Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.38

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

1.38.1

सर्पाणां तु वचः श्रुत्वा सर्वेषामिति चेति च ।
वासुकेश्च वचः श्रुत्वा एलापत्रोऽब्रवीदिदम् ॥ १.३८.१ ॥

ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਦਾ ਐਸਾ ਕਹਿਣਾ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਵਾਸੁਕੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਏਲਾਪਤ੍ਰ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ।

1.38.2

प्रागेव दर्शिता बुद्धिर्मयैषा भुजगोत्तमाः ।
हेयेति यदि वो बुद्धिस्तवापि च तथा प्रभो ॥ १.३८.२ ॥

ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੱਪੋ, ਇਹ ਬੁੱਧੀ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਸੀ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਬੁੱਧੀ ਇਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਯੋਗ ਸਮਝਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੀ ਬੁੱਧੀ ਵੀ ਐਸੀ ਹੀ ਹੈ।

1.38.3

अस्तु कामं मभाद्यापि बुद्धिः स्मरणमागता ।
तां शृणुध्वं प्रवक्ष्यामि याथातथ्येन पन्नगाः ॥ १.३८.३ ॥

ਠੀਕ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ। ਹੁਣ ਵੀ ਮੇਰੀ ਉਹ ਬੁੱਧੀ ਯਾਦ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਹੇ ਨਾਗੋ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਣੋ; ਮੈਂ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸਾਂਗਾ।

1.38.4

न स यज्ञो न भविता न स राजा तथाविधः ।
जनमेजयः पाण्डवेयो यतोऽस्माकं महद्भयम् ॥ १.३८.४ ॥

ਉਹ ਯੱਗ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਐਸਾ ਰਾਜਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ — ਪਾਂਡਵ ਵੰਸ਼ੀ ਜਨਮੇਜਯ; ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਵੱਡਾ ਡਰ ਹੈ।

1.38.5

दैवेनोपहतो राजन्यो भवेदिह पूरुषः ।
स दैवमेवाश्रयेत नान्यत्तत्र परायणम् ॥ १.३८.५ ॥

ਜੇ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਪੁਰਸ਼ ਦੈਵ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੈਵ ਦਾ ਹੀ ਆਸਰਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਦੈਵ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸ਼ਰਣ ਨਹੀਂ।

1.38.6

तदिदं चैवमस्माकं भयं पन्नगसत्तमाः ।
दैवमेवाश्रयामोऽत्र शृणुध्वं च वचो मम ॥ १.३८.६ ॥

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੱਪੋ, ਸਾਡਾ ਇਹ ਡਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਦੈਵ ਦਾ ਹੀ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ।

1.38.7

अहं शापे समुत्सृष्टे समश्रौषं वचस्तदा ।
मातुरुत्सङ्गमारूढो भयात्पन्नगसत्तमाः।
देवानां पन्नगश्रेष्ठास्तीक्ष्णास्तीक्ष्ण इति प्रभो ॥ १.३८.७ ॥

ਨਾਗਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਸਰਾਪ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਡਰ ਕੇ ਮਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣੇ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, 'ਤੀਖਣ, ਤੀਖਣ' ਆਖਿਆ ਗਿਆ।

1.38.8

शापदुःखाग्नितप्तानां पन्नगानामनामयम् ।
कृपया परयाऽऽविष्टाः प्रार्थयन्तो दिवौकसः ॥ १.३८.८ ॥

ਸਰਾਪ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਤਪੇ ਨਾਗਾਂ ਲਈ ਕੁਸ਼ਲ ਮੰਗਦੇ ਹੋਏ, ਪਰਮ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

1.38.9

का हि लब्ध्वा प्रियान्पुत्राञ्शपेदेवं पितामह ।
ऋते कद्रूं तीक्ष्णरूपां देवदेव तवाग्रतः ॥ १.३८.९ ॥

ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਕਿਹੜੀ ਇਸਤਰੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਾਪ ਦਿੰਦੀ, ਤੀਖਣ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਕਦਰੂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ? ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ।

1.38.10

तथेति च वचस्तस्यास्त्वयाप्युक्तं पितामह ।
इच्छाम एतद्विज्ञातुं कारणं यन्न वारिता ॥ १.३८.१० ॥

'ਤਥਾਸਤੂ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਬੋਲ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ। ਅਸੀਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਰੋਕਿਆ।

1.38.11

बहवः पन्नगास्तीक्ष्णा घोररूपा विषोल्बणाः ।
प्रजानां हितकामोऽहं न च वारितवांस्तदा ॥ १.३८.११ ॥

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਗ ਤੀਖਣ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਉਗਰ ਹਨ। ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਹਿਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੋਕਿਆ।

1.38.12

ये दन्दशूकाः क्षुद्राश्च पापाचारा विषोल्बणाः ।
तेषां विनाशो भविता न तु ये धर्मचारिणः ॥ १.३८.१२ ॥

ਜੋ ਦੰਦਸ਼ੂਕ, ਕਮੀਨੇ, ਪਾਪਾਚਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਉਗਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੀ ਨਾਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ; ਪਰ ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ।

1.38.13

यन्निमित्तं च भविता मोक्षस्तेषां महाभयात् ।
पन्नगानां निबोधध्वं तस्मिन्काले समागते ॥ १.३८.१३ ॥

ਜਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਭੈ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੇਗੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ, ਹੇ ਸੱਪੋ, ਇਹ ਜਾਣ ਲਓ।

1.38.14

यायावरकुले धीमान्भविष्यति महानृषिः ।
जरत्कारुरिति ख्यातस्तपस्वी नियतेन्द्रियः ॥ १.३८.१४ ॥

ਯਾਯਾਵਰ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗਾ; ਜਰਤਕਾਰੂ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਤਪਸਵੀ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ।

1.38.15

तस्य पुत्रो जरत्कारोर्भविष्यति तपोधनः ।
आस्तीको नाम यज्ञं स प्रतिषेत्स्यति तं तदा।
तत्र मोक्ष्यन्ति भुजगा ये भविष्यन्ति धार्मिकाः ॥ १.३८.१५ ॥

ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਰਤਕਾਰੂ ਤੋਂ ਤਪੋਧਨ ਆਸਤੀਕ ਨਾਮ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਯੱਗ ਨੂੰ ਰੋਕੇਗਾ। ਉੱਥੇ ਜੋ ਸੱਪ ਧਾਰਮਿਕ ਹੋਣਗੇ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

1.38.16

स मुनिप्रवरो ब्रह्मञ्जरत्कारुर्महातपाः ।
कस्यां पुत्रं महात्मानं जनयिष्यति वीर्यवान् ॥ १.३८.१६ ॥

ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਉਹ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਜਰਤਕਾਰੂ, ਕਿਸ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਮਹਾਤਮਾ ਅਤੇ ਵੀਰਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨਗੇ?

1.38.17

वासुकेर्भगिनी कन्या समुत्पन्ना सुशोभना ।
तस्मै दास्यति तां कन्यां वासुकिर्भुजगोत्तमः ॥ १.३८.१७ ॥

ਵਾਸੁਕੀ ਦੀ ਭੈਣ, ਜਨਮੀ ਹੋਈ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਕੰਨਿਆ; ਉਸ ਕੰਨਿਆ ਨੂੰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੱਪ ਵਾਸੁਕੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵੇਗਾ।

1.38.18

तस्यां जनयिता पुत्रं वेदवेदाङ्गपारगम् ।
सनामायां सनामा स कन्यायां द्विजसत्तमः ॥ १.३८.१८ ॥

ਉਸ ਕੰਨਿਆ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸੇ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਕੰਨਿਆ ਰਾਹੀਂ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ।

1.38.19

एवमस्त्विति तं देवाः पितामहमथाब्रुवन् ।
उत्क्वैवं वचनं देवान्विरिञ्चिस्त्रिदिवं ययौ ॥ १.३८.१९ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪਿਤਾਮਹ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਨ ਕਹਿ ਕੇ ਵਿਰਿੰਚਿ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।

1.38.20

सोऽहमेवं प्रपश्यामि वासुके भगिनी तव ।
जरत्कारुरिति ख्याता तां तस्मै प्रतिपादय ॥ १.३८.२० ॥

ਮੈਂ ਇੰਝ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਵਾਸੁਕੀ! ਜਰਤਕਾਰੂ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇ।

1.38.21

भैक्षवद्भिक्षमाणाय नागानां भयशान्तये ।
ऋषये सुव्रतायैनामेष मोक्षः श्रुतो मया ॥ १.३८.२१ ॥

ਭਿੱਖਿਆ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਸੁਵ੍ਰਤ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਨਾਗਾਂ ਦਾ ਡਰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਇਸਨੂੰ ਦੇ ਦੇ; ਇਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।