महाभारत · अध्याय 1.207
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.207.1
धृष्टद्युमनस्तु पाञ्चाल्यः पृष्ठतः कुरुनन्दनौ ।
अन्वगच्छत्तदा यान्तौ भार्गवस्य निवेशने ॥ १.२०७.१ ॥
पांचाल राजपुत्र धृष्टद्युम्न तेव्हा भार्गवाच्या निवासस्थानाकडे जाणाऱ्या कुरुवंशातील दोन पुत्रांच्या मागोमाग गेला.
1.207.2
सोज्ञायमानः पुरुषानवधाय समन्ततः ।
स्वयमारान्निलीनोऽभूद्भार्गवस्य निवेशने ॥ १.२०७.२ ॥
तो स्वतःला लोकांपासून लपवून, चहूबाजूंनी सावध राहून, भार्गवाच्या निवासस्थानाजवळ दुरून स्वतःच लपून राहिला.
1.207.3
सायं च भीमस्तु रिपुप्रमाथी ।
जिष्णुर्यमौ चापि महानुभावौ।
भैक्षं चरित्वा तु युधिष्ठिराय ।
निवेदयांचक्रुरदीनसत्वाः ॥ १.२०७.३ ॥
संध्याकाळी शत्रूंचे दमन करणारे भीम, अर्जुन आणि महापराक्रमी जुळे बंधूही भिक्षा मागून आले आणि खचलेल्या मनाने नव्हे तर धीराने युधिष्ठिराला ती अर्पण करून म्हणाले.
1.207.4
ततस्तु कुन्ती द्रुपदात्मजां ता-
मुवाच काले वचनं वदान्या।
ततोऽग्रमादाय कुरुष्व भद्रे ।
बलिं च विप्राय च देहि भिक्षाम् ॥ १.२०७.४ ॥
तेव्हा उदार कुंती द्रुपदकन्येला योग्य वेळी म्हणाली, 'हे कल्याणी, प्रथम भाग घेऊन शिजव; बली आणि ब्राह्मणाला भिक्षा दे.'
1.207.5
ये चान्नमिच्छन्ति ददस्व तेभ्यः ।
परिश्रिता ये परितो मनुष्याः।
ततश्च शेषं प्रविभज्य शीघ्र-
मर्धं चतुर्णां मम चात्मनश्च ॥ १.२०७.५ ॥
जे अन्न मागतात त्यांना दे; भोवती जमलेल्या माणसांनाही दे; मग उरलेले लवकर वाटून अर्धे चौघांसाठी आणि अर्धे माझ्यासाठी व स्वतःसाठी ठेव.
1.207.6
अर्धं तु भीमाय च देहि भद्रे ।
य एष नागर्षभतुल्यरूपः।
गौरो युवा संहननोपपन्न ।
एषो हि वीरो बहुभुक् सदैव ॥ १.२०७.६ ॥
अर्धे भीमाला दे, हे कल्याणी. हत्तींमध्ये श्रेष्ठ असलेल्यासारखे रूप असलेला, गोरा, तरुण, दृढ शरीराचा हा वीर नेहमी खूप खाणारा आहे.
1.207.7
सा हृष्टरूपैव तु राजपुत्री ।
तस्या वचः साध्वविशङ्कमाना।
यथावदुक्तं प्रचकार साध्वी ।
ते चापि सर्वे बुभुजुस्तदन्नम् ॥ १.२०७.७ ॥
ती राजकन्या आनंदी चेहऱ्याची होती. तिचे शब्द शंका न घेता नीट मानून, त्या साध्वीने सांगितल्याप्रमाणेच केले. ते सर्वजण ते अन्न खाऊ लागले.
1.207.8
कुशैस्तु भूमौ शयनं चकार ।
माद्रीपुत्रः सहदेवस्तपस्वी।
अथात्मकीयान्यजिनानि सर्वे ।
संस्तीर्य वीराः सुषुपुर्धरण्याम् ॥ १.२०७.८ ॥
मग कुशांनी जमिनीवर शय्या केली. मादीचा पुत्र तपस्वी सहदेव आणि आपापली हरणाची कातडी पसरून, ते वीर जमिनीवर गाढ झोपले.
1.207.9
अगस्त्यकान्तामभितो दिशं तु ।
शिरांसि तेषां कुरुसत्तमानाम्।
कुन्ती पुरस्तात्तु बभूव तेषां ।
पादान्तरे चाथ बभूव कृष्णा ॥ १.२०७.९ ॥
अगस्त्य-ताऱ्याच्या दिशेला त्या कुरुश्रेष्ठांची डोकी होती. कुंती त्यांच्यासमोर होती, आणि पायांच्या जवळ कृष्णा होती.
1.207.10
अशेत भूमौ सह पाण्डुपुत्रैः ।
पादोपधानीव कृता कुशेषु।
न तत्र दुःखं मनसापि तस्या ।
न चावमेने कुरुपुङ्गवांस्तान् ॥ १.२०७.१० ॥
ती पांडुपुत्रांसह जमिनीवर निजली; कुशांवर पायांसाठी उशीसारखे जणू केलेले. तिच्या मनालाही तेथे दुःख नव्हते, आणि तिने त्या कुरुश्रेष्ठांचा अपमान केला नाही.
1.207.11
ते तत्र शूराः कथयांबभूवुः ।
कथा विचित्राः पृतनाधिकाराः।
अस्त्राणि दिव्यानि रथांश्च नागान् ।
खड्गान्गदाश्चापि परश्वधांश्च ॥ १.२०७.११ ॥
तेथे ते शूर सेनाधिकारासंबंधीच्या विचित्र कथा सांगू लागले—दिव्य अस्त्रे, रथ, हत्ती, तलवारी, गदा आणि परशू यांविषयी.
1.207.12
तेषां कथास्ताः परिकीर्त्यमानाः ।
पाञ्चालराजस्य सुतस्तदानीम्।
सुश्राव कृष्णां च तदा निषण्णां ।
ते चापि सर्वे ददृशुर्मनुष्याः ॥ १.२०७.१२ ॥
त्यांच्या त्या कथा सांगितल्या जात असताना पांचालराजपुत्राने तेथे बसलेल्या कृष्णेविषयीही ऐकले; आणि ती सर्व माणसे तिला पाहत होती.
1.207.13
धृष्टद्युम्नो राजपुत्रस्तु सर्वं ।
वृत्तं तेषां कथितं चैव रात्रौ।
सर्वं राज्ञे द्रुपदायाखिलेन ।
निवेदयिष्यंस्त्वरितो जगाम ॥ १.२०७.१३ ॥
राजपुत्र धृष्टद्युम्नाने रात्री त्यांचा सर्व वृत्तान्त ऐकला; आणि तो सर्व काही राजा द्रुपदाला पूर्णपणे सांगण्यासाठी त्वरेने निघून गेला.
1.207.14
पाञ्चालराजस्तु विषण्णरूप-
स्तान्पाण्डवानप्रतिविन्दमानः।
धृष्टद्युम्नं पर्यपृच्छन्महात्मा ।
क्व सा गता केन नीता च कृष्णा ॥ १.२०७.१४ ॥
पांचालराज खिन्न मुखाने, त्या पांडवांना न सापडल्याने, त्या महात्म्याने धृष्टद्युम्नाला विचारले—'कृष्णा कुठे गेली? तिला कोणी नेले?'
1.207.15
कच्चिन्न शूद्रेण न हीनजेन ।
वैश्येन वा करदेनोपपन्ना।
कच्चित्पदं मूर्ध्नि न पङ्कदिग्धं ।
कच्चिन्न माला पतिता श्मशाने ॥ १.२०७.१५ ॥
कदाचित ती शूद्राशी, हीन जातीच्या माणसाशी, किंवा कर भरणाऱ्या वैश्याशी संगत झाली असेल का? कदाचित चिखलाने माखलेला पाय तिच्या मस्तकावर पडला असेल का? कदाचित स्मशानात तिची माळ पडली असेल का?
1.207.16
कच्चित्स वर्णप्रवरो मनुष्य ।
उद्रिक्तवर्णोऽप्युत एव कच्चित्।
कच्चिन्न वामो मम मूर्ध्नि पादः ।
कृष्णाभिमर्शेन कृतोऽद्य पुत्र ॥ १.२०७.१६ ॥
तो मनुष्य वर्णांमध्ये श्रेष्ठ आहे का, किंवा उत्तम वर्णाचा आहे का? आज कृष्णेच्या स्पर्शाने माझ्या मस्तकावर ठेवलेला माझा डावा पाय नव्हे का, पुत्रा?
1.207.17
कच्चिन्न तप्स्ये परमप्रतीतः ।
संयुज्य पार्थेन नरर्षभेण।
वदस्व तत्त्वेन महानुभाव ।
कोऽसौ विजेता दुहितुर्ममाद्य ॥ १.२०७.१७ ॥
परम प्रसन्न असूनही नरश्रेष्ठ पार्थाशी संयोग झाल्याने मी दुःखी होणार नाही का? हे महानुभावा, सत्य सांग, आज माझ्या कन्येला जिंकणारा कोण आहे?
1.207.18
विचित्रवीर्यस्य सुतस्य कच्चि-
त्कुरुप्रवीरस्य ध्रियन्ति पुत्राः।
कच्चित्तु पार्थेन यवीयसाऽध्य ।
धनुर्गृहीतं निहतं च लक्ष्यम् ॥ १.२०७.१८ ॥
विचित्रवीर्याचा पुत्र, कुरुवीराची मुले जिवंत आहेत का? आज धाकट्या पार्थाने धनुष्य उचलून लक्ष्य भेदले आहे का?