Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.38

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.38.1

सर्पाणां तु वचः श्रुत्वा सर्वेषामिति चेति च ।
वासुकेश्च वचः श्रुत्वा एलापत्रोऽब्रवीदिदम् ॥ १.३८.१ ॥

ସର୍ପମାନଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି, ସମସ୍ତେ ଏପରି କହିବା ଶୁଣି ଓ ବାସୁକିଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ଏଲାପତ୍ର ଏହା କହିଲେ।

1.38.2

प्रागेव दर्शिता बुद्धिर्मयैषा भुजगोत्तमाः ।
हेयेति यदि वो बुद्धिस्तवापि च तथा प्रभो ॥ १.३८.२ ॥

ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସର୍ପଗଣ, ଏହି ବୁଦ୍ଧି ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଦେଖାଇଥିଲି। ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ଏହାକୁ ତ୍ୟାଜ୍ୟ ମନେ କରେ, ତେବେ ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିମଧ୍ୟ ସେପରି।

1.38.3

अस्तु कामं मभाद्यापि बुद्धिः स्मरणमागता ।
तां शृणुध्वं प्रवक्ष्यामि याथातथ्येन पन्नगाः ॥ १.३८.३ ॥

ଠିକ୍ ଅଛି, ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ହେଉ। ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟ ମୋ ସେ ବୁଦ୍ଧି ସ୍ମରଣକୁ ଆସିଛି। ହେ ନାଗଗଣ, ତାହା ଶୁଣନ୍ତୁ; ଯଥାର୍ଥରେ କହିବି।

1.38.4

न स यज्ञो न भविता न स राजा तथाविधः ।
जनमेजयः पाण्डवेयो यतोऽस्माकं महद्भयम् ॥ १.३८.४ ॥

ସେ ଯଜ୍ଞ ହେବ ନାହିଁ, ସେପରି ରାଜା ମଧ୍ୟ ରହିବେ ନାହିଁ — ପାଣ୍ଡବ ବଂଶୀୟ ଜନମେଜୟ; ଯାହାଠାରୁ ଆମକୁ ମହାଭୟ।

1.38.5

दैवेनोपहतो राजन्यो भवेदिह पूरुषः ।
स दैवमेवाश्रयेत नान्यत्तत्र परायणम् ॥ १.३८.५ ॥

ଏଠାରେ କୌଣସି ପୁରୁଷ ଦୈବଦ୍ୱାରା ଆହତ ହେଲେ, ସେ ଦୈବକୁ ହିଁ ଆଶ୍ରୟ କରିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ଦୈବ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ ଶରଣ ନାହିଁ।

1.38.6

तदिदं चैवमस्माकं भयं पन्नगसत्तमाः ।
दैवमेवाश्रयामोऽत्र शृणुध्वं च वचो मम ॥ १.३८.६ ॥

ତେଣୁ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସର୍ପଗଣ, ଆମ ଏ ଭୟ ଏପରି; ଏଠାରେ ଆମେ ଦୈବକୁ ହିଁ ଆଶ୍ରୟ କରୁଛୁ। ଏବେ ମୋ ବଚନ ଶୁଣନ୍ତୁ।

1.38.7

अहं शापे समुत्सृष्टे समश्रौषं वचस्तदा ।
मातुरुत्सङ्गमारूढो भयात्पन्नगसत्तमाः।
देवानां पन्नगश्रेष्ठास्तीक्ष्णास्तीक्ष्ण इति प्रभो ॥ १.३८.७ ॥

ନାଗଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ଶାପ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଲାବେଳେ ମୁଁ ଭୟରେ ମାଆଙ୍କ କୋଳରେ ଚଢ଼ି ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣିଲି। ହେ ପ୍ରଭୋ, 'ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ' ବୋଲି କୁହାଗଲା।

1.38.8

शापदुःखाग्नितप्तानां पन्नगानामनामयम् ।
कृपया परयाऽऽविष्टाः प्रार्थयन्तो दिवौकसः ॥ १.३८.८ ॥

ଶାପର ଦୁଃଖାଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ନାଗମାନଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ମାଗି, ପରମ କରୁଣାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ।

1.38.9

का हि लब्ध्वा प्रियान्पुत्राञ्शपेदेवं पितामह ।
ऋते कद्रूं तीक्ष्णरूपां देवदेव तवाग्रतः ॥ १.३८.९ ॥

ହେ ପିତାମହ, ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଲାଭ କରି କେଉଁ ନାରୀ ଏପରି ଶାପ ଦେବ, ତୀକ୍ଷ୍ଣରୂପା କଦ୍ରୁ ବ୍ୟତୀତ? ହେ ଦେବଦେବ, ଆପଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ।

1.38.10

तथेति च वचस्तस्यास्त्वयाप्युक्तं पितामह ।
इच्छाम एतद्विज्ञातुं कारणं यन्न वारिता ॥ १.३८.१० ॥

'ତଥାସ୍ତୁ' ବୋଲି ତାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଆପଣ ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ, ହେ ପିତାମହ। ଆପଣ ତାଙ୍କୁ କାହିଁକି ବାରଣ କଲେ ନାହିଁ, ତାହା ଜାଣିବାକୁ ଆମେ ଇଚ୍ଛା କରୁ।

1.38.11

बहवः पन्नगास्तीक्ष्णा घोररूपा विषोल्बणाः ।
प्रजानां हितकामोऽहं न च वारितवांस्तदा ॥ १.३८.११ ॥

ଅନେକ ନାଗ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଭୟଙ୍କର ରୂପ ବିଶିଷ୍ଟ ଓ ବିଷରେ ଉଗ୍ର। ପ୍ରଜାଙ୍କ ହିତ ଇଚ୍ଛା କରି ମୁଁ ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ବାରଣ କଲି ନାହିଁ।

1.38.12

ये दन्दशूकाः क्षुद्राश्च पापाचारा विषोल्बणाः ।
तेषां विनाशो भविता न तु ये धर्मचारिणः ॥ १.३८.१२ ॥

ଯେଉଁ ଦନ୍ଦଶୂକ, କ୍ଷୁଦ୍ର, ପାପାଚାରୀ ଓ ବିଷରେ ଉଗ୍ର, ସେମାନଙ୍କର ହିଁ ବିନାଶ ହେବ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମାଚରଣ କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କର ନୁହେଁ।

1.38.13

यन्निमित्तं च भविता मोक्षस्तेषां महाभयात् ।
पन्नगानां निबोधध्वं तस्मिन्काले समागते ॥ १.३८.१३ ॥

ଯାହାର ନିମିତ୍ତରେ ସେମାନଙ୍କୁ ମହାଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ, ସେହି ସମୟ ଆସିଲେ, ହେ ସର୍ପଗଣ, ତାହା ଜାଣି ନିଅ।

1.38.14

यायावरकुले धीमान्भविष्यति महानृषिः ।
जरत्कारुरिति ख्यातस्तपस्वी नियतेन्द्रियः ॥ १.३८.१४ ॥

ଯାଯାବର କୁଳରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ମହାନ ଋଷି ହେବେ; ଜରତ୍କାରୁ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ, ତପସ୍ବୀ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ-ସଂଯମୀ।

1.38.15

तस्य पुत्रो जरत्कारोर्भविष्यति तपोधनः ।
आस्तीको नाम यज्ञं स प्रतिषेत्स्यति तं तदा।
तत्र मोक्ष्यन्ति भुजगा ये भविष्यन्ति धार्मिकाः ॥ १.३८.१५ ॥

ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର, ଜରତ୍କାରୁଙ୍କ ତପୋଧନ ପୁତ୍ର ଆସ୍ତୀକ ନାମରେ ହେବେ; ସେତେବେଳେ ସେ ସେହି ଯଜ୍ଞକୁ ନିବାରଣ କରିବେ। ସେଠାରେ ଯେଉଁ ସର୍ପମାନେ ଧାର୍ମିକ ହେବେ, ସେମାନେ ମୁକ୍ତ ହେବେ।

1.38.16

स मुनिप्रवरो ब्रह्मञ्जरत्कारुर्महातपाः ।
कस्यां पुत्रं महात्मानं जनयिष्यति वीर्यवान् ॥ १.३८.१६ ॥

ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ସେହି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାତପା ଜରତ୍କାରୁ, କାହାଠାରେ ମହାତ୍ମା ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମାଇବେ?

1.38.17

वासुकेर्भगिनी कन्या समुत्पन्ना सुशोभना ।
तस्मै दास्यति तां कन्यां वासुकिर्भुजगोत्तमः ॥ १.३८.१७ ॥

ବାସୁକିଙ୍କ ଭଗିନୀ, ଜନ୍ମିତ ଅତି ସୁନ୍ଦରୀ କନ୍ୟା; ସେହି କନ୍ୟାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସର୍ପ ବାସୁକି ତାଙ୍କୁ ଦେବେ।

1.38.18

तस्यां जनयिता पुत्रं वेदवेदाङ्गपारगम् ।
सनामायां सनामा स कन्यायां द्विजसत्तमः ॥ १.३८.१८ ॥

ସେହି କନ୍ୟାଠାରେ, ସେହି ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମାନ ନାମର କନ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମାଇବେ।

1.38.19

एवमस्त्विति तं देवाः पितामहमथाब्रुवन् ।
उत्क्वैवं वचनं देवान्विरिञ्चिस्त्रिदिवं ययौ ॥ १.३८.१९ ॥

ଦେବତାମାନେ ପିତାମହଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏପରି ହେଉ।' ଏହିପରି ଦେବତାଙ୍କୁ ବାକ୍ୟ କହି ବିରିଞ୍ଚି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।

1.38.20

सोऽहमेवं प्रपश्यामि वासुके भगिनी तव ।
जरत्कारुरिति ख्याता तां तस्मै प्रतिपादय ॥ १.३८.२० ॥

ମୁଁ ଏହିପରି ଦେଖୁଛି, ହେ ବାସୁକି! ଜରତ୍କାରୁ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ତୁମ ଭଉଣୀକୁ ତାଙ୍କୁ ଦିଅ।

1.38.21

भैक्षवद्भिक्षमाणाय नागानां भयशान्तये ।
ऋषये सुव्रतायैनामेष मोक्षः श्रुतो मया ॥ १.३८.२१ ॥

ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିବା ସେହି ସୁବ୍ରତ ଋଷିଙ୍କୁ, ନାଗମାନଙ୍କ ଭୟ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ, ଏହାକୁ ଦିଅ; ଏହା ମୋକ୍ଷର ପଥ ବୋଲି ମୁଁ ଶୁଣିଛି।