Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

મહાભારત · અધ્યાય 1.207

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

1.207.1

धृष्टद्युमनस्तु पाञ्चाल्यः पृष्ठतः कुरुनन्दनौ ।
अन्वगच्छत्तदा यान्तौ भार्गवस्य निवेशने ॥ १.२०७.१ ॥

પાંચાલ રાજકુમાર ધૃષ્ટદ્યુમ્ન ત્યારે ભાર્ગવના નિવાસ તરફ જતા કુરુવંશના બે પુત્રોની પાછળ ચાલ્યો.

1.207.2

सोज्ञायमानः पुरुषानवधाय समन्ततः ।
स्वयमारान्निलीनोऽभूद्भार्गवस्य निवेशने ॥ १.२०७.२ ॥

તે પોતાને લોકોથી છુપાવીને, ચારેબાજુ સાવધાની રાખીને, ભાર્ગવના નિવાસ પાસે દૂરથી પોતે જ છુપાઈ ગયો.

1.207.3

सायं च भीमस्तु रिपुप्रमाथी ।
जिष्णुर्यमौ चापि महानुभावौ।
भैक्षं चरित्वा तु युधिष्ठिराय ।
निवेदयांचक्रुरदीनसत्वाः ॥ १.२०७.३ ॥

સાંજે શત્રુઓનું દમન કરનાર ભીમ, અર્જુન અને મહાપ્રભાવશાળી જોડિયા ભાઈઓ પણ ભિક્ષા માંગીને, દીનતા વિના યુધિષ્ઠિરને તે નિવેદિત કરીને બોલ્યા.

1.207.4

ततस्तु कुन्ती द्रुपदात्मजां ता-
मुवाच काले वचनं वदान्या।
ततोऽग्रमादाय कुरुष्व भद्रे ।
बलिं च विप्राय च देहि भिक्षाम् ॥ १.२०७.४ ॥

ત્યારે ઉદાર કુંતીએ દ્રુપદની પુત્રીને યોગ્ય સમયે આ વચનો કહ્યાં: 'હે કલ્યાણી, પહેલો ભાગ લઈને રાંધ; બલિ અને બ્રાહ્મણને ભિક્ષા આપ.'

1.207.5

ये चान्नमिच्छन्ति ददस्व तेभ्यः ।
परिश्रिता ये परितो मनुष्याः।
ततश्च शेषं प्रविभज्य शीघ्र-
मर्धं चतुर्णां मम चात्मनश्च ॥ १.२०७.५ ॥

જેઓ ભોજન ઈચ્છે છે તેમને આપ; આસપાસ એકઠા થયેલા માણસોને પણ આપ; પછી બાકીનું જલદી વહેંચીને અડધું ચારને અને અડધું મારે તથા મારે માટે રાખ.

1.207.6

अर्धं तु भीमाय च देहि भद्रे ।
य एष नागर्षभतुल्यरूपः।
गौरो युवा संहननोपपन्न ।
एषो हि वीरो बहुभुक् सदैव ॥ १.२०७.६ ॥

અર્ધો ભાગ ભીમને આપ, હે કલ્યાણી. ગજશ્રેષ્ઠ જેવા રૂપવાળો, ગોરો, યુવાન, દૃઢ શરીરવાળો આ વીર સદા ખૂબ ખાનારો છે.

1.207.7

सा हृष्टरूपैव तु राजपुत्री ।
तस्या वचः साध्वविशङ्कमाना।
यथावदुक्तं प्रचकार साध्वी ।
ते चापि सर्वे बुभुजुस्तदन्नम् ॥ १.२०७.७ ॥

તે રાજકુમારી પ્રસન્ન મુખવાળી જ હતી. તેના વચનને શંકા વિના યથાવત્ સ્વીકારીને તે સાધ્વીએ કહ્યા પ્રમાણે જ કર્યું. તેઓ સૌએ તે અન્ન ખાધું.

1.207.8

कुशैस्तु भूमौ शयनं चकार ।
माद्रीपुत्रः सहदेवस्तपस्वी।
अथात्मकीयान्यजिनानि सर्वे ।
संस्तीर्य वीराः सुषुपुर्धरण्याम् ॥ १.२०७.८ ॥

પછી કુશ ઘાસથી ભૂમિ પર શય્યા બનાવી. માદ્રીનો પુત્ર તપસ્વી સહદેવ, અને પોતપોતાના મૃગચર્મો પાથરીને, તે વીરો ભૂમિ પર ગાઢ નિદ્રામાં સૂઈ ગયા.

1.207.9

अगस्त्यकान्तामभितो दिशं तु ।
शिरांसि तेषां कुरुसत्तमानाम्।
कुन्ती पुरस्तात्तु बभूव तेषां ।
पादान्तरे चाथ बभूव कृष्णा ॥ १.२०७.९ ॥

અગસ્ત્ય-તારાની દિશા તરફ તે કુરુશ્રેષ્ઠોના માથાં હતાં. કુંતી તેમની આગળ હતી, અને પગની બાજુએ કૃષ્ણા હતી.

1.207.10

अशेत भूमौ सह पाण्डुपुत्रैः ।
पादोपधानीव कृता कुशेषु।
न तत्र दुःखं मनसापि तस्या ।
न चावमेने कुरुपुङ्गवांस्तान् ॥ १.२०७.१० ॥

તે પાંડુપુત્રો સાથે ભૂમિ પર સૂતી; કુશ ઘાસ પર પગનું ઓશીકું બનાવ્યું હોય તેમ. ત્યાં તેના મનમાં પણ દુઃખ નહોતું, અને તેણે તે કુરુશ્રેષ્ઠોનો અનાદર કર્યો નહોતો.

1.207.11

ते तत्र शूराः कथयांबभूवुः ।
कथा विचित्राः पृतनाधिकाराः।
अस्त्राणि दिव्यानि रथांश्च नागान् ।
खड्गान्गदाश्चापि परश्वधांश्च ॥ १.२०७.११ ॥

ત્યાં તે શૂરવીરો સેનાધિકાર વિશેની વિચિત્ર કથાઓ કહેવા લાગ્યા—દિવ્ય અસ્ત્રો, રથો, હાથીઓ, તલવારો, ગદાઓ અને કુહાડીઓ વિશે.

1.207.12

तेषां कथास्ताः परिकीर्त्यमानाः ।
पाञ्चालराजस्य सुतस्तदानीम्।
सुश्राव कृष्णां च तदा निषण्णां ।
ते चापि सर्वे ददृशुर्मनुष्याः ॥ १.२०७.१२ ॥

તેમની તે કથાઓ કહેવાતી હતી ત્યારે પાંચાલરાજાના પુત્રે ત્યાં બેઠેલી કૃષ્ણાને પણ સાંભળી; અને તે સર્વ મનુષ્યોએ તેને જોઈ.

1.207.13

धृष्टद्युम्नो राजपुत्रस्तु सर्वं ।
वृत्तं तेषां कथितं चैव रात्रौ।
सर्वं राज्ञे द्रुपदायाखिलेन ।
निवेदयिष्यंस्त्वरितो जगाम ॥ १.२०७.१३ ॥

રાજકુમાર ધૃષ્ટદ્યુમ્ને રાત્રે તેમનો સંપૂર્ણ વૃત્તાંત સાંભળ્યો; અને રાજા દ્રુપદને બધું સંપૂર્ણ રીતે જણાવવા તે ઝડપથી ચાલ્યો ગયો.

1.207.14

पाञ्चालराजस्तु विषण्णरूप-
स्तान्पाण्डवानप्रतिविन्दमानः।
धृष्टद्युम्नं पर्यपृच्छन्महात्मा ।
क्व सा गता केन नीता च कृष्णा ॥ १.२०७.१४ ॥

પાંચાલરાજા ખિન્ન મુખે, તે પાંડવોને ન મળતાં, તે મહાત્માએ ધૃષ્ટદ્યુમ્નને પૂછ્યું—'કૃષ્ણા ક્યાં ગઈ? તેને કોણ લઈ ગયું?'

1.207.15

कच्चिन्न शूद्रेण न हीनजेन ।
वैश्येन वा करदेनोपपन्ना।
कच्चित्पदं मूर्ध्नि न पङ्कदिग्धं ।
कच्चिन्न माला पतिता श्मशाने ॥ १.२०७.१५ ॥

કદાચ તે શૂદ્રની સાથે, હીન જાતિના કોઈ માણસ સાથે, અથવા કર ચૂકવતા વૈશ્ય સાથે જોડાઈ ગઈ છે? કદાચ કીચડથી લથપથ પગ તેના માથા પર પડ્યો છે? કદાચ સ્મશાનમાં તેની માળા પડી ગઈ છે?

1.207.16

कच्चित्स वर्णप्रवरो मनुष्य ।
उद्रिक्तवर्णोऽप्युत एव कच्चित्।
कच्चिन्न वामो मम मूर्ध्नि पादः ।
कृष्णाभिमर्शेन कृतोऽद्य पुत्र ॥ १.२०७.१६ ॥

શું તે મનુષ્ય વર્ણોમાં શ્રેષ્ઠ છે, અથવા ઉત્તમ વર્ણનો છે? આજે કૃષ્ણાના સ્પર્શથી મારા માથા પર મૂકાયેલો મારો ડાબો પગ નથી શું, પુત્ર?

1.207.17

कच्चिन्न तप्स्ये परमप्रतीतः ।
संयुज्य पार्थेन नरर्षभेण।
वदस्व तत्त्वेन महानुभाव ।
कोऽसौ विजेता दुहितुर्ममाद्य ॥ १.२०७.१७ ॥

પરમ પ્રસન્ન હોવા છતાં, નરશ્રેષ્ઠ પાર્થ સાથે સંયોગ થવાથી શું હું દુઃખી નહીં થાઉં? હે મહાનુભાવ, સાચે સાચું કહો, આજે મારી પુત્રીને જીતનાર કોણ છે?

1.207.18

विचित्रवीर्यस्य सुतस्य कच्चि-
त्कुरुप्रवीरस्य ध्रियन्ति पुत्राः।
कच्चित्तु पार्थेन यवीयसाऽध्य ।
धनुर्गृहीतं निहतं च लक्ष्यम् ॥ १.२०७.१८ ॥

વિચિત્રવીર્યના પુત્ર, કુરુવીરના પુત્રો જીવિત છે કે? આજે નાનાભાઈ પાર્થે ધનુષ ઉપાડીને લક્ષ્ય વીંધ્યું છે કે?