Mahābhārata · Adhyāya 11.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.10.1
क्रोशमात्रं ततो गत्वा ददृशुस्तान्महारथान् ।
शारद्वतं कृपं द्रौणिं कृतवर्माणमेव च ॥ ११.१०.१ ॥
Then, having gone a krośa's distance, they saw those great charioteers: Kṛpa of the Śāradvata line, Droṇa's son, and Kṛtavarman as well.
11.10.2
ते तु दृष्ट्वैव राजानं प्रज्ञाचक्षुषमीश्वरम् ।
अश्रुकण्ठा विनिःश्वस्य रुदन्तमिदमब्रुवन् ॥ ११.१०.२ ॥
Seeing the king, the blind lord whose eye is wisdom, they, with throats choked by tears, sighing deeply and weeping, spoke these words.
11.10.3
पुत्रस्तव महाराज कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ।
गतः सानुचरो राजञ्शक्रलोकं महीपते ॥ ११.१०.३ ॥
Your son, great king, having performed a very difficult deed, has gone with his followers to the world of Indra, lord of the earth.
11.10.4
दुर्योधनबलान्मुक्ता वयमेव त्रयो रथाः ।
सर्वमन्यत्परिक्षीणं सैन्यं ते भरतर्षभ ॥ ११.१०.४ ॥
Of Duryodhana's army, we three charioteers alone have been freed; O bull of the Bharatas, all the rest of your army has been utterly destroyed.
11.10.5
इत्येवमुक्त्वा राजानं कृपः शारद्वतस्ततः ।
गान्धारीं पुत्रशोकार्तामिदं वचनमब्रवीत् ॥ ११.१०.५ ॥
Having spoken thus to the king, Kṛpa of the Śāradvata line then addressed Gāndhārī, tormented with grief for her sons, with these words.
11.10.6
अभीता युध्यमानास्ते घ्नन्तः शत्रुगणान्बहून् ।
वीरकर्माणि कुर्वाणाः पुत्रास्ते निधनं गताः ॥ ११.१०.६ ॥
Fearless, fighting, striking down many hosts of enemies, performing heroic deeds, your sons have met their death.
11.10.7
ध्रवं सम्प्राप्य लोकांस्ते निर्मलाञ्शस्त्रनिर्जितान् ।
भास्वरं देहमास्थाय विहरन्त्यमरा इव ॥ ११.१०.७ ॥
Surely, having attained the stainless worlds won by weapons, clothed in radiant bodies, they wander like immortals.
11.10.8
सर्वे ह्यभिमुखा राज्ञि युध्यमाना हता युधि ।
न हि कश्चिद्धि शूराणां युध्यमानः पराङ्मुखः।
शस्त्रेण निधनं प्राप्तो न च कश्चित्कृताञ्जलिः ॥ ११.१०.८ ॥
O queen, all of them, facing forward, fighting, were slain in battle. Among heroes, none who was fighting turned his back; and none who met death by weapon did so with folded hands.
11.10.9
एतां तां क्षत्रियस्याहुः पुराणाः परमां गतिम् ।
शस्त्रेण निधनं सङ्ख्ये तान्न शोचितुमर्हसि ॥ ११.१०.९ ॥
The ancients call this the supreme destination of a kṣatriya: death by weapon in battle. Therefore you should not grieve for them.
11.10.10
न चापि शत्रवस्तेषां मुच्यन्ते राज्ञि पाण्डवाः ।
शृणु यत्कृतमस्माभिरश्वत्थामपुरोगमैः ॥ ११.१०.१० ॥
And the Pāṇḍavas, their enemies, shall not be released, O queen. Listen to what was done by us, led by Aśvatthāman.
11.10.11
अधर्मेण हतं श्रुत्वा भीमसेनेन ते सुतम् ।
सुप्तं शिबिरमासाद्य पाण्डूनां कदनं कृतम् ॥ ११.१०.११ ॥
Having heard that your son had been unrighteously slain by Bhīmasena, we reached the sleeping camp of the Pāṇḍavas and made a slaughter.
11.10.12
पाञ्चाला निहताः सर्वे धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ।
द्रुपदस्यात्मजाश्चैव द्रौपदेयाश्च पातिताः ॥ ११.१०.१२ ॥
All the Pañcālas, led by Dhṛṣṭadyumna, were slain; the sons of Drupada and the sons of Draupadī, too, were felled.
11.10.13
तथा विशसनं कृत्वा पुत्रशत्रुगणस्य ते ।
प्राद्रवाम रणे स्थातुं न हि शक्ष्यामहे त्रयः ॥ ११.१०.१३ ॥
Having thus slaughtered the host of your sons' enemies, the three of us fled, for we were not able to stand firm in battle.
11.10.14
ते हि शूरा महेष्वासाः क्षिप्रमेष्यन्ति पाण्डवाः ।
अमर्षवशमापन्ना वैरं प्रतिजिहीर्षवः ॥ ११.१०.१४ ॥
Those heroes, the great archers, the Pāṇḍavas, overcome by wrath and desiring to avenge their enmity, will come here quickly.
11.10.15
ते हतानात्मजाञ्श्रुत्वा प्रमत्ताः पुरुषर्षभाः ।
अन्विष्यन्तः पदं शूराः क्षिप्रमेष्यन्ति पाण्डवाः ॥ ११.१०.१५ ॥
Having heard that their sons were slain, the Pāṇḍavas, bulls among men, heroes, maddened, searching for the track, will come quickly.
11.10.16
तेषां तु किल्बिषं कृत्वा संस्थातुं नोत्सहामहे ।
अनुजानीहि नो राज्ञि मा च शोके मनः कृथाः ॥ ११.१०.१६ ॥
Having committed wrong against them, we do not dare to remain here. O queen, grant us leave, and do not set your mind on grief.
11.10.17
राजंस्त्वमनुजानीहि धैर्यमातिष्ठ चोत्तमम् ।
दिष्टान्तं पश्य चापि त्वं क्षात्रं धर्मं च केवलम् ॥ ११.१०.१७ ॥
O king, you too grant permission and take up supreme steadfastness. Look to the end ordained by fate, and look only to the duty of the warrior.
11.10.18
इत्येवमुक्त्वा राजानं कृत्वा चाभिप्रदक्षिणम् ।
कृपश्च कृतवर्मा च द्रोमपुत्रश्च भारत ॥ ११.१०.१८ ॥
Having thus spoken to the king and circumambulated him, Kṛpa and Kṛtavarman and the son of Droṇa, O Bhārata, departed.
11.10.19
अवेक्षमाणा राजानं धृतराष्ट्रं मनीषिणम् ।
गङ्गामनु महाराज तूर्णमश्वानचोदयन् ॥ ११.१०.१९ ॥
Looking back at King Dhṛtarāṣṭra, the wise one, O great king, they quickly urged the horses along the Gaṅgā.
11.10.20
अपक्रम्य तु ते राजन्सर्व एव महारथाः ।
आमन्त्र्यान्योन्यमुद्विग्नास्त्रिधा ते प्रययुस्तदा ॥ ११.१०.२० ॥
O king, all those great chariot-warriors departed from there; having taken leave of one another, agitated, they then went off in three directions.
11.10.21
जगाम हास्तिनपुरं कृपः शारद्वतस्तदा ।
स्वमेव राष्ट्रं हार्दिक्यो द्रौणिर्व्यासाश्रमं ययौ ॥ ११.१०.२१ ॥
Then Kṛpa, son of Śāradvat, went to Hāstinapura; Kṛtavarman, son of Hṛdika, went to his own realm, and Aśvatthāman, son of Droṇa, went to the hermitage of Vyāsa.
11.10.22
एवं ते प्रययुर्वीरा वीक्षमाणाः परस्परम् ।
भयार्ताः पाण्डुपुत्राणामागस्कृत्वा महात्मनाम् ॥ ११.१०.२२ ॥
Thus those heroes departed, looking at one another, afraid, having wronged the great-souled sons of Pāṇḍu.
11.10.23
समेत्य वीरा राजानं तदा त्वनुदिते रषौ ।
विप्रजग्मुर्महात्मानो यथेष्टकमरिन्दमाः ॥ ११.१०.२३ ॥
Having met the king, then, before the sun rose, those great-souled heroes, subduers of enemies, departed each as they pleased.
11.10.24
समासाद्याथ वै द्रौणिं पाण्डुपुत्रा महारथाः ।
व्यजयंस्ते रणे राजन्विक्रम्य तदनन्तरम् ॥ ११.१०.२४ ॥
Then the sons of Pāṇḍu, great chariot-warriors, having approached Aśvatthāman, son of Droṇa, O king, conquered him in battle, displaying valor thereafter.