มหาภารตะ · อัธยายะ 1.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.37.1
मातुः सकाशात्तं शापं श्रुत्वा वै पन्नगोत्तमः ।
वासुकिश्चिन्तयामास शापोऽयं न भवेत्कथम् ॥ १.३७.१ ॥
เมื่อได้ยินคำสาปนั้นจากมารดา วาสุกิ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่งู จึงคิดหาทางว่าคำสาปนี้จะไม่เกิดขึ้นได้อย่างไร
1.37.2
ततः स मन्त्रयामास भ्रातृभिः सह सर्वशः ।
ऐरावतप्रभृतिभिः सर्वैर्धर्मपरायणैः ॥ १.३७.२ ॥
จากนั้น พระองค์ปรึกษาหารือกับพี่น้องทั้งปวง มีไอราวตะเป็นต้น ทุกตนยึดมั่นในธรรม
1.37.3
अयं शापो यथोद्दिष्टो विदितं वस्तथाऽनघाः ।
तस्य शापस्य मोक्षार्थं मन्त्रयित्वा यतामहे ॥ १.३७.३ ॥
ข้าแต่ผู้ไร้บาป คำสาปนี้ท่านทั้งหลายทราบแล้วตามที่ได้ประกาศไว้ ให้เราปรึกษาหารือและพยายามเพื่อให้พ้นจากคำสาปนั้น
1.37.4
सर्वेषामेव शापानां प्रतिघातो हि विद्यते ।
न तु मात्राऽभिशप्तानां मोक्षः क्वचन विद्यते ॥ १.३७.४ ॥
คำสาปทั้งปวงย่อมมีทางแก้ไข แต่สำหรับผู้ที่ถูกมารดาสาป ย่อมไม่มีทางพ้นได้ที่ใดเลย
1.37.5
अव्ययस्याप्रमेयस्य सत्यस्य च तथाग्रतः ।
शप्ता इत्येव मे श्रुत्वा जायते हृदि वेपथुः ॥ १.३७.५ ॥
เมื่อได้ยินว่าเราถูกสาป ต่อหน้าความจริงที่ไม่เสื่อมสลายและหยั่งวัดมิได้ ความสั่นสะท้านก็บังเกิดขึ้นในใจของข้าพเจ้า
1.37.6
नूनं सर्वविनाशोऽयमस्माकं समुपागतः ।
शापः सृष्टो महाघोरो मात्रा खल्वविनीतया।
न ह्येतां सोऽव्ययो देवः शपत्नीं प्रत्यषेधयत् ॥ १.३७.६ ॥
แน่นอน ความพินาศสิ้นทั้งปวงได้มาถึงพวกเราแล้ว มารดาผู้ไร้วินัยได้ส่งคำสาปอันน่าสะพรึงกลัวนี้ออกมา และเทพผู้ไม่เสื่อมสลายก็มิได้ห้ามปรามภรรยาร่วมนั้นไว้
1.37.7
तस्मात्संमन्त्रयामोऽद्य भुजङ्गानामनामयम् ।
यथा भवेद्धि सर्वेषां मा नः कालोऽत्यगादयम् ॥ १.३७.७ ॥
เพราะฉะนั้น บัดนี้ให้เราปรึกษากันเถิด เพื่อให้เหล่างูทั้งปวงปลอดภัย อย่าให้เวลานี้ล่วงเลยไปเปล่า ๆ
1.37.8
सर्व एव हि नस्तावद्बुद्धिमन्तो विचक्षणाः ।
अपि मन्त्रयमाणा हि हेतुं पश्याम मोक्षणे ॥ १.३७.८ ॥
พวกเราทุกตนล้วนมีปัญญาและรอบรู้ เมื่อปรึกษาหารือกัน เราก็จะพบทางให้พ้นได้อย่างแน่นอน
1.37.9
यथा नष्टं पुरा देवा गूढमग्निं गुहागतम् ।
यथा स यज्ञो न भवेद्यथा वाऽपि पराभवः।
जनमेजयस्य सर्पाणां विनाशकरणाय वै ॥ १.३७.९ ॥
ดังที่เทพเจ้าเคยสูญไฟซ่อนอยู่ในถ้ำมาแต่ก่อน หรือดังที่พิธียัญนั้นไม่อาจเกิดขึ้นได้ หรือดังที่พวกเขาพ่ายแพ้ ขอให้พิธียัญของชนเมชัยที่มุ่งทำลายเหล่างู จงไม่อาจเกิดขึ้นได้ฉันนั้นเถิด
1.37.10
तथेत्युक्त्वा ततः सर्वे काद्रवेयाः समागताः ।
समयं चकिरे तत्र मन्त्रबुद्धिविशारदाः ॥ १.३७.१० ॥
ทุกตนกล่าวว่า "เป็นเช่นนั้นเถิด" แล้วเหล่าบุตรของกทรูก็มาประชุมกัน ณ ที่นั้น ทำข้อตกลงกัน ทั้งชำนาญในการปรึกษาและมีปัญญาเฉียบแหลม
1.37.11
एके तत्राब्रुवन्नागा वयं भूत्वा द्विजर्षभाः ।
जनमेजयं तु भिक्षामो यज्ञस्ते न भवेदिति ॥ १.३७.११ ॥
ที่นั่น งูบางตนกล่าวว่า "ให้พวกเราแปลงกายเป็นพราหมณ์ผู้ประเสริฐที่สุด แล้วขอทานจากชนเมชัย เพื่อให้พิธียัญของท่านไม่อาจเกิดขึ้นได้"
1.37.12
अपरे त्वब्रुवन्नागास्तत्र पण्डितमानिनः ।
मन्त्रिणोऽस्य वयं सर्वे भविष्यामः सुसंमताः ॥ १.३७.१२ ॥
ส่วนงูอื่นบางตนที่ถือตนว่ารอบรู้กล่าวว่า "พวกเราทั้งหมดจะเป็นที่ปรึกษาของพระองค์ และเป็นที่ได้รับความไว้วางใจอย่างดียิ่ง"
1.37.13
स नः प्रक्ष्यति सर्वेषु कार्येष्वर्थविनिश्चयम् ।
तत्र बुद्धिं प्रदास्यामो यथा यज्ञो निवर्त्स्यति ॥ १.३७.१३ ॥
พระองค์จะทรงถามพวกเราถึงการตัดสินความหมายของทุกกิจการ ณ ที่นั้นพวกเราจะให้คำปรึกษาเพื่อให้พิธียัญยุติลง
1.37.14
स नो बहुमतान्राजा बुद्ध्या बुद्धिमतां वरः ।
यज्ञार्थं प्रक्ष्यति व्यक्तं नेति वक्ष्यामहे वयम् ॥ १.३७.१४ ॥
พระราชาผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้มีปัญญา ผู้ให้เกียรติพวกเรามาก จะทรงถามพวกเราอย่างแน่นอนถึงพิธียัญ แล้วพวกเราจะกล่าวว่า "ไม่ได้"
1.37.15
दर्शयन्तो बहून्दोषान्प्रेत्य चेह च दारुणान् ।
हेतुभिः कारणैश्चैव यथा यज्ञो भवेन्न सः ॥ १.३७.१५ ॥
พวกเราจะแสดงโทษอันร้ายแรงมากมาย ทั้งในโลกนี้และโลกหน้า ด้วยเหตุผลและเหตุปัจจัย จนพิธียัญนั้นไม่อาจเกิดขึ้นได้
1.37.16
अथवा य उपाध्यायः क्रतोस्तस्य भविष्यति ।
सर्पसत्रविधानज्ञो राजकार्यहिते रतः ॥ १.३७.१६ ॥
หรือมิฉะนั้น ผู้เป็นอุปัธยายะของพิธีกรรมนั้น ผู้รู้วิธีการพิธีสรรพสัตร์ของงู และยินดีในประโยชน์ของกิจการของพระราชา
1.37.17
तं गत्वा दशतां कश्चिद्भुजङ्गः स मरिष्यति ।
तस्मिन्मृते यज्ञकारे क्रतुः स न भविष्यति ॥ १.३७.१७ ॥
ให้งูตนใดตนหนึ่งไปหาท่านแล้วกัด ท่านก็จะตาย เมื่อผู้ประกอบพิธีตายแล้ว พิธียัญนั้นก็จะไม่เกิดขึ้น
1.37.18
ये चान्ये सर्पसत्रज्ञा भविष्यन्त्यस्य चर्त्विजः ।
तांश्च सर्वान्दशिष्यामः कृतमेवं भविष्यति ॥ १.३७.१८ ॥
และบรรดาผู้อื่นที่รู้พิธีสรรพสัตร์ของงู และจะเป็นผู้ประกอบพิธีของท่าน พวกเราจะกัดทุกตนด้วย เช่นนี้การณ์จะสำเร็จ
1.37.19
अपरे त्वब्रुवन्नागा धर्मात्मानो दयालवः ।
अबुद्धिरेषा भवतां ब्रह्महत्या न शोभनम् ॥ १.३७.१९ ॥
ส่วนงูอื่นบางตนมีจิตใจประกอบด้วยธรรมและเอ็นดู กล่าวว่า "นี่คือความไม่รอบคอบของพวกท่าน การฆ่าพราหมณ์ไม่สมควร"
1.37.20
सम्यक्सद्धर्ममूला वै व्यसने शान्तिरुत्तमा ।
अधर्मोत्तरता नाम कृत्स्नं व्यापादयेज्जगत् ॥ १.३७.२० ॥
สันติที่มีรากฐานอยู่ในสัทธรรมอันแท้จริง เป็นสิ่งสูงสุดในยามวิบัติ ส่วนอธรรมที่ล้นเกินนั้นจะทำลายโลกทั้งสิ้น
1.37.21
अपरे त्वब्रुवन्नागाः समिद्धं जातवेदसम् ।
वर्षैर्निर्वापयिष्यामो मेघा भूत्वा सविद्युतः ॥ १.३७.२१ ॥
งูอื่นกล่าวว่า เราจะกลายเป็นเมฆที่มีสายฟ้า แล้วจะดับไฟที่กำลังลุกโชนนั้นด้วยฝน
1.37.22
स्रुग्भाण्डं निशि गत्वा च अपरे भुजगोत्तमाः ।
प्रमत्तानां हरन्त्वाशु विघ्न एवं भविष्यति ॥ १.३७.२२ ॥
และในเวลากลางคืน งูอื่นผู้ประเสริฐที่สุดในพวกงูจะไปแล้วฉวยเอาภาชนะตักเครื่องบูชาของผู้ประมาทไปอย่างรวดเร็ว ทำให้เกิดอุปสรรคเช่นนี้
1.37.23
यज्ञे वा भुजगास्तस्मिञ्शतशोऽथ सहस्रशः ।
जनान्दशन्तु वै सर्वे नैवं त्रासो भविष्यति ॥ १.३७.२३ ॥
หรือในพิธียัญนั้น งูนับร้อยนับพันจะกัดผู้คนทั้งหมด เช่นนี้ความหวาดกลัวจะไม่เกิดขึ้น
1.37.24
अथवा संस्कृतं भोज्यं दूषयन्तु भुजङ्गमाः ।
स्वेन मूत्रपुरीषेण सर्वभोज्यविनाशिना ॥ १.३७.२४ ॥
หรือไม่ก็ให้งูทำให้อาหารที่ปรุงแล้วเสียด้วยปัสสาวะและอุจจาระของมันเอง ซึ่งทำลายอาหารทุกชนิด
1.37.25
अपरे त्वब्रुवंस्तत्र ऋत्विजोऽस्य भवामहे ।
यज्ञविघ्नं करिष्यामो दक्षिणा दीयतामिति ॥ १.३७.२५ ॥
งูอื่นในที่นั้นกล่าวว่า พวกเราจะเป็นปุโรหิตของเขา และจะสร้างอุปสรรคต่อพิธียัญ ขอให้มอบค่าตอบแทนแก่พวกเรา
1.37.26
वश्यतां च गतोऽसौ नः करिष्यति यथेप्सितम् ।
अपरे त्वब्रुवंस्तत्र जले प्रक्रीडितं नृपम् ॥ १.३७.२६ ॥
เมื่อเขาตกอยู่ใต้อำนาจของพวกเราแล้ว เขาจะทำตามที่เราปรารถนา แต่งูอื่นในที่นั้นกล่าวถึงพระราชาที่กำลังเล่นน้ำอยู่…
1.37.27
गृहमानीय बध्नीमः क्रतुरेवं भवेन्न सः ।
अपरे त्वब्रुवंस्तत्र नागाः पण्डितमानिनः ॥ १.३७.२७ ॥
ให้พาเขามาที่บ้านแล้วจับมัดไว้ พิธีกรรมก็จะดำเนินไปได้ แต่ตัวเขาจะไม่ได้ทำ แต่งูอื่นในที่นั้นซึ่งคิดว่าตนเองฉลาด กล่าวว่า…
1.37.28
दशामस्तं प्रगृह्याशु कृतपेवं भविष्यति ।
छिन्नं मूलमनर्थानां मृते तस्मिन्भविष्यति ॥ १.३७.२८ ॥
ฉวยเอาสภาพของเขาไว้อย่างรวดเร็ว การงานก็จะสำเร็จได้เช่นนี้ เมื่อเขาตาย รากเหง้าของความทุกข์ก็จะถูกตัดขาด
1.37.29
एषा नो नैष्ठिकी बुद्धिः सर्वेषामीक्षणश्रवः ।
अथ यन्मन्यसे राजन्द्रुतं तत्संविधीयताम् ॥ १.३७.२९ ॥
นี่คือความตั้งใจอันแน่วแน่ของพวกเรา ดังที่ทุกคนได้เห็นและได้ยินแล้ว บัดนี้ ข้าแต่พระราชา สิ่งใดที่พระองค์เห็นว่าถูกต้อง ขอให้จัดการโดยเร็ว
1.37.30
इत्युक्त्वा समुदैक्षन्त वासुकिं पन्नगोत्तमम् ।
वासुकिश्चापि संचिन्त्य तानुवाच भुजङ्गमान् ॥ १.३७.३० ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว พวกเขาก็มองไปยังวาสุกิ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่งู วาสุกิก็ครุ่นคิดแล้วกล่าวแก่งูเหล่านั้น
1.37.31
नैषा वो नैष्ठिकी बुद्धिर्मता कर्तुं भुजङ्गमाः ।
सर्वेषामेव मे बुद्धिः पन्नगानां न रोचते ॥ १.३७.३१ ॥
งูทั้งหลาย ความเห็นของพวกเจ้านี้จะถือว่าเป็นที่สุดและถูกต้องไม่ได้ ความเห็นของงูทั้งปวงไม่เป็นที่พอใจของเรา
1.37.32
किं तत्र संविधातव्यं भवतां स्याद्धितं तु यत् ।
श्रेयः प्रसादनं मन्ये कश्यपश्य महात्मनः ॥ १.३७.३२ ॥
ในเรื่องนี้ควรจัดการอย่างไรจึงจะเป็นประโยชน์แก่พวกเจ้า เราเห็นว่าการทำให้มหาตมะกัศยปะพอพระทัยเป็นทางที่ดีที่สุด
1.37.33
ज्ञातिवर्गस्य सौहार्दादात्मनश्च भुजङ्गमाः ।
न च जानाति मे बुद्धिः किंचित्कर्तुं वचो हिवः ॥ १.३७.३३ ॥
งูทั้งหลาย ด้วยความรักใคร่ต่อวงศ์ญาติและเพื่อตัวเราเอง จิตของเรายังไม่รู้ว่าควรกล่าวถ้อยคำใดเพื่อทำตามที่พวกเจ้าขอ
1.37.34
मया हीदं विधातव्यं भवतां यद्धितं भवेत् ।
अनेनाहं भृशं तप्ये गुणदोषौ मदाश्रयौ ॥ १.३७.३४ ॥
เราต้องทำสิ่งที่จะเป็นประโยชน์แก่พวกเจ้า เพราะเหตุนี้เราจึงทุกข์ทรมานอย่างยิ่ง เพราะทั้งคุณและโทษล้วนตกอยู่กับเรา