మహాభారతం · అధ్యాయం 1.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.37.1
मातुः सकाशात्तं शापं श्रुत्वा वै पन्नगोत्तमः ।
वासुकिश्चिन्तयामास शापोऽयं न भवेत्कथम् ॥ १.३७.१ ॥
తల్లి నుండి ఆ శాపాన్ని విని, సర్పోత్తముడైన వాసుకి ఈ శాపం ఎలా జరగకుండా ఉండగలదో అని ఆలోచించాడు.
1.37.2
ततः स मन्त्रयामास भ्रातृभिः सह सर्वशः ।
ऐरावतप्रभृतिभिः सर्वैर्धर्मपरायणैः ॥ १.३७.२ ॥
అప్పుడు అతడు ఐరావతం మొదలైన ధర్మపరాయణులైన తన సోదరులందరితో పూర్తిగా మంత్రాలోచన చేశాడు.
1.37.3
अयं शापो यथोद्दिष्टो विदितं वस्तथाऽनघाः ।
तस्य शापस्य मोक्षार्थं मन्त्रयित्वा यतामहे ॥ १.३७.३ ॥
ఓ పాపరహితులారా, ఈ శాపం చెప్పబడినట్లే మీకు తెలుసు. ఆ శాపం నుండి విముక్తి కోసం ఆలోచించి ప్రయత్నిద్దాం.
1.37.4
सर्वेषामेव शापानां प्रतिघातो हि विद्यते ।
न तु मात्राऽभिशप्तानां मोक्षः क्वचन विद्यते ॥ १.३७.४ ॥
అన్ని శాపాలకూ ప్రతిఘాతం ఉంటుంది; కానీ తల్లి శపించిన వారికి ఎక్కడా విముక్తి ఉండదు.
1.37.5
अव्ययस्याप्रमेयस्य सत्यस्य च तथाग्रतः ।
शप्ता इत्येव मे श्रुत्वा जायते हृदि वेपथुः ॥ १.३७.५ ॥
అవ్యయుడు, అప్రమేయుడు, సత్యమూర్తి ఎదుట 'శపించబడ్డారు' అని విన్నంతనే నా హృదయంలో వణుకు పుడుతోంది.
1.37.6
नूनं सर्वविनाशोऽयमस्माकं समुपागतः ।
शापः सृष्टो महाघोरो मात्रा खल्वविनीतया।
न ह्येतां सोऽव्ययो देवः शपत्नीं प्रत्यषेधयत् ॥ १.३७.६ ॥
నిజంగా మా అందరికీ సర్వనాశనం వచ్చింది. వినయంలేని తల్లి ఈ భయంకరమైన శాపాన్ని పంపింది; అవ్యయుడైన దేవుడు ఆ సవతిని అడ్డుకోలేదు.
1.37.7
तस्मात्संमन्त्रयामोऽद्य भुजङ्गानामनामयम् ।
यथा भवेद्धि सर्वेषां मा नः कालोऽत्यगादयम् ॥ १.३७.७ ॥
అందువల్ల ఈ రోజు మనమంతా కలిసి ఆలోచిద్దాం, సర్పులందరికీ క్షేమం కలిగేలా. ఈ కాలం మన చేతి నుండి జారిపోనివ్వకూడదు.
1.37.8
सर्व एव हि नस्तावद्बुद्धिमन्तो विचक्षणाः ।
अपि मन्त्रयमाणा हि हेतुं पश्याम मोक्षणे ॥ १.३७.८ ॥
మనమందరం బుద్ధిమంతులు, విచక్షణ కలవారు. ఆలోచించి మనం విముక్తికి మార్గం కనుగొనగలం.
1.37.9
यथा नष्टं पुरा देवा गूढमग्निं गुहागतम् ।
यथा स यज्ञो न भवेद्यथा वाऽपि पराभवः।
जनमेजयस्य सर्पाणां विनाशकरणाय वै ॥ १.३७.९ ॥
పూర్వం దేవతలు గుహలో దాగిన అగ్నిని కోల్పోయినట్లుగా, ఆ యజ్ఞం జరగకుండా ఉన్నట్లుగా, లేదా ఓటమి కలిగినట్లుగా, జనమేజయుని సర్పనాశన యజ్ఞం జరగకుండా ఉండాలి.
1.37.10
तथेत्युक्त्वा ततः सर्वे काद्रवेयाः समागताः ।
समयं चकिरे तत्र मन्त्रबुद्धिविशारदाः ॥ १.३७.१० ॥
'అలాగే కానివ్వండి' అని పలికి, కద్రువ కుమారులందరూ అక్కడ సమావేశమయ్యారు; మంత్రాలోచనలో, బుద్ధిలో నిపుణులైన వారు అక్కడ ఒక ఒప్పందం చేసుకున్నారు.
1.37.11
एके तत्राब्रुवन्नागा वयं भूत्वा द्विजर्षभाः ।
जनमेजयं तु भिक्षामो यज्ञस्ते न भवेदिति ॥ १.३७.११ ॥
అక్కడ కొందరు నాగులు, 'మనం శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులుగా మారి జనమేజయుని వద్ద భిక్ష అడుగుదాం, నీ యజ్ఞం జరగకుండా' అన్నారు.
1.37.12
अपरे त्वब्रुवन्नागास्तत्र पण्डितमानिनः ।
मन्त्रिणोऽस्य वयं सर्वे भविष्यामः सुसंमताः ॥ १.३७.१२ ॥
కానీ అక్కడి ఇతర నాగులు, తమను తాము పండితులుగా భావించుకుంటూ, 'మనమంతా ఇతనికి మంచి మంత్రులమవుదాం' అన్నారు.
1.37.13
स नः प्रक्ष्यति सर्वेषु कार्येष्वर्थविनिश्चयम् ।
तत्र बुद्धिं प्रदास्यामो यथा यज्ञो निवर्त्स्यति ॥ १.३७.१३ ॥
అతడు అన్ని కార్యాలలో అర్థ నిశ్చయాన్ని మనల్ని అడుగుతాడు; అక్కడ యజ్ఞం ఆగిపోయేలా బుద్ధి ఇస్తాం.
1.37.14
स नो बहुमतान्राजा बुद्ध्या बुद्धिमतां वरः ।
यज्ञार्थं प्रक्ष्यति व्यक्तं नेति वक्ष्यामहे वयम् ॥ १.३७.१४ ॥
బుద్ధిమంతులలో శ్రేష్ఠుడైన ఆ రాజు మనలను బాగా గౌరవించి యజ్ఞం గురించి స్పష్టంగా అడుగుతాడు; అప్పుడు 'లేదు' అని చెబుతాం.
1.37.15
दर्शयन्तो बहून्दोषान्प्रेत्य चेह च दारुणान् ।
हेतुभिः कारणैश्चैव यथा यज्ञो भवेन्न सः ॥ १.३७.१५ ॥
ఇహ, పరలోకాల్లో ఉన్న అనేక భయంకర దోషాలను చూపుతూ, హేతువులతో కారణాలతోనే ఆ యజ్ఞం జరగకుండా చేస్తాం.
1.37.16
अथवा य उपाध्यायः क्रतोस्तस्य भविष्यति ।
सर्पसत्रविधानज्ञो राजकार्यहिते रतः ॥ १.३७.१६ ॥
లేదా ఆ యజ్ఞానికి ఉపాధ్యాయుడై ఉండేవాడు, సర్పసత్ర విధానం తెలిసినవాడు, రాజకార్యాల హితంలో నిమగ్నమైనవాడు.
1.37.17
तं गत्वा दशतां कश्चिद्भुजङ्गः स मरिष्यति ।
तस्मिन्मृते यज्ञकारे क्रतुः स न भविष्यति ॥ १.३७.१७ ॥
ఏదైనా పాము అతని వద్దకు వెళ్లి కాటు వేస్తుంది; అతడు చనిపోతాడు. ఆ యజ్ఞకర్త చనిపోతే ఆ యజ్ఞం జరగదు.
1.37.18
ये चान्ये सर्पसत्रज्ञा भविष्यन्त्यस्य चर्त्विजः ।
तांश्च सर्वान्दशिष्यामः कृतमेवं भविष्यति ॥ १.३७.१८ ॥
ఇతనికి ఋత్విజులుగా ఉండే ఇతర సర్పసత్ర జ్ఞానులందరినీ కూడా మనం కాటు వేస్తాం; ఈ విధంగా పని పూర్తవుతుంది.
1.37.19
अपरे त्वब्रुवन्नागा धर्मात्मानो दयालवः ।
अबुद्धिरेषा भवतां ब्रह्महत्या न शोभनम् ॥ १.३७.१९ ॥
కానీ ధర్మాత్ములు, దయాళువులైన ఇతర నాగులు ఇలా అన్నారు: మీ ఈ ఆలోచన అజ్ఞానం; బ్రాహ్మణ హత్య మంచిది కాదు.
1.37.20
सम्यक्सद्धर्ममूला वै व्यसने शान्तिरुत्तमा ।
अधर्मोत्तरता नाम कृत्स्नं व्यापादयेज्जगत् ॥ १.३७.२० ॥
నిజమైన ధర్మమే మూలమైన శాంతి ఆపదలో ఉత్తమమైనది; అధర్మం మితిమీరితే సమస్త లోకాన్ని నాశనం చేస్తుంది.
1.37.21
अपरे त्वब्रुवन्नागाः समिद्धं जातवेदसम् ।
वर्षैर्निर्वापयिष्यामो मेघा भूत्वा सविद्युतः ॥ १.३७.२१ ॥
ఇతర నాగులు ఇలా అన్నారు: మెరుపులతో కూడిన మేఘాలుగా మారి, ప్రజ్వలిస్తున్న అగ్నిని వర్షాలతో ఆర్పుదాం.
1.37.22
स्रुग्भाण्डं निशि गत्वा च अपरे भुजगोत्तमाः ।
प्रमत्तानां हरन्त्वाशु विघ्न एवं भविष्यति ॥ १.३७.२२ ॥
రాత్రివేళ ఇతర ఉత్తమ నాగులు వెళ్లి, అజాగ్రత్తగా ఉన్నవారి స్రుగ్భాండాన్ని వెంటనే అపహరించాలి; ఇలా విఘ్నం కలుగుతుంది.
1.37.23
यज्ञे वा भुजगास्तस्मिञ्शतशोऽथ सहस्रशः ।
जनान्दशन्तु वै सर्वे नैवं त्रासो भविष्यति ॥ १.३७.२३ ॥
లేదా ఆ యజ్ఞంలో వందల, వేల నాగులు ప్రజలను కాటువేయాలి; ఇలా చేస్తే భయం కలగదు.
1.37.24
अथवा संस्कृतं भोज्यं दूषयन्तु भुजङ्गमाः ।
स्वेन मूत्रपुरीषेण सर्वभोज्यविनाशिना ॥ १.३७.२४ ॥
లేదా నాగులు తమ మూత్రపురీషాలతో, సమస్త ఆహారాన్ని నాశనం చేసేవాటితో, సిద్ధం చేసిన భోజనాన్ని కలుషితం చేయాలి.
1.37.25
अपरे त्वब्रुवंस्तत्र ऋत्विजोऽस्य भवामहे ।
यज्ञविघ्नं करिष्यामो दक्षिणा दीयतामिति ॥ १.३७.२५ ॥
అక్కడ మరికొందరు ఇలా అన్నారు: 'మేము ఇతనికి ఋత్విజులమవుతాము; యజ్ఞానికి విఘ్నం కలిగిస్తాము; దక్షిణ ఇవ్వాలి.'
1.37.26
वश्यतां च गतोऽसौ नः करिष्यति यथेप्सितम् ।
अपरे त्वब्रुवंस्तत्र जले प्रक्रीडितं नृपम् ॥ १.३७.२६ ॥
'అతడు మనకు వశమై కోరినట్లు చేస్తాడు.' కానీ అక్కడ మరికొందరు నీటిలో ఆడుతున్న రాజు గురించి అన్నారు…
1.37.27
गृहमानीय बध्नीमः क्रतुरेवं भवेन्न सः ।
अपरे त्वब्रुवंस्तत्र नागाः पण्डितमानिनः ॥ १.३७.२७ ॥
'అతడిని ఇంటికి తీసుకొచ్చి బంధిద్దాం; ఈ విధంగా యజ్ఞం జరుగుతుంది, అతడు కాకుండా.' కానీ అక్కడ తమను పండితులుగా భావించే నాగులు మరికొందరు…
1.37.28
दशामस्तं प्रगृह्याशु कृतपेवं भविष्यति ।
छिन्नं मूलमनर्थानां मृते तस्मिन्भविष्यति ॥ १.३७.२८ ॥
'అతడి స్థితిని త్వరగా పట్టుకుని ఇలా ముగించేస్తాం. అతడు మరణిస్తే అనర్థాల మూలం తెగిపోతుంది.'
1.37.29
एषा नो नैष्ठिकी बुद्धिः सर्वेषामीक्षणश्रवः ।
अथ यन्मन्यसे राजन्द्रुतं तत्संविधीयताम् ॥ १.३७.२९ ॥
'ఇది మా అందరి స్థిరమైన బుద్ధి; అందరూ చూసి విన్నది. ఇప్పుడు రాజా, నీకేది సరైనదనిపిస్తే దాన్ని త్వరగా ఏర్పాటు చేయి.'
1.37.30
इत्युक्त्वा समुदैक्षन्त वासुकिं पन्नगोत्तमम् ।
वासुकिश्चापि संचिन्त्य तानुवाच भुजङ्गमान् ॥ १.३७.३० ॥
ఇలా చెప్పి వారు నాగశ్రేష్ఠుడైన వాసుకిని చూశారు. వాసుకి కూడా ఆలోచించి ఆ సర్పాలతో చెప్పాడు.
1.37.31
नैषा वो नैष्ठिकी बुद्धिर्मता कर्तुं भुजङ्गमाः ।
सर्वेषामेव मे बुद्धिः पन्नगानां न रोचते ॥ १.३७.३१ ॥
ఓ సర్పులారా, మీ ఈ నిర్ణయం సరైనదిగా, తుది నిర్ణయంగా భావించబడదు. సర్పులందరి అభిప్రాయం నాకు నచ్చలేదు.
1.37.32
किं तत्र संविधातव्यं भवतां स्याद्धितं तु यत् ।
श्रेयः प्रसादनं मन्ये कश्यपश्य महात्मनः ॥ १.३७.३२ ॥
అక్కడ మీకు ఏది హితకరమో అదే చేయాలి. మహాత్ముడైన కశ్యపుడిని సంతృప్తిపరచడమే శ్రేష్ఠమని నేను భావిస్తున్నాను.
1.37.33
ज्ञातिवर्गस्य सौहार्दादात्मनश्च भुजङ्गमाः ।
न च जानाति मे बुद्धिः किंचित्कर्तुं वचो हिवः ॥ १.३७.३३ ॥
ఓ సర్పులారా, బంధువర్గం పట్ల ప్రేమవల్ల, నా స్వంత హితం కారణంగా కూడా, మీ కోసం ఏ మాటను నెరవేర్చాలో నా బుద్ధికి తెలియడం లేదు.
1.37.34
मया हीदं विधातव्यं भवतां यद्धितं भवेत् ।
अनेनाहं भृशं तप्ये गुणदोषौ मदाश्रयौ ॥ १.३७.३४ ॥
మీకు ఏది హితకరమో అదే నేను చేయాలి. దీని వల్ల నేను ఎంతగానో బాధపడుతున్నాను, ఎందుకంటే గుణదోషాలు రెండూ నా మీదే ఆధారపడి ఉన్నాయి.