เป็นมงคลของข้าพเจ้าจึงได้อุ้มครรภ์ข้าพเจ้าไว้ในต้นขาข้างเดียว
1.196.9
प्रतिषेद्धा हि पापस्य यदा लोकेषु विद्यते ।
तदा सर्वेषु लोकेषु पापकृन्नोपपद्यते ॥ १.१९६.९ ॥
เมื่อในโลกทั้งหลายมีผู้ยับยั้งความชั่ว ผู้กระทำบาปก็ไม่ปรากฏขึ้นในโลกทั้งปวง
1.196.10
यदा तु प्रतिषेद्धारं पापो न लभते क्वचित् ।
तिष्ठन्ति बहवो लोकास्तदा पापेषु कर्मसु ॥ १.१९६.१० ॥
แต่เมื่อคนชั่วหาผู้ยับยั้งมิได้ที่ใดเลย โลกทั้งหลายย่อมคงอยู่ในการกระทำอันชั่วร้าย
1.196.11
जानन्नपि च यः पापं शक्तिमान्न नियच्छति ।
ईशः सन्सोऽपि तेनैव कर्मणा संप्रयुज्यते ॥ १.१९६.११ ॥
ผู้ที่รู้ความชั่วอยู่แล้ว และมีความสามารถ แต่ไม่ยับยั้ง แม้เขาจะเป็นผู้เป็นใหญ่ เขาก็ย่อมถูกผูกพันด้วยการกระทำนั้นเอง
1.196.12
राजभिश्चेश्वरैश्चैव यदि वै पितरो मम ।
शक्तैर्न शकितास्त्रातुमिष्टं मत्वेह जीवितम् ॥ १.१९६.१२ ॥
หากบรรพบุรุษของข้าพเจ้า แม้จะได้รับการคุ้มครองจากกษัตริย์และผู้ปกครองผู้มีความสามารถ ก็ยังไม่อาจได้รับการช่วยเหลือ ผู้ที่ยึดชีวิตไว้เป็นของรักในโลกนี้ก็คงไม่รอดชีวิตเช่นกัน
1.196.13
अत एषामहं क्रुद्धो लोकानामीश्वरो ह्यहम् ।
भवतां च वचो नालमहं समभिवर्तितुम् ॥ १.१९६.१३ ॥
ด้วยเหตุนี้ ข้าพเจ้าจึงโกรธพวกเขา เพราะข้าพเจ้าเป็นผู้เป็นใหญ่แห่งโลกทั้งหลาย และข้าพเจ้าไม่อาจล่วงเลยถ้อยคำของท่านทั้งหลายได้
1.196.14
ममापि चेद्भवेदेवमीश्वरस्य सतो महत् ।
उपेक्षमाणस्य पुनर्लोकानां किल्बिषाद्भयम् ॥ १.१९६.१४ ॥
หากเป็นเช่นนั้นแม้กับข้าพเจ้า ผู้เป็นใหญ่ ความยิ่งใหญ่ย่อมเกิดขึ้น และถ้าข้าพเจ้าเพิกเฉยต่อความผิดร้ายแรงอีก โลกทั้งหลายก็จะกลับมาหวาดกลัวบาป
1.196.15
यश्चायं मन्युजो मेऽग्निर्लोकानादातुमिच्छति ।
दहेदेष च मामेव निगृहीतः स्वतेजसा ॥ १.१९६.१५ ॥
ไฟที่เกิดจากความโกรธของข้าพเจ้านี้ปรารถนาจะกลืนกินโลกทั้งหลาย หากมันไม่ถูกยับยั้งด้วยพลังของตนเอง มันจะเผาข้าพเจ้าเองนั่นแหละ
1.196.16
भवतां च विजानामि सर्वलोकहितेप्सुताम् ।
तस्माद्विधद्ध्वं यच्छ्रेयो लोकानां मम चेश्वराः ॥ १.१९६.१६ ॥
ข้าพเจ้ารู้ถึงความปรารถนาของท่านทั้งหลายที่จะให้โลกทั้งปวงได้รับประโยชน์ ดังนั้น ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่ทั้งหลาย ขอท่านจงกำหนดสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่โลกทั้งหลายและแก่ข้าพเจ้าเถิด
1.196.17
य एष मन्युजस्तेऽग्निर्लोकानादातुमिच्छति ।
अप्सु तं मुञ्च भद्रं ते लोका ह्यप्सु प्रतिष्ठिताः ॥ १.१९६.१७ ॥
ไฟที่เกิดจากความโกรธของท่านนี้ปรารถนาจะกลืนกินโลกทั้งหลาย ขอท่านจงปล่อยมันลงในน้ำ ขอความเป็นมงคลจงมีแก่ท่าน เพราะโลกทั้งหลายตั้งอยู่บนน้ำ
1.196.18
आपोमयाः सर्वरसाः सर्वमापोमयं जगत् ।
तस्मादप्सु विमुञ्चेमं क्रोधाग्निं द्विजसत्तम ॥ १.१९६.१८ ॥
รสทั้งปวงล้วนประกอบด้วยน้ำ และโลกทั้งสิ้นก็ประกอบด้วยน้ำ ดังนั้น ข้าแต่ผู้ประเสริฐในหมู่ผู้เกิดสองครั้ง ขอท่านจงปล่อยไฟแห่งความโกรธนี้ลงในน้ำเถิด
1.196.19
अयं तिष्ठतु ते विप्र यदीच्छसि महोदधौ ।
मन्युजोऽग्निर्दहन्नापो लोका ह्यापोमयाः स्मृताः ॥ १.१९६.१९ ॥
ข้าแต่พราหมณ์ หากท่านประสงค์ ก็ขอให้ไฟที่เกิดจากความโกรธนี้คงอยู่ในมหาสมุทรเถิด เพราะกล่าวกันว่าโลกทั้งหลายประกอบด้วยน้ำ
1.196.20
एवं प्रतिज्ञा सत्येयं तवानघ भविष्यति ।
न चैवं सामरा लोका गमिष्यन्ति पराभवम् ॥ १.१९६.२० ॥
ข้าแต่ผู้ปราศจากโทษ ขอให้คำปฏิญาณของท่านได้รับการทำให้เป็นจริงเช่นนี้ และโลกทั้งหลายพร้อมด้วยเทวดาก็จะไม่ต้องถึงความพินาศ
1.196.21
ततस्तं क्रोधजं तात और्वोऽग्निं वरुणालये ।
उत्ससर्ज स चैवाप उपयुङ्क्ते महोदधौ ॥ १.१९६.२१ ॥
ลูกรัก ครั้งนั้น เขาจึงปล่อยไฟที่เกิดจากความโกรธนั้นไปยังที่อยู่ของพระวรุณ และไฟนั้นก็กลืนกินน้ำในมหาสมุทร
1.196.22
महद्धयशिरो भूत्वा यत्तद्वेदविदो विदुः ।
तमग्निमुद्हिरद्वक्त्रात्पिबत्यापो महोदधौ ॥ १.१९६.२२ ॥
ไฟนั้นแปลงกายเป็นศีรษะม้าใหญ่ ซึ่งผู้รู้พระเวทรู้จักกันดี และดูดน้ำในมหาสมุทรผ่านทางปากของมัน
1.196.23
तस्मात्त्वमपि भद्रं ते न लोकान्हन्तुमर्हसि ।
पराशरं पराँल्लोकाञ्जानञ्ज्ञानवतां वर ॥ १.१९६.२३ ॥
เพราะฉะนั้น ขอให้เจ้าโชคดี เจ้าก็ไม่ควรทำลายโลกเช่นกัน โอ ปราศระ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้มีปัญญา เมื่อรู้ถึงโลกอื่นแล้ว อย่าทำเช่นนี้เลย