మహాభారతం · అధ్యాయం 1.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.54.1
तत आहूय पुत्रं स्वं जरत्कारुर्भुजंगमा ।
वासुकेर्नागराजस्य वचनादिदमब्रवीत् ॥ १.५४.१ ॥
అప్పుడు జరత్కారు తన కుమారుని పిలిచి, నాగరాజు వాసుకి మాట ప్రకారం ఇలా అన్నది.
1.54.2
अहं तव पितुः पुत्र भ्रात्रा दत्ता निमित्ततः ।
कालः स चायं संप्राप्तस्तत्कुरुष्व यथातथम् ॥ १.५४.२ ॥
కుమారా, నీ తండ్రి కోసం సోదరుడు ఒక ప్రయోజనంతో నన్ను ఇచ్చాడు; ఆ కాలం ఇప్పుడు వచ్చింది, కాబట్టి యథావిధిగా చేయి.
1.54.3
किंनिमित्तं मम पितुर्दत्ता त्वं मातुलेन मे ।
तन्ममाचक्ष्व तत्त्वेन श्रुत्वा कर्ताऽस्मि तत्तथा ॥ १.५४.३ ॥
నా తండ్రి కోసం మేనమామ నిన్ను ఏ ప్రయోజనంతో ఇచ్చాడు? అది నిజంగా నాకు చెప్పు; విన్న తర్వాత అలాగే చేస్తాను.
1.54.4
तत आचष्ट सा तस्मै बान्धवानां हितैषिणी ।
भगिनी नागराजस्य जरत्कारुरविक्लबा ॥ १.५४.४ ॥
అప్పుడు బంధువుల హితాన్ని కోరిన నాగరాజు సోదరి జరత్కారు, భయం లేకుండా అతనికి ఇలా చెప్పింది.
1.54.5
पन्नगानामशेषाणां माता कद्रूरिति श्रुता ।
तया शप्ता रुषितया सुता यस्मान्निबोध तत् ॥ १.५४.५ ॥
సమస్త సర్పాలకు తల్లి కద్రువు అని ప్రసిద్ధి; కోపంతో ఆమె శపించింది, ఆ కారణం విను.
1.54.6
उच्चैः श्रवाः सोऽश्वराजो यन्मिथ्या न कृतो मम ।
विनतार्थाय पणिते दासभावाय पुत्रकाः ॥ १.५४.६ ॥
ఉచ్చైఃశ్రవసు అనే ఆ అశ్వరాజాన్ని నేను అబద్ధం చేయలేదు; వినతకు ఫలితంగా, దాస్యం అనే పందెంలో ఉంచబడింది, కుమారులారా.
1.54.7
जनमेजयस्य वो यज्ञे धक्ष्यत्यनिलसारथिः ।
तत्र पञ्चत्वमापन्नाः प्रेतलोकं गमिष्यथ ॥ १.५४.७ ॥
జనమేజయుని యజ్ఞంలో వాయువును సారథిగా కలిగిన అగ్ని మిమ్మల్ని దహించును; అక్కడ మరణించి మీరు ప్రేతలోకానికి వెళ్తారు.
1.54.8
तां च शप्तवतीं देवः साक्षाल्लोकपितामहः ।
एवमस्त्विति तद्वाक्यं प्रोवाचानु मुमोद च ॥ १.५४.८ ॥
ఆ శాపం ఇచ్చిన ఆమెను సాక్షాత్తు లోకపితామహుడైన దేవుడు "అలాగే ఉండు" అని ఆ మాటను అంగీకరించి ఆనందించాడు.
1.54.9
वासुकिश्चापि तच्छ्रुत्वा पितामहवचस्तदा ।
अमृते मथिते तात देवाञ्छरणमीयिवान् ॥ १.५४.९ ॥
నాయనా! వాసుకి కూడా అప్పుడు పితామహుని ఆ మాట విని, అమృతం మథించబడినప్పుడు దేవతలను శరణు వేడాడు.
1.54.10
सिद्धार्थाश्च सुराः सर्वे प्राप्यामृतमनुत्तमम् ।
भ्रातरं मे पुरस्कृत्य पितामहमुपागमन् ॥ १.५४.१० ॥
దేవతలందరూ కార్యసిద్ధి పొంది, ఉత్తమమైన అమృతాన్ని పొంది, నా సోదరుడిని ముందుంచుకొని పితామహుని వద్దకు వెళ్లారు.
1.54.11
ते तं प्रसादयामासुः सुराः सर्वेऽब्जसंभवम् ।
राज्ञा वासुकिना सार्धं शापोऽसौन भवेदिति ॥ १.५४.११ ॥
దేవతలందరూ కమలజుడిని (బ్రహ్మను) ప్రసన్నం చేసుకున్నారు; రాజు వాసుకితో కలిసి, "ఈ శాపం జరగకుండా ఉండుగాక" అని అన్నారు.
1.54.12
वासुकिर्नागराजोऽयं दुःखितो ज्ञातिकारणात् ।
अभिशापः स मातुस्तु भगवन्न भवेत्कथम् ॥ १.५४.१२ ॥
ఈ నాగరాజు వాసుకి తన బంధువుల కారణంగా దుఃఖితుడై ఉన్నాడు. భగవంతుడా! తల్లి ఇచ్చిన ఆ శాపం ఎలా కాకుండా ఉంటుంది?
1.54.13
जरत्कारुर्जरत्कारुं यां भार्यां समवाप्स्यति ।
तत्र जातो द्विजः शापान्मोक्षयिष्यति पन्नगान् ॥ १.५४.१३ ॥
జరత్కారు అనే పేరుగల ఋషి, జరత్కారు అనే పేరుగల ఏ భార్యను పొందునో, ఆమెయందు జన్మించిన ద్విజుడు శాపం నుండి పన్నగులను విడిపిస్తాడు.
1.54.14
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं वासुकिः पन्नगोत्तमः ।
प्रादान्माममरप्रख्य तव पित्रे महात्मने ॥ १.५४.१४ ॥
ఈ మాటను విని పన్నగోత్తముడు వాసుకి, అమరులతో సమానుడా, నన్ను నీ మహాత్ముడైన తండ్రికి ఇచ్చాడు.
1.54.15
प्रागेवानागते काले तस्मात्त्व मय्यजायथाः ।
अयं स कालः संप्राप्तो भयान्नस्त्रातुमर्हसि ॥ १.५४.१५ ॥
కాలం రాకముందే నీవు నాలో జన్మించావు. ఆ కాలం ఇప్పుడు వచ్చింది; మమ్మల్ని భయం నుండి రక్షించడం నీకు తగినది.
1.54.16
भ्रातरं चापि मे तस्मात्त्रातुमर्हसि पावकात् ।
न मोघं तु कृतं तत्स्याद्यदहं तव धीमते।
पित्रे दत्ता विमोक्षार्थं कथं वा पुत्र मन्यसे ॥ १.५४.१६ ॥
కాబట్టి నా సోదరుణ్ణి కూడా అగ్ని నుండి రక్షించడం నీకు తగినది. జ్ఞానీ, నీ తండ్రి విమోచనకై నేను ఇవ్వబడినది వ్యర్థం కాకూడదు. కుమారా, నీవు దీనిని ఎలా భావిస్తావు?
1.54.17
एवमुक्तस्तथेत्युक्त्वा सास्तीको मातरं तदा ।
अब्रवीद्दुःखसंतप्तं वासुकिं जीवयन्निव ॥ १.५४.१७ ॥
ఇలా చెప్పబడిన ఆస్తీకుడు 'అలాగే' అని పలికి, దుఃఖంతో తపించిన తల్లి వాసుకితో, ఆమెకు ప్రాణం పోస్తున్నట్లుగా మాట్లాడాడు.
1.54.18
अहं त्वां मोक्षयिष्यामि वासुके पन्नगोत्तम ।
तस्माच्छापान्महासत्त्व सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ १.५४.१८ ॥
నేను నిన్ను విడిపిస్తాను, వాసుకీ, పన్నగోత్తమా. ఆ శాపం నుండి, మహాసత్త్వుడా; ఇది నీకు సత్యంగా చెబుతున్నాను.
1.54.19
भव स्वस्थमना नाग न हि ते विद्यते भयम् ।
प्रयतिष्ये तथा राजन्यथा श्रेयो भविष्यति ॥ १.५४.१९ ॥
నాగా, ప్రశాంత మనస్సుతో ఉండు; నీకు ఏ భయమూ లేదు. రాజా, శుభం కలిగేలా నేను ప్రయత్నిస్తాను.
1.54.20
न मे वागनृतं प्राह स्वैरेष्वपि कुतोऽन्यथा ।
तं वै नृपवरं गत्वा दीक्षितं जनमेजयम् ॥ १.५४.२० ॥
నా వాక్కు సరదాగానైనా అసత్యం పలికలేదు; లేకపోతే ఎలా వేరుగా చెబుతుంది? ఆ శ్రేష్ఠ రాజు, దీక్షితుడైన జనమేజయుని వద్దకు వెళ్లి...
1.54.21
वाग्भिर्मङ्गलयुक्ताभिस्तोषयिष्येऽद्य मातुल ।
यथा स यज्ञो नृपतेर्निवत्रिष्यति सत्तम ॥ १.५४.२१ ॥
మేనమామా, నేడు మంగళకరమైన మాటలతో ఆయనను సంతోషపరుస్తాను; రాజు యజ్ఞం ఆగిపోయేలా, సత్తమా.
1.54.22
स संभावय नागेन्द्र मयि सर्वं महामते ।
न ते मयि मनो जातु मिथ्या भवितुमर्हति ॥ १.५४.२२ ॥
నాగరాజా, మహామతీ, నాపై అన్నీ నమ్ము; నీ మనస్సు నా విషయంలో ఎన్నడూ మిథ్యగా ఉండదగదు.
1.54.23
आस्तीक परिघूर्णामि हृदयं मे विदीर्यते ।
दिशो न प्रतिजानामि ब्रह्मदण्डनिपीडितः ॥ १.५४.२३ ॥
ఆస్తీకా, నేను తిరుగుతున్నాను, నా హృదయం చీలిపోతోంది; బ్రహ్మదండంతో పీడితుడనై దిక్కులు తెలియడం లేదు.
1.54.24
न सन्तापस्त्वया कार्यः कथंचित्पन्नगोत्तम ।
प्रदीप्ताग्नेः समुत्पन्नं नाशयिष्यामि ते भयम् ॥ १.५४.२४ ॥
పన్నగోత్తమా, నీవు ఏ విధంగానూ సంతాపం చెందకు; మండుతున్న అగ్ని నుండి పుట్టిన నీ భయాన్ని నేను నాశనం చేస్తాను.
1.54.25
ब्रह्मदण्डं महाघोरं कालाग्निसमतेजसम् ।
नाशयिष्यामि माऽत्र त्वं भयंकार्षीः कथंचन ॥ १.५४.२५ ॥
కాలాగ్ని సమానమైన తేజస్సుగల, మహాఘోరమైన బ్రహ్మదండాన్ని నేను నాశనం చేస్తాను. నీవు ఇక్కడ ఏ విధంగానూ భయపడకు.
1.54.26
ततः स वासुकेर्घोरमपनीय मनोज्वरम् ।
आधाय चात्मनोऽङ्गेषु जगाम त्वरितो भृशम् ॥ १.५४.२६ ॥
అప్పుడు అతడు వాసుకి యొక్క ఘోరమైన మనోజ్వరాన్ని తొలగించి, దానిని తన అవయవాలలో ధరించి అతివేగంగా వెళ్ళాడు.
1.54.27
जनमेजयस्य तं यज्ञं सर्वैः समुदितं गुणैः ।
मोक्षाय भुजगेन्द्राणामास्तीको द्विजसत्तमः ॥ १.५४.२७ ॥
జనమేజయుని ఆ యజ్ఞానికి, అన్ని గుణాలతో కూడిన ఆ యజ్ఞానికి, నాగరాజుల విముక్తి కోసం ద్విజోత్తముడైన ఆస్తీకుడు వచ్చాడు.
1.54.28
स गत्वाऽपश्यदास्तीको यज्ञायतनमुत्तमम् ।
वृतं सदस्यैर्बहुभिः सूर्यवह्निसमप्रभैः ॥ १.५४.२८ ॥
ఆస్తీకుడు అక్కడికి వెళ్ళి, సూర్యాగ్నులతో సమాన తేజస్సుగల అనేక సదస్యులతో చుట్టబడిన ఉత్తమమైన యజ్ఞశాలను చూశాడు.
1.54.29
स तत्र वारितो द्वास्थैः प्रविशन्द्विजसत्तमः ।
अभितुष्टाव तं यज्ञं प्रवेशार्थी परंतपः ॥ १.५४.२९ ॥
అక్కడ ద్వారపాలకులచే ఆపబడిన ఆ ద్విజోత్తముడు, ప్రవేశించాలని కోరి, శత్రువులను దహించేవాడై ఆ యజ్ఞాన్ని స్తుతించాడు.
1.54.30
स प्राप्य यज्ञायतनं वरिष्ठं ।
द्विजोत्तमः पुण्यकृतां वरिष्ठः।
तुष्टाव राजानमनन्तकीर्ति-
मृत्विक्सदस्यांश्च तथैव चाग्निम् ॥ १.५४.३० ॥
ఆ ద్విజోత్తముడు, పుణ్యాత్ములలో శ్రేష్ఠుడు, ఉత్తమమైన యజ్ఞశాలను చేరి, అనంత కీర్తిగల రాజును, ఋత్విజులను, సదస్యులను, అలాగే అగ్నిని స్తుతించాడు.