ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 11.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.10.1
क्रोशमात्रं ततो गत्वा ददृशुस्तान्महारथान् ।
शारद्वतं कृपं द्रौणिं कृतवर्माणमेव च ॥ ११.१०.१ ॥
ਫਿਰ ਇੱਕ ਕ੍ਰੋਸ਼ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ — ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ ਕ੍ਰਿਪ, ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਨੂੰ ਵੀ।
11.10.2
ते तु दृष्ट्वैव राजानं प्रज्ञाचक्षुषमीश्वरम् ।
अश्रुकण्ठा विनिःश्वस्य रुदन्तमिदमब्रुवन् ॥ ११.१०.२ ॥
ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ — ਪ੍ਰਗਿਆਚਕਸ਼ੂ ਉਸ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ — ਉਹ ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁੰਧੇ ਗਲੇ ਨਾਲ ਲੰਮੇ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ, ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਬੋਲੇ।
11.10.3
पुत्रस्तव महाराज कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ।
गतः सानुचरो राजञ्शक्रलोकं महीपते ॥ ११.१०.३ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤਿ ਔਖਾ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ ਇੰਦਰਲੋਕ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ।
11.10.4
दुर्योधनबलान्मुक्ता वयमेव त्रयो रथाः ।
सर्वमन्यत्परिक्षीणं सैन्यं ते भरतर्षभ ॥ ११.१०.४ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਅਸੀਂ ਤਿੰਨ ਰਥੀ ਹੀ ਬਚੇ ਹਾਂ; ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਹਾਡੀ ਬਾਕੀ ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
11.10.5
इत्येवमुक्त्वा राजानं कृपः शारद्वतस्ततः ।
गान्धारीं पुत्रशोकार्तामिदं वचनमब्रवीत् ॥ ११.१०.५ ॥
ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ ਕ੍ਰਿਪ ਨੇ ਫਿਰ ਪੁੱਤਰ-ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
11.10.6
अभीता युध्यमानास्ते घ्नन्तः शत्रुगणान्बहून् ।
वीरकर्माणि कुर्वाणाः पुत्रास्ते निधनं गताः ॥ ११.१०.६ ॥
ਨਿਰਭਉ ਹੋ ਕੇ ਲੜਦੇ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀ-ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ, ਵੀਰ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।
11.10.7
ध्रवं सम्प्राप्य लोकांस्ते निर्मलाञ्शस्त्रनिर्जितान् ।
भास्वरं देहमास्थाय विहरन्त्यमरा इव ॥ ११.१०.७ ॥
ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤੇ ਗਏ ਨਿਰਮਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਪਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਚਮਕਦਾ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਕੇ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ।
11.10.8
सर्वे ह्यभिमुखा राज्ञि युध्यमाना हता युधि ।
न हि कश्चिद्धि शूराणां युध्यमानः पराङ्मुखः।
शस्त्रेण निधनं प्राप्तो न च कश्चित्कृताञ्जलिः ॥ ११.१०.८ ॥
ਰਾਣੀਏ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਲੜਦੇ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਸੂਰਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੜਦਿਆਂ ਪਿੱਠ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਅਤੇ ਸ਼ਸਤਰ ਨਾਲ ਮੌਤ ਪਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਹੱਥ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ ਸੀ।
11.10.9
एतां तां क्षत्रियस्याहुः पुराणाः परमां गतिम् ।
शस्त्रेण निधनं सङ्ख्ये तान्न शोचितुमर्हसि ॥ ११.१०.९ ॥
ਪੁਰਾਤਨ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਖੱਤਰੀ ਦੀ ਪਰਮ ਗਤੀ ਇਹੀ ਹੈ — ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸਤਰ ਨਾਲ ਮੌਤ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੋਗ ਕਰਨਾ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੋਭਦਾ ਨਹੀਂ।
11.10.10
न चापि शत्रवस्तेषां मुच्यन्ते राज्ञि पाण्डवाः ।
शृणु यत्कृतमस्माभिरश्वत्थामपुरोगमैः ॥ ११.१०.१० ॥
ਰਾਣੀਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਪਾਂਡਵ ਵੀ ਬਚਣਗੇ ਨਹੀਂ। ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਅਸੀਂ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸੁਣ।
11.10.11
अधर्मेण हतं श्रुत्वा भीमसेनेन ते सुतम् ।
सुप्तं शिबिरमासाद्य पाण्डूनां कदनं कृतम् ॥ ११.१०.११ ॥
ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁੱਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਡੇਰੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਅਸੀਂ ਕਤਲੇਆਮ ਕੀਤਾ।
11.10.12
पाञ्चाला निहताः सर्वे धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ।
द्रुपदस्यात्मजाश्चैव द्रौपदेयाश्च पातिताः ॥ ११.१०.१२ ॥
ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਪੰਚਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਅਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਢਾਹ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
11.10.13
तथा विशसनं कृत्वा पुत्रशत्रुगणस्य ते ।
प्राद्रवाम रणे स्थातुं न हि शक्ष्यामहे त्रयः ॥ ११.१०.१३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਕੇ ਵੀ ਅਸੀਂ ਤਿੰਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਨਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਭੱਜ ਗਏ।
11.10.14
ते हि शूरा महेष्वासाः क्षिप्रमेष्यन्ति पाण्डवाः ।
अमर्षवशमापन्ना वैरं प्रतिजिहीर्षवः ॥ ११.१०.१४ ॥
ਉਹ ਸੂਰਵੀਰ, ਮਹਾਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਪਾਂਡਵ ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ, ਵੈਰ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਆਉਣਗੇ।
11.10.15
ते हतानात्मजाञ्श्रुत्वा प्रमत्ताः पुरुषर्षभाः ।
अन्विष्यन्तः पदं शूराः क्षिप्रमेष्यन्ति पाण्डवाः ॥ ११.१०.१५ ॥
ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੂਰਵੀਰ ਪਾਂਡਵ ਬੇਕਾਬੂ ਹੋ ਕੇ, ਪੈੜਾਂ ਲੱਭਦੇ ਜਲਦੀ ਆਉਣਗੇ।
11.10.16
तेषां तु किल्बिषं कृत्वा संस्थातुं नोत्सहामहे ।
अनुजानीहि नो राज्ञि मा च शोके मनः कृथाः ॥ ११.१०.१६ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਪਰਾਧ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਟਿਕਣ ਦਾ ਹੌਂਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਹੇ ਰਾਣੀ, ਸਾਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ; ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪਾਓ।
11.10.17
राजंस्त्वमनुजानीहि धैर्यमातिष्ठ चोत्तमम् ।
दिष्टान्तं पश्य चापि त्वं क्षात्रं धर्मं च केवलम् ॥ ११.१०.१७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਵੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਧੀਰਜ ਧਾਰ। ਦੈਵ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖ।
11.10.18
इत्येवमुक्त्वा राजानं कृत्वा चाभिप्रदक्षिणम् ।
कृपश्च कृतवर्मा च द्रोमपुत्रश्च भारत ॥ ११.१०.१८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਣਾ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਕ੍ਰਿਪ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ (ਚਲੇ ਗਏ)।
11.10.19
अवेक्षमाणा राजानं धृतराष्ट्रं मनीषिणम् ।
गङ्गामनु महाराज तूर्णमश्वानचोदयन् ॥ ११.१०.१९ ॥
ਗਿਆਨੀ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਵੱਲ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੋੜੇ ਗੰਗਾ ਵੱਲ ਹਾਕੇ।
11.10.20
अपक्रम्य तु ते राजन्सर्व एव महारथाः ।
आमन्त्र्यान्योन्यमुद्विग्नास्त्रिधा ते प्रययुस्तदा ॥ ११.१०.२० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਰਥੀ ਉੱਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ; ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਕੇ, ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਰਾਹਾਂ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ।
11.10.21
जगाम हास्तिनपुरं कृपः शारद्वतस्तदा ।
स्वमेव राष्ट्रं हार्दिक्यो द्रौणिर्व्यासाश्रमं ययौ ॥ ११.१०.२१ ॥
ਫਿਰ ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ ਕ੍ਰਿਪ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਗਏ; ਹਾਰਦਿਕਯ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਾਜ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਵਿਆਸ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਗਏ।
11.10.22
एवं ते प्रययुर्वीरा वीक्षमाणाः परस्परम् ।
भयार्ताः पाण्डुपुत्राणामागस्कृत्वा महात्मनाम् ॥ ११.१०.२२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵੀਰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਤੁਰ ਪਏ; ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਅਪਰਾਧ ਕਰਕੇ, ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ।
11.10.23
समेत्य वीरा राजानं तदा त्वनुदिते रषौ ।
विप्रजग्मुर्महात्मानो यथेष्टकमरिन्दमाः ॥ ११.१०.२३ ॥
ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਸ਼ਤਰੂ-ਦਮਨ ਵੀਰ ਜਿੱਧਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਉੱਧਰ ਚਲੇ ਗਏ।
11.10.24
समासाद्याथ वै द्रौणिं पाण्डुपुत्रा महारथाः ।
व्यजयंस्ते रणे राजन्विक्रम्य तदनन्तरम् ॥ ११.१०.२४ ॥
ਫਿਰ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਰਥੀ, ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦਿਖਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।