ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.37.1
मातुः सकाशात्तं शापं श्रुत्वा वै पन्नगोत्तमः ।
वासुकिश्चिन्तयामास शापोऽयं न भवेत्कथम् ॥ १.३७.१ ॥
ತಾಯಿಯ ಬಳಿ ಆ ಶಾಪವನ್ನು ಕೇಳಿ, ನಾಗರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವಾಸುಕಿ ಈ ಶಾಪ ಹೇಗೆ ಆಗದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿದನು.
1.37.2
ततः स मन्त्रयामास भ्रातृभिः सह सर्वशः ।
ऐरावतप्रभृतिभिः सर्वैर्धर्मपरायणैः ॥ १.३७.२ ॥
ನಂತರ ಅವನು ಐರಾವತ ಮುಂತಾದ ಧರ್ಮಪರಾಯಣರಾದ ತನ್ನ ಸಹೋದರರೆಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಿದನು.
1.37.3
अयं शापो यथोद्दिष्टो विदितं वस्तथाऽनघाः ।
तस्य शापस्य मोक्षार्थं मन्त्रयित्वा यतामहे ॥ १.३७.३ ॥
ಓ ನಿಷ್ಪಾಪರೇ, ಈ ಶಾಪ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ಆ ಶಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸೋಣ.
1.37.4
सर्वेषामेव शापानां प्रतिघातो हि विद्यते ।
न तु मात्राऽभिशप्तानां मोक्षः क्वचन विद्यते ॥ १.३७.४ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಶಾಪಗಳಿಗೂ ಪ್ರತಿಕಾರವಿದೆ; ಆದರೆ ತಾಯಿಯಿಂದ ಶಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಮುಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ.
1.37.5
अव्ययस्याप्रमेयस्य सत्यस्य च तथाग्रतः ।
शप्ता इत्येव मे श्रुत्वा जायते हृदि वेपथुः ॥ १.३७.५ ॥
ಅವ್ಯಯ, ಅಪ್ರಮೇಯ, ಸತ್ಯದ ಮುಂದೆ 'ಶಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು' ಎಂದು ಕೇಳಿದೊಡನೆ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನಡುಕ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
1.37.6
नूनं सर्वविनाशोऽयमस्माकं समुपागतः ।
शापः सृष्टो महाघोरो मात्रा खल्वविनीतया।
न ह्येतां सोऽव्ययो देवः शपत्नीं प्रत्यषेधयत् ॥ १.३७.६ ॥
ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ವಿನಾಶ ಬಂದಿದೆ. ಅವಿನೀತಳಾದ ತಾಯಿ ಈ ಘೋರ ಶಾಪವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದಳು; ಅವ್ಯಯ ದೇವರು ಆ ಸವತಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲಿಲ್ಲ.
1.37.7
तस्मात्संमन्त्रयामोऽद्य भुजङ्गानामनामयम् ।
यथा भवेद्धि सर्वेषां मा नः कालोऽत्यगादयम् ॥ १.३७.७ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸೋಣ, ಸರ್ಪಗಳೆಲ್ಲರಿಗೂ ಕ್ಷೇಮವಾಗುವಂತೆ. ಈ ಸಮಯ ನಮ್ಮ ಕೈಯಿಂದ ಜಾರಿಹೋಗದಿರಲಿ.
1.37.8
सर्व एव हि नस्तावद्बुद्धिमन्तो विचक्षणाः ।
अपि मन्त्रयमाणा हि हेतुं पश्याम मोक्षणे ॥ १.३७.८ ॥
ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಬುದ್ಧಿವಂತರು, ವಿವೇಕಿಗಳು. ಚರ್ಚಿಸಿ ನೋಡಿದರೆ ಮುಕ್ತಿಗೆ ದಾರಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
1.37.9
यथा नष्टं पुरा देवा गूढमग्निं गुहागतम् ।
यथा स यज्ञो न भवेद्यथा वाऽपि पराभवः।
जनमेजयस्य सर्पाणां विनाशकरणाय वै ॥ १.३७.९ ॥
ಹಿಂದೆ ದೇವತೆಗಳು ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಂತೆ, ಆ ಯಜ್ಞ ನಡೆಯದಂತೆ, ಅಥವಾ ಸೋಲು ಬಂದಂತೆ, ಜನಮೇಜಯನ ಸರ್ಪನಾಶಕ ಯಜ್ಞ ನಡೆಯದಿರಲಿ.
1.37.10
तथेत्युक्त्वा ततः सर्वे काद्रवेयाः समागताः ।
समयं चकिरे तत्र मन्त्रबुद्धिविशारदाः ॥ १.३७.१० ॥
'ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಆಗ ಕದ್ರುವಿನ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾದರು; ಆಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.
1.37.11
एके तत्राब्रुवन्नागा वयं भूत्वा द्विजर्षभाः ।
जनमेजयं तु भिक्षामो यज्ञस्ते न भवेदिति ॥ १.३७.११ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಾಗರು, 'ನಾವು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಂತೆ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ಜನಮೇಜಯನ ಬಳಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಕೇಳೋಣ, ನಿನ್ನ ಯಜ್ಞ ನಡೆಯದಂತೆ' ಎಂದರು.
1.37.12
अपरे त्वब्रुवन्नागास्तत्र पण्डितमानिनः ।
मन्त्रिणोऽस्य वयं सर्वे भविष्यामः सुसंमताः ॥ १.३७.१२ ॥
ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಇತರ ನಾಗರು, ತಮ್ಮನ್ನು ಪಂಡಿತರೆಂದು ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡು, 'ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಇವನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿತ ಮಂತ್ರಿಗಳಾಗೋಣ' ಎಂದರು.
1.37.13
स नः प्रक्ष्यति सर्वेषु कार्येष्वर्थविनिश्चयम् ।
तत्र बुद्धिं प्रदास्यामो यथा यज्ञो निवर्त्स्यति ॥ १.३७.१३ ॥
ಅವನು ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅರ್ಥನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ನಮ್ಮನ್ನು ಕೇಳುವನು; ಅಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಬುದ್ಧಿ ಕೊಡುವೆವು.
1.37.14
स नो बहुमतान्राजा बुद्ध्या बुद्धिमतां वरः ।
यज्ञार्थं प्रक्ष्यति व्यक्तं नेति वक्ष्यामहे वयम् ॥ १.३७.१४ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಆ ರಾಜನು ನಮ್ಮನ್ನು ಬಹಳ ಗೌರವಿಸಿ ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳುವನು; ಆಗ 'ಇಲ್ಲ' ಎಂದು ಹೇಳುವೆವು.
1.37.15
दर्शयन्तो बहून्दोषान्प्रेत्य चेह च दारुणान् ।
हेतुभिः कारणैश्चैव यथा यज्ञो भवेन्न सः ॥ १.३७.१५ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅನೇಕ ಭಯಂಕರ ದೋಷಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತ, ಹೇತು ಕಾರಣಗಳಿಂದಲೇ ಆ ಯಜ್ಞ ನಡೆಯದಂತೆ ಮಾಡುವೆವು.
1.37.16
अथवा य उपाध्यायः क्रतोस्तस्य भविष्यति ।
सर्पसत्रविधानज्ञो राजकार्यहिते रतः ॥ १.३७.१६ ॥
ಅಥವಾ ಆ ಯಜ್ಞದ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನಾಗುವವನು, ಸರ್ಪಸತ್ರದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಲ್ಲವನು, ರಾಜಕಾರ್ಯದ ಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದವನು.
1.37.17
तं गत्वा दशतां कश्चिद्भुजङ्गः स मरिष्यति ।
तस्मिन्मृते यज्ञकारे क्रतुः स न भविष्यति ॥ १.३७.१७ ॥
ಯಾವುದೋ ಹಾವು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಕಚ್ಚಲಿ; ಅವನು ಸಾಯುವನು. ಆ ಯಜ್ಞಕರ್ತನು ಸತ್ತರೆ ಆ ಯಜ್ಞ ನಡೆಯದು.
1.37.18
ये चान्ये सर्पसत्रज्ञा भविष्यन्त्यस्य चर्त्विजः ।
तांश्च सर्वान्दशिष्यामः कृतमेवं भविष्यति ॥ १.३७.१८ ॥
ಇವನ ಋತ್ವಿಜರಾಗುವ, ಸರ್ಪಸತ್ರವನ್ನು ಬಲ್ಲ ಇತರರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ನಾವು ಕಚ್ಚುವೆವು; ಹೀಗೆ ಕಾರ್ಯ ಆಗುವುದು.
1.37.19
अपरे त्वब्रुवन्नागा धर्मात्मानो दयालवः ।
अबुद्धिरेषा भवतां ब्रह्महत्या न शोभनम् ॥ १.३७.१९ ॥
ಆದರೆ ಧರ್ಮಾತ್ಮರೂ ದಯಾಳುಗಳೂ ಆದ ಬೇರೆ ನಾಗರು ಹೇಳಿದರು: ನಿಮ್ಮ ಈ ಬುದ್ಧಿ ಮೂರ್ಖತನ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹತ್ಯೆ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ.
1.37.20
सम्यक्सद्धर्ममूला वै व्यसने शान्तिरुत्तमा ।
अधर्मोत्तरता नाम कृत्स्नं व्यापादयेज्जगत् ॥ १.३७.२० ॥
ನಿಜವಾದ ಧರ್ಮವೇ ಮೂಲವಾದ ಶಾಂತಿಯು ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು; ಅಧರ್ಮದ ಮಿತಿಮೀರುವಿಕೆ ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
1.37.21
अपरे त्वब्रुवन्नागाः समिद्धं जातवेदसम् ।
वर्षैर्निर्वापयिष्यामो मेघा भूत्वा सविद्युतः ॥ १.३७.२१ ॥
ಬೇರೆ ನಾಗರು ಹೇಳಿದರು: ಮಿಂಚಿನೊಂದಿಗೆ ಮೇಘಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟು, ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮಳೆಯಿಂದ ಆರಿಸೋಣ.
1.37.22
स्रुग्भाण्डं निशि गत्वा च अपरे भुजगोत्तमाः ।
प्रमत्तानां हरन्त्वाशु विघ्न एवं भविष्यति ॥ १.३७.२२ ॥
ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಗರು ಹೋಗಿ, ಅಜಾಗರೂಕರ ಸ್ರುಗ್ಭಾಂಡವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅಪಹರಿಸಲಿ; ಹೀಗೆ ವಿಘ್ನವಾಗುವುದು.
1.37.23
यज्ञे वा भुजगास्तस्मिञ्शतशोऽथ सहस्रशः ।
जनान्दशन्तु वै सर्वे नैवं त्रासो भविष्यति ॥ १.३७.२३ ॥
ಅಥವಾ ಆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ನಾಗರು ಜನರನ್ನು ಕಚ್ಚಲಿ; ಹೀಗೆ ಭಯ ಉಂಟಾಗದು.
1.37.24
अथवा संस्कृतं भोज्यं दूषयन्तु भुजङ्गमाः ।
स्वेन मूत्रपुरीषेण सर्वभोज्यविनाशिना ॥ १.३७.२४ ॥
ಅಥವಾ ನಾಗರು ತಮ್ಮ ಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ಮಲದಿಂದ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಭೋಜನವನ್ನು ದೂಷಿಸಲಿ; ಅದು ಎಲ್ಲ ಆಹಾರವನ್ನು ವಿನಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
1.37.25
अपरे त्वब्रुवंस्तत्र ऋत्विजोऽस्य भवामहे ।
यज्ञविघ्नं करिष्यामो दक्षिणा दीयतामिति ॥ १.३७.२५ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಇತರರು ಹೇಳಿದರು: 'ನಾವು ಇವನ ಋತ್ವಿಜರಾಗುತ್ತೇವೆ; ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ವಿಘ್ನ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತೇವೆ; ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಲಿ.'
1.37.26
वश्यतां च गतोऽसौ नः करिष्यति यथेप्सितम् ।
अपरे त्वब्रुवंस्तत्र जले प्रक्रीडितं नृपम् ॥ १.३७.२६ ॥
'ಅವನು ನಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಾವು ಬಯಸಿದಂತೆ ಮಾಡುವನು.' ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಇತರರು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜನ ಕುರಿತು ಹೇಳಿದರು…
1.37.27
गृहमानीय बध्नीमः क्रतुरेवं भवेन्न सः ।
अपरे त्वब्रुवंस्तत्र नागाः पण्डितमानिनः ॥ १.३७.२७ ॥
'ಅವನನ್ನು ಮನೆಗೆ ತಂದು ಬಂಧಿಸೋಣ; ಹೀಗೆ ಯಜ್ಞ ನಡೆಯಲಿ, ಅವನು ಅಲ್ಲ.' ಆದರೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಪಂಡಿತರೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಅಲ್ಲಿನ ನಾಗರು ಇತರರು…
1.37.28
दशामस्तं प्रगृह्याशु कृतपेवं भविष्यति ।
छिन्नं मूलमनर्थानां मृते तस्मिन्भविष्यति ॥ १.३७.२८ ॥
'ಅವನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಹೀಗೆ ಮುಗಿಸೋಣ. ಅವನು ಸತ್ತರೆ ಅನರ್ಥಗಳ ಮೂಲ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಡುವುದು.'
1.37.29
एषा नो नैष्ठिकी बुद्धिः सर्वेषामीक्षणश्रवः ।
अथ यन्मन्यसे राजन्द्रुतं तत्संविधीयताम् ॥ १.३७.२९ ॥
'ಇದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಸ್ಥಿರ ಬುದ್ಧಿ; ಎಲ್ಲರೂ ಕಂಡು ಕೇಳಿದದ್ದು. ಈಗ ರಾಜನೇ, ನಿನಗೆ ಯಾವುದು ಸರಿಯೆಂದು ತೋರುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು ಶೀಘ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡು.'
1.37.30
इत्युक्त्वा समुदैक्षन्त वासुकिं पन्नगोत्तमम् ।
वासुकिश्चापि संचिन्त्य तानुवाच भुजङ्गमान् ॥ १.३७.३० ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವರು ನಾಗಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾಸುಕಿಯನ್ನು ನೋಡಿದರು. ವಾಸುಕಿಯೂ ಆಲೋಚಿಸಿ ಆ ಸರ್ಪಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.37.31
नैषा वो नैष्ठिकी बुद्धिर्मता कर्तुं भुजङ्गमाः ।
सर्वेषामेव मे बुद्धिः पन्नगानां न रोचते ॥ १.३७.३१ ॥
ಹೇ ಸರ್ಪಗಳೇ, ನಿಮ್ಮ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಅಂತಿಮವೆಂದು ಮತ್ತು ಸರಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗದು. ಎಲ್ಲ ಸರ್ಪಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ನನಗೆ ಸರಿಬರುವುದಿಲ್ಲ.
1.37.32
किं तत्र संविधातव्यं भवतां स्याद्धितं तु यत् ।
श्रेयः प्रसादनं मन्ये कश्यपश्य महात्मनः ॥ १.३७.३२ ॥
ಅಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಯಾವುದು ಹಿತಕರವೋ ಅದನ್ನೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಮಹಾತ್ಮ ಕಶ್ಯಪನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುವುದೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
1.37.33
ज्ञातिवर्गस्य सौहार्दादात्मनश्च भुजङ्गमाः ।
न च जानाति मे बुद्धिः किंचित्कर्तुं वचो हिवः ॥ १.३७.३३ ॥
ಹೇ ಸರ್ಪಗಳೇ, ಬಂಧುವರ್ಗದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದಾಗಲಿ ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ಹಿತದಿಂದಾಗಲಿ, ನಿಮಗಾಗಿ ಯಾವ ಮಾತನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ.
1.37.34
मया हीदं विधातव्यं भवतां यद्धितं भवेत् ।
अनेनाहं भृशं तप्ये गुणदोषौ मदाश्रयौ ॥ १.३७.३४ ॥
ನಿಮಗೆ ಯಾವುದು ಹಿತಕರವಾಗುವುದೋ ಅದನ್ನೇ ನಾನು ಮಾಡಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ನಾನು ಬಹಳ ಸಂಕಟಪಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಗುಣ ಮತ್ತು ದೋಷ ಎರಡೂ ನನ್ನನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿವೆ.