マハーバーラタ · 章 1.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.37.1
मातुः सकाशात्तं शापं श्रुत्वा वै पन्नगोत्तमः ।
वासुकिश्चिन्तयामास शापोऽयं न भवेत्कथम् ॥ १.३७.१ ॥
母からその呪いを聞いたヴァースキ、蛇の中の最上なる者は、この呪いがどうすれば起こらないかと思案した。
1.37.2
ततः स मन्त्रयामास भ्रातृभिः सह सर्वशः ।
ऐरावतप्रभृतिभिः सर्वैर्धर्मपरायणैः ॥ १.३७.२ ॥
それからヴァースキは、アイラーヴァタを筆頭とする法に専心する兄弟たちすべてと、十分に相談した。
1.37.3
अयं शापो यथोद्दिष्टो विदितं वस्तथाऽनघाः ।
तस्य शापस्य मोक्षार्थं मन्त्रयित्वा यतामहे ॥ १.३७.३ ॥
罪なき者たちよ、この呪いが告げられた通りに、あなた方はご存じだ。その呪いからの解放のために相談して努力しよう。
1.37.4
सर्वेषामेव शापानां प्रतिघातो हि विद्यते ।
न तु मात्राऽभिशप्तानां मोक्षः क्वचन विद्यते ॥ १.३७.४ ॥
あらゆる呪いには解除の方法があるが、母に呪われた者には、どこにも解放はない。
1.37.5
अव्ययस्याप्रमेयस्य सत्यस्य च तथाग्रतः ।
शप्ता इत्येव मे श्रुत्वा जायते हृदि वेपथुः ॥ १.३७.५ ॥
不変にして無量なる真実の御前で、『呪われた』と聞いただけで、私の心に震えが生じる。
1.37.6
नूनं सर्वविनाशोऽयमस्माकं समुपागतः ।
शापः सृष्टो महाघोरो मात्रा खल्वविनीतया।
न ह्येतां सोऽव्ययो देवः शपत्नीं प्रत्यषेधयत् ॥ १.३७.६ ॥
まことに、我らに全滅が訪れた。礼を欠いた母がこの恐ろしい呪いを放ち、不滅の神はその競争相手を止めなかった。
1.37.7
तस्मात्संमन्त्रयामोऽद्य भुजङ्गानामनामयम् ।
यथा भवेद्धि सर्वेषां मा नः कालोऽत्यगादयम् ॥ १.३७.७ ॥
それゆえ今、我々は共に相談しよう。蛇族すべてが無事であるように。この時を逃してはならない。
1.37.8
सर्व एव हि नस्तावद्बुद्धिमन्तो विचक्षणाः ।
अपि मन्त्रयमाणा हि हेतुं पश्याम मोक्षणे ॥ १.३७.८ ॥
我々は皆、賢く洞察力がある。共に相談すれば、解放への道がきっと見つかる。
1.37.9
यथा नष्टं पुरा देवा गूढमग्निं गुहागतम् ।
यथा स यज्ञो न भवेद्यथा वाऽपि पराभवः।
जनमेजयस्य सर्पाणां विनाशकरणाय वै ॥ १.३७.९ ॥
昔、神々が洞窟に隠された火を失い、その祭祀が成就せず、あるいは敗北したように、蛇族を滅ぼすためのジャナメージャヤの祭祀もまた行われぬように。
1.37.10
तथेत्युक्त्वा ततः सर्वे काद्रवेयाः समागताः ।
समयं चकिरे तत्र मन्त्रबुद्धिविशारदाः ॥ १.३७.१० ॥
「そうしよう」と言って、カドルーの息子たちは皆集まり、思慮と知恵に長けた彼らはそこで取り決めを結んだ。
1.37.11
एके तत्राब्रुवन्नागा वयं भूत्वा द्विजर्षभाः ।
जनमेजयं तु भिक्षामो यज्ञस्ते न भवेदिति ॥ १.३७.११ ॥
そこで一部の蛇たちが言った。「我々は優れたバラモンに姿を変え、ジャナメージャヤに施しを乞おう。そなたの祭祀が行われぬように。」
1.37.12
अपरे त्वब्रुवन्नागास्तत्र पण्डितमानिनः ।
मन्त्रिणोऽस्य वयं सर्वे भविष्यामः सुसंमताः ॥ १.३७.१२ ॥
ところが、自らを学者と思い込んでいた他の蛇たちは言った。「我々は皆、彼に信頼される大臣となろう。」
1.37.13
स नः प्रक्ष्यति सर्वेषु कार्येष्वर्थविनिश्चयम् ।
तत्र बुद्धिं प्रदास्यामो यथा यज्ञो निवर्त्स्यति ॥ १.३७.१३ ॥
彼はあらゆる事柄について我らに真意の判断を尋ねるであろう。そこで、祭祀が止むような分別を授けよう。
1.37.14
स नो बहुमतान्राजा बुद्ध्या बुद्धिमतां वरः ।
यज्ञार्थं प्रक्ष्यति व्यक्तं नेति वक्ष्यामहे वयम् ॥ १.३७.१४ ॥
賢者の中で最も優れたあの王は、我らを重んじ、祭祀のことを明確に尋ねるであろう。そのとき我らは「いいえ」と言おう。
1.37.15
दर्शयन्तो बहून्दोषान्प्रेत्य चेह च दारुणान् ।
हेतुभिः कारणैश्चैव यथा यज्ञो भवेन्न सः ॥ १.३७.१५ ॥
此世と来世における多くの恐ろしい過失を示し、理由と根拠によって、その祭祀が行われないようにしよう。
1.37.16
अथवा य उपाध्यायः क्रतोस्तस्य भविष्यति ।
सर्पसत्रविधानज्ञो राजकार्यहिते रतः ॥ १.३७.१६ ॥
あるいは、その祭祀の主祭となる者、すなわち蛇祭の儀式を知り、王の務めの利益に専念する者。
1.37.17
तं गत्वा दशतां कश्चिद्भुजङ्गः स मरिष्यति ।
तस्मिन्मृते यज्ञकारे क्रतुः स न भविष्यति ॥ १.३७.१७ ॥
ある蛇が彼のもとへ行き咬むであろう。彼は死ぬ。祭祀を行う者が死ねば、その祭祀は行われない。
1.37.18
ये चान्ये सर्पसत्रज्ञा भविष्यन्त्यस्य चर्त्विजः ।
तांश्च सर्वान्दशिष्यामः कृतमेवं भविष्यति ॥ १.३७.१८ ॥
また、彼の祭官となる蛇祭に通じた他の者たちも、我らは皆咬もう。このようにして事は成就するであろう。
1.37.19
अपरे त्वब्रुवन्नागा धर्मात्मानो दयालवः ।
अबुद्धिरेषा भवतां ब्रह्महत्या न शोभनम् ॥ १.३७.१९ ॥
しかし、法を重んじ慈悲深い他の蛇たちは言った。「それは君たちの愚かさだ。バラモン殺しは良くない。」
1.37.20
सम्यक्सद्धर्ममूला वै व्यसने शान्तिरुत्तमा ।
अधर्मोत्तरता नाम कृत्स्नं व्यापादयेज्जगत् ॥ १.३७.२० ॥
真の法に根ざした平安こそ、困難の中で最も尊い。非法の横行は全世界を滅ぼすであろう。
1.37.21
अपरे त्वब्रुवन्नागाः समिद्धं जातवेदसम् ।
वर्षैर्निर्वापयिष्यामो मेघा भूत्वा सविद्युतः ॥ १.३७.२१ ॥
他の蛇たちは言った。「稲妻を伴う雲となって、燃え盛る火を雨で消そう。」
1.37.22
स्रुग्भाण्डं निशि गत्वा च अपरे भुजगोत्तमाः ।
प्रमत्तानां हरन्त्वाशु विघ्न एवं भविष्यति ॥ १.३७.२२ ॥
夜、他の優れた蛇たちが行って、怠慢な者たちのスルク壺を素早く奪い去るがよい。こうして妨げが生じるであろう。
1.37.23
यज्ञे वा भुजगास्तस्मिञ्शतशोऽथ सहस्रशः ।
जनान्दशन्तु वै सर्वे नैवं त्रासो भविष्यति ॥ १.३७.२३ ॥
あるいは、その祭祀で数百、数千の蛇が人々を噛めばよい。そうすれば恐怖は起きないであろう。
1.37.24
अथवा संस्कृतं भोज्यं दूषयन्तु भुजङ्गमाः ।
स्वेन मूत्रपुरीषेण सर्वभोज्यविनाशिना ॥ १.३७.२४ ॥
あるいは、蛇たちが自らの尿と糞で調理された食物を汚すがよい。それはすべての食物を滅ぼすものだ。
1.37.25
अपरे त्वब्रुवंस्तत्र ऋत्विजोऽस्य भवामहे ।
यज्ञविघ्नं करिष्यामो दक्षिणा दीयतामिति ॥ १.३७.२५ ॥
そこで他の者たちは言った。「我々は彼の祭官となり、祭祀に障害を起こそう。布施を与えよ。」
1.37.26
वश्यतां च गतोऽसौ नः करिष्यति यथेप्सितम् ।
अपरे त्वब्रुवंस्तत्र जले प्रक्रीडितं नृपम् ॥ १.३७.२६ ॥
「彼は我々に服従して、望み通りにするだろう。」しかしそこで別の者たちは水中で遊ぶ王について言った……
1.37.27
गृहमानीय बध्नीमः क्रतुरेवं भवेन्न सः ।
अपरे त्वब्रुवंस्तत्र नागाः पण्डितमानिनः ॥ १.३७.२७ ॥
「彼を家に連れ帰って縛ろう。そうすれば祭祀は行われ、彼だけがいなくなる。」しかし賢者を自負する蛇たちの中の別の者が言った……
1.37.28
दशामस्तं प्रगृह्याशु कृतपेवं भविष्यति ।
छिन्नं मूलमनर्थानां मृते तस्मिन्भविष्यति ॥ १.३७.२८ ॥
「彼の状態を素早く掴めば、このように成し遂げられる。彼が死ねば、災いの根は断たれる。」
1.37.29
एषा नो नैष्ठिकी बुद्धिः सर्वेषामीक्षणश्रवः ।
अथ यन्मन्यसे राजन्द्रुतं तत्संविधीयताम् ॥ १.३७.२९ ॥
「これが我々の確固たる決意であり、皆が見聞きしたところだ。今や王よ、汝が正しいと思うことを速やかに取り計らえ。」
1.37.30
इत्युक्त्वा समुदैक्षन्त वासुकिं पन्नगोत्तमम् ।
वासुकिश्चापि संचिन्त्य तानुवाच भुजङ्गमान् ॥ १.३७.३० ॥
こう言って彼らは蛇の中の最高者ヴァースキを見た。ヴァースキもまた思案してその蛇たちに語った。
1.37.31
नैषा वो नैष्ठिकी बुद्धिर्मता कर्तुं भुजङ्गमाः ।
सर्वेषामेव मे बुद्धिः पन्नगानां न रोचते ॥ १.३७.३१ ॥
蛇たちよ、お前たちのこの判断は最終的で正しいとは考えられない。すべての蛇の考えも私の気に入らない。
1.37.32
किं तत्र संविधातव्यं भवतां स्याद्धितं तु यत् ।
श्रेयः प्रसादनं मन्ये कश्यपश्य महात्मनः ॥ १.३७.३२ ॥
そこでお前たちにとって益となることを取り計らうべきだ。偉大なカシュyapaを宥めることこそ最善だと私は思う。
1.37.33
ज्ञातिवर्गस्य सौहार्दादात्मनश्च भुजङ्गमाः ।
न च जानाति मे बुद्धिः किंचित्कर्तुं वचो हिवः ॥ १.३७.३३ ॥
蛇たちよ、親族への情愛からも、また自分自身の利益からも、私の知恵はお前たちのためにどの言葉を果たすべきか分からない。
1.37.34
मया हीदं विधातव्यं भवतां यद्धितं भवेत् ।
अनेनाहं भृशं तप्ये गुणदोषौ मदाश्रयौ ॥ १.३७.३४ ॥
私はお前たちにとって益となることをしなければならない。そのために私は大いに苦しむ。功と罪の両方が私にかかっているからだ。