ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.52

1.52.1

ततः कर्म प्रववृते सर्पसत्रविधानतः ।
पर्यक्रामंश्च विदिवत्स्वे स्वे कर्मणि याजकाः ॥ १.५२.१ ॥

ನಂತರ ಸರ್ಪಸತ್ರದ ವಿಧಾನದಂತೆ ಕರ್ಮ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ಯಾಜಕರು ವಿಧಿಯಂತೆ ಸುತ್ತಾಡಿದರು.

प्रावृत्य कृष्णवासांसि धूम्रसंरक्तलोचनाः ।
जुहुवुर्मन्त्रवच्चैव समिद्धं जातवेदसम् ॥ १.५२.२ ॥

ಕಪ್ಪು ವಸ್ತ್ರ ಹೊದ್ದು, ಹೊಗೆಯಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಮಂತ್ರಗಳೊಡನೆ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಜಾತವೇದಸ ಅಗ್ನಿಗೆ ಆಹುತಿ ನೀಡಿದರು.

कम्पयन्तश्च सर्वेषामुरगाणां मनांसि च ।
सर्पानाजुहुवुस्तत्र सर्वानग्निमुखे तदा ॥ १.५२.३ ॥

ಎಲ್ಲ ಸರ್ಪಗಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಡುಗಿಸುತ್ತಾ, ಆಗ ಅಗ್ನಿಮುಖದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಸರ್ಪಗಳನ್ನೂ ಆಹುತಿಗಾಗಿ ಕರೆದರು.

ततः सर्पाः समापेतुः प्रदीप्ते हव्यवाहने ।
विचेष्टमानाः कृपणमाह्वयन्तः परस्परम् ॥ १.५२.४ ॥

ಆಗ ಸರ್ಪಗಳು ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಹವ್ಯವಾಹನ ಅಗ್ನಿಯತ್ತ ನೆರೆದವು; ದೀನವಾಗಿ ಒದ್ದಾಡುತ್ತ ಪರಸ್ಪರ ಕರೆದವು.

विस्फुरन्तः श्वसन्तश्च वेष्टयन्तः परस्परम् ।
पुच्छैः शिरोभिश्च भृशं चित्रभानुं प्रपेदिरे ॥ १.५२.५ ॥

ಒಂದನ್ನೊಂದು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು, ನಡುಗುತ್ತ, ಬುಸುಗುಟ್ಟುತ್ತ, ಬಾಲ ಮತ್ತು ತಲೆಗಳಿಂದ ಚಿತ್ರಭಾನು ಅಗ್ನಿಯತ್ತ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಧಾವಿಸಿದವು.

श्वेताः कृष्णाश्च नीलाश्च स्थविराः शिशवस्तथा ।
नदन्तो विविधान्नादान्पेतुर्दीप्ते विभावसौ ॥ १.५२.६ ॥

ಬಿಳಿ, ಕಪ್ಪು, ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ, ಮುದಿ ಮತ್ತು ಎಳೆಯ ಸರ್ಪಗಳೂ ವಿವಿಧ ಸ್ವರಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಗುತ್ತ ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವು.

क्रोशयोजनमात्रा हि गोकर्णस्य प्रमाणतः ।
पतन्त्यजस्रं वेगेन वह्नावग्निमतां वर ॥ १.५२.७ ॥

ಗೋಕರ್ಣದ ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ರೋಶ ಮತ್ತು ಒಂದು ಯೋಜನದಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಅಗ್ನಿಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ವೇಗದಿಂದ ಬಿದ್ದವು.

एवं शतसहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
अवशानि विनष्टानि पन्नगानां तु तत्र वै ॥ १.५२.८ ॥

ಹೀಗೆ ನೂರಾರು ಸಾವಿರ, ಪ್ರಯುತ ಮತ್ತು ಅರ್ಬುದ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಉಳಿದಿದ್ದ ಸರ್ಪಗಳು ಅಲ್ಲಿ ನಾಶವಾದವು.

तुरगा इव तत्रान्ये हस्तिहस्ता इवापरे ।
मत्ता इव च मातङ्गा महाकाया महाबलाः ॥ १.५२.९ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕುದುರೆಗಳಂತೆ, ಕೆಲವು ಆನೆಯ ಸೊಂಡಿಲುಗಳಂತೆ, ಮದಿಸಿದ ಆನೆಗಳಂತೆ, ಮಹಾಕಾಯ ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲರಾಗಿದ್ದರು.

उच्चावचाश्च बहवो नानावर्णा विषोल्बणाः ।
घोराश्च परिघप्रख्या दन्दशूका महाबलाः।
प्रपेतुरग्नावुरगा मातृवाग्दण्डपीडिताः ॥ १.५२.१० ॥

ನಾನಾ ವಿಧದ, ಎತ್ತರ-ತಗ್ಗಿನ, ವಿವಿಧ ವರ್ಣದ, ವಿಷದಿಂದ ಉಗ್ರವಾದ, ಭಯಂಕರ, ಪರಿಘದಂತಿದ್ದ, ಮಹಾಬಲದ ದಂದಶೂಕ ಸರ್ಪಗಳು ತಾಯಿಯ ಮಾತಿನ ದಂಡದಿಂದ ಪೀಡಿತವಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವು.