મહાભારત · અધ્યાય 1.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.38.1
सर्पाणां तु वचः श्रुत्वा सर्वेषामिति चेति च ।
वासुकेश्च वचः श्रुत्वा एलापत्रोऽब्रवीदिदम् ॥ १.३८.१ ॥
સર્પોની વાત સાંભળીને, સૌએ એમ કહ્યું એ સાંભળીને અને વાસુકિની વાત સાંભળીને એલાપત્રે આ કહ્યું.
1.38.2
प्रागेव दर्शिता बुद्धिर्मयैषा भुजगोत्तमाः ।
हेयेति यदि वो बुद्धिस्तवापि च तथा प्रभो ॥ १.३८.२ ॥
હે શ્રેષ્ઠ સર્પો, આ બુદ્ધિ મેં પહેલેથી જ બતાવી હતી. જો તમારી બુદ્ધિ આને ત્યાજ્ય માને છે, તો હે પ્રભુ, તમારી બુદ્ધિ પણ એવી જ છે.
1.38.3
अस्तु कामं मभाद्यापि बुद्धिः स्मरणमागता ।
तां शृणुध्वं प्रवक्ष्यामि याथातथ्येन पन्नगाः ॥ १.३८.३ ॥
ઠીક છે, તમારી ઇચ્છા પ્રમાણે. હવે પણ મારી એ બુદ્ધિ સ્મરણમાં આવી ગઈ છે. હે નાગો, તેને સાંભળો; હું યથાર્થ રીતે કહીશ.
1.38.4
न स यज्ञो न भविता न स राजा तथाविधः ।
जनमेजयः पाण्डवेयो यतोऽस्माकं महद्भयम् ॥ १.३८.४ ॥
તે યજ્ઞ થશે નહીં, તેવો રાજા પણ નહીં હોય — પાંડવવંશી જનમેજય; જેનાથી આપણને મોટો ભય છે.
1.38.5
दैवेनोपहतो राजन्यो भवेदिह पूरुषः ।
स दैवमेवाश्रयेत नान्यत्तत्र परायणम् ॥ १.३८.५ ॥
અહીં કોઈ પુરુષ દૈવથી આહત થાય, તો તેણે દૈવનો જ આશ્રય લેવો; ત્યાં દૈવ સિવાય બીજો આશરો નથી.
1.38.6
तदिदं चैवमस्माकं भयं पन्नगसत्तमाः ।
दैवमेवाश्रयामोऽत्र शृणुध्वं च वचो मम ॥ १.३८.६ ॥
તેથી, હે શ્રેષ્ઠ સર્પો, આપણો આ ભય આવો જ છે; અહીં આપણે દૈવનો જ આશ્રય લઈએ છીએ. અને મારી વાત સાંભળો.
1.38.7
अहं शापे समुत्सृष्टे समश्रौषं वचस्तदा ।
मातुरुत्सङ्गमारूढो भयात्पन्नगसत्तमाः।
देवानां पन्नगश्रेष्ठास्तीक्ष्णास्तीक्ष्ण इति प्रभो ॥ १.३८.७ ॥
નાગશ્રેષ્ઠો, શાપ ઉચ્ચારાયો ત્યારે હું ભયથી માતાના ખોળામાં ચડીને એ વચનો સાંભળ્યાં. હે પ્રભુ, 'તીક્ષ્ણ, તીક્ષ્ણ' એમ કહેવાયું.
1.38.8
शापदुःखाग्नितप्तानां पन्नगानामनामयम् ।
कृपया परयाऽऽविष्टाः प्रार्थयन्तो दिवौकसः ॥ १.३८.८ ॥
શાપના દુઃખાગ્નિથી તપ્ત નાગોના કલ્યાણની પ્રાર્થના કરતા, પરમ કૃપાથી ભરેલા સ્વર્ગવાસી દેવો.
1.38.9
का हि लब्ध्वा प्रियान्पुत्राञ्शपेदेवं पितामह ।
ऋते कद्रूं तीक्ष्णरूपां देवदेव तवाग्रतः ॥ १.३८.९ ॥
હે પિતામહ, પ્રિય પુત્રો પામીને કઈ સ્ત્રી આવો શાપ આપે, તીક્ષ્ણ રૂપવાળી કદ્રુ સિવાય? હે દેવદેવ, આપની સમક્ષ.
1.38.10
तथेति च वचस्तस्यास्त्वयाप्युक्तं पितामह ।
इच्छाम एतद्विज्ञातुं कारणं यन्न वारिता ॥ १.३८.१० ॥
'તથાસ્તુ' એમ તેના વચનને આપે પણ કહ્યું હતું, હે પિતામહ. આપે તેને કેમ રોક્યા નહીં તે જાણવાની અમારી ઇચ્છા છે.
1.38.11
बहवः पन्नगास्तीक्ष्णा घोररूपा विषोल्बणाः ।
प्रजानां हितकामोऽहं न च वारितवांस्तदा ॥ १.३८.११ ॥
ઘણા નાગો તીક્ષ્ણ, ભયંકર રૂપવાળા અને વિષથી ઉગ્ર છે. પ્રજાના હિતની કામનાથી મેં ત્યારે તેને રોક્યા નહીં.
1.38.12
ये दन्दशूकाः क्षुद्राश्च पापाचारा विषोल्बणाः ।
तेषां विनाशो भविता न तु ये धर्मचारिणः ॥ १.३८.१२ ॥
જે દંદશૂકો, ક્ષુદ્ર, પાપાચારી અને વિષથી ઉગ્ર છે, તેમનો જ વિનાશ થશે; પરંતુ જેઓ ધર્મનું આચરણ કરે છે તેમનો નહીં.
1.38.13
यन्निमित्तं च भविता मोक्षस्तेषां महाभयात् ।
पन्नगानां निबोधध्वं तस्मिन्काले समागते ॥ १.३८.१३ ॥
જેના નિમિત્તે તેમને મહાભયમાંથી મુક્તિ મળશે, તે સમય આવે ત્યારે, હે સર્પો, તે જાણી લો.
1.38.14
यायावरकुले धीमान्भविष्यति महानृषिः ।
जरत्कारुरिति ख्यातस्तपस्वी नियतेन्द्रियः ॥ १.३८.१४ ॥
યાયાવર કુળમાં બુદ્ધિમાન મહાન ઋષિ થશે; જરત્કારુ નામે વિખ્યાત, તપસ્વી અને ઇન્દ્રિયોને નિયંત્રિત રાખનાર.
1.38.15
तस्य पुत्रो जरत्कारोर्भविष्यति तपोधनः ।
आस्तीको नाम यज्ञं स प्रतिषेत्स्यति तं तदा।
तत्र मोक्ष्यन्ति भुजगा ये भविष्यन्ति धार्मिकाः ॥ १.३८.१५ ॥
તેનો પુત્ર જરત્કારુનો તપોધન પુત્ર આસ્તીક નામે થશે; તે ત્યારે તે યજ્ઞને રોકશે. ત્યાં જે સર્પો ધાર્મિક થશે તેઓ મુક્ત થશે.
1.38.16
स मुनिप्रवरो ब्रह्मञ्जरत्कारुर्महातपाः ।
कस्यां पुत्रं महात्मानं जनयिष्यति वीर्यवान् ॥ १.३८.१६ ॥
હે બ્રહ્મન, એ મુનિશ્રેષ્ઠ, મહાતપસ્વી જરત્કારુ, કોનામાં મહાત્મા અને વીર્યવાન પુત્રને જન્મ આપશે?
1.38.17
वासुकेर्भगिनी कन्या समुत्पन्ना सुशोभना ।
तस्मै दास्यति तां कन्यां वासुकिर्भुजगोत्तमः ॥ १.३८.१७ ॥
વાસુકિની બહેન, જન્મેલી અતિ સુંદર કન્યા; તેને શ્રેષ્ઠ સર્પ વાસુકિ તેને આપશે.
1.38.18
तस्यां जनयिता पुत्रं वेदवेदाङ्गपारगम् ।
सनामायां सनामा स कन्यायां द्विजसत्तमः ॥ १.३८.१८ ॥
એ કન્યામાં, એ દ્વિજશ્રેષ્ઠ, એ જ નામની કન્યા દ્વારા, વેદ અને વેદાંગોમાં પારંગત પુત્રને જન્મ આપશે.
1.38.19
एवमस्त्विति तं देवाः पितामहमथाब्रुवन् ।
उत्क्वैवं वचनं देवान्विरिञ्चिस्त्रिदिवं ययौ ॥ १.३८.१९ ॥
દેવોએ પિતામહને કહ્યું, 'એમ જ થાઓ.' આ રીતે દેવોને વચન કહીને વિરિંચિ સ્વર્ગે ગયા.
1.38.20
सोऽहमेवं प्रपश्यामि वासुके भगिनी तव ।
जरत्कारुरिति ख्याता तां तस्मै प्रतिपादय ॥ १.३८.२० ॥
હું આ રીતે જોઉં છું, હે વાસુકિ! જરત્કારુ નામે પ્રખ્યાત તારી બહેનને તેને આપી દે.
1.38.21
भैक्षवद्भिक्षमाणाय नागानां भयशान्तये ।
ऋषये सुव्रतायैनामेष मोक्षः श्रुतो मया ॥ १.३८.२१ ॥
ભિક્ષા માંગનારા તે સુવ્રત ઋષિને, નાગોનો ભય શાંત કરવા, આને આપી દે; આ જ મોક્ષનો માર્ગ મેં સાંભળ્યો છે.