મહાભારત · અધ્યાય 11.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.10.1
क्रोशमात्रं ततो गत्वा ददृशुस्तान्महारथान् ।
शारद्वतं कृपं द्रौणिं कृतवर्माणमेव च ॥ ११.१०.१ ॥
પછી એક ક્રોશ દૂર જઈને તેમણે તે મહારથીઓને જોયા — શારદ્વત કૃપ, દ્રોણપુત્ર અને કૃતવર્માને પણ.
11.10.2
ते तु दृष्ट्वैव राजानं प्रज्ञाचक्षुषमीश्वरम् ।
अश्रुकण्ठा विनिःश्वस्य रुदन्तमिदमब्रुवन् ॥ ११.१०.२ ॥
રાજાને જોતાં જ — પ્રજ્ઞાચક્ષુ, તે ઈશ્વરને — તેઓ આંસુથી રૂંધાયેલા કંઠે નિસાસા નાખતા, રડતા આ બોલ્યા.
11.10.3
पुत्रस्तव महाराज कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ।
गतः सानुचरो राजञ्शक्रलोकं महीपते ॥ ११.१०.३ ॥
હે મહારાજ, તમારો પુત્ર અતિ દુષ્કર કર્મ કરીને અનુચરો સાથે ઇન્દ્રલોક ગયો છે, હે મહીપતિ.
11.10.4
दुर्योधनबलान्मुक्ता वयमेव त्रयो रथाः ।
सर्वमन्यत्परिक्षीणं सैन्यं ते भरतर्षभ ॥ ११.१०.४ ॥
દુર્યોધનની સેનામાંથી અમે ત્રણ રથી જ બચ્યા; હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તમારું બાકીનું સર્વ સૈન્ય નાશ પામ્યું છે.
11.10.5
इत्येवमुक्त्वा राजानं कृपः शारद्वतस्ततः ।
गान्धारीं पुत्रशोकार्तामिदं वचनमब्रवीत् ॥ ११.१०.५ ॥
રાજાને આ પ્રમાણે કહીને શારદ્વત કૃપે પછી પુત્રશોકથી પીડિત ગાંધારીને આ વચન કહ્યું.
11.10.6
अभीता युध्यमानास्ते घ्नन्तः शत्रुगणान्बहून् ।
वीरकर्माणि कुर्वाणाः पुत्रास्ते निधनं गताः ॥ ११.१०.६ ॥
નિર્ભય થઈને લડતા, અનેક શત્રુસમૂહોને હણતા, વીરકર્મો કરતા તમારા પુત્રો મૃત્યુ પામ્યા.
11.10.7
ध्रवं सम्प्राप्य लोकांस्ते निर्मलाञ्शस्त्रनिर्जितान् ।
भास्वरं देहमास्थाय विहरन्त्यमरा इव ॥ ११.१०.७ ॥
શસ્ત્રોથી જીતાયેલા નિર્મળ લોકો તેઓ નિશ્ચયપૂર્વક પામ્યા છે; તેજસ્વી દેહ ધારણ કરીને તેઓ દેવોની જેમ વિહરે છે.
11.10.8
सर्वे ह्यभिमुखा राज्ञि युध्यमाना हता युधि ।
न हि कश्चिद्धि शूराणां युध्यमानः पराङ्मुखः।
शस्त्रेण निधनं प्राप्तो न च कश्चित्कृताञ्जलिः ॥ ११.१०.८ ॥
રાણી, તેઓ સૌ યુદ્ધમાં સામે મોં રાખીને લડતા માર્યા ગયા. શૂરવીરોમાં લડતાં પીઠ બતાવનાર કોઈ ન હતો; અને શસ્ત્રથી મૃત્યુ પામેલામાંથી કોઈ હાથ જોડેલો ન હતો.
11.10.9
एतां तां क्षत्रियस्याहुः पुराणाः परमां गतिम् ।
शस्त्रेण निधनं सङ्ख्ये तान्न शोचितुमर्हसि ॥ ११.१०.९ ॥
પ્રાચીનો કહે છે કે ક્ષત્રિયની પરમ ગતિ આ જ છે — યુદ્ધમાં શસ્ત્રથી મૃત્યુ. તેથી તેમના માટે શોક કરવો તને યોગ્ય નથી.
11.10.10
न चापि शत्रवस्तेषां मुच्यन्ते राज्ञि पाण्डवाः ।
शृणु यत्कृतमस्माभिरश्वत्थामपुरोगमैः ॥ ११.१०.१० ॥
રાણી, તેમના શત્રુ પાંડવો પણ છૂટશે નહીં. અશ્વત્થામાને આગળ રાખીને અમે જે કર્યું તે સાંભળ.
11.10.11
अधर्मेण हतं श्रुत्वा भीमसेनेन ते सुतम् ।
सुप्तं शिबिरमासाद्य पाण्डूनां कदनं कृतम् ॥ ११.१०.११ ॥
તારા પુત્રને ભીમસેને અધર્મથી માર્યો એ સાંભળીને, સૂતેલા પાંડવોની છાવણીમાં પહોંચીને અમે સંહાર કર્યો.
11.10.12
पाञ्चाला निहताः सर्वे धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ।
द्रुपदस्यात्मजाश्चैव द्रौपदेयाश्च पातिताः ॥ ११.१०.१२ ॥
ધૃષ્ટદ્યુમ્નની આગેવાનીવાળા સર્વ પાંચાલો માર્યા ગયા; દ્રુપદના પુત્રો અને દ્રૌપદીના પુત્રો પણ પાડી દેવાયા.
11.10.13
तथा विशसनं कृत्वा पुत्रशत्रुगणस्य ते ।
प्राद्रवाम रणे स्थातुं न हि शक्ष्यामहे त्रयः ॥ ११.१०.१३ ॥
આ રીતે તમારા પુત્રોના શત્રુગણનો સંહાર કર્યા છતાં અમે ત્રણેય રણમાં ટકી શક્યા નહીં અને ભાગી ગયા.
11.10.14
ते हि शूरा महेष्वासाः क्षिप्रमेष्यन्ति पाण्डवाः ।
अमर्षवशमापन्ना वैरं प्रतिजिहीर्षवः ॥ ११.१०.१४ ॥
તે શૂરવીર, મહાધનુર્ધર પાંડવો ક્રોધને વશ થઈને, વેરનો બદલો લેવાની ઇચ્છાથી જલદી આવશે.
11.10.15
ते हतानात्मजाञ्श्रुत्वा प्रमत्ताः पुरुषर्षभाः ।
अन्विष्यन्तः पदं शूराः क्षिप्रमेष्यन्ति पाण्डवाः ॥ ११.१०.१५ ॥
પોતાના પુત્રો હણાયા છે એમ સાંભળીને, તે નરશ્રેષ્ઠ શૂરવીર પાંડવો ઉન્મત્ત થઈને પગલાં શોધતા જલદી આવશે.
11.10.16
तेषां तु किल्बिषं कृत्वा संस्थातुं नोत्सहामहे ।
अनुजानीहि नो राज्ञि मा च शोके मनः कृथाः ॥ ११.१०.१६ ॥
તેમનો અપરાધ કરીને અમે અહીં રહેવાની હિંમત કરી શકતા નથી. હે રાણી, અમને અનુમતિ આપો; અને મનને શોકમાં ન નાખો.
11.10.17
राजंस्त्वमनुजानीहि धैर्यमातिष्ठ चोत्तमम् ।
दिष्टान्तं पश्य चापि त्वं क्षात्रं धर्मं च केवलम् ॥ ११.१०.१७ ॥
હે રાજન, તમે પણ અનુમતિ આપો અને ઉત્તમ ધૈર્ય ધારણ કરો. દૈવના અંતને જુઓ, અને કેવળ ક્ષાત્રધર્મને જુઓ.
11.10.18
इत्येवमुक्त्वा राजानं कृत्वा चाभिप्रदक्षिणम् ।
कृपश्च कृतवर्मा च द्रोमपुत्रश्च भारत ॥ ११.१०.१८ ॥
આ રીતે રાજાને કહીને, તેમની પ્રદક્ષિણા કરીને, હે ભારત, કૃપ અને કૃતવર્મા તથા દ્રોણપુત્ર (ચાલ્યા ગયા).
11.10.19
अवेक्षमाणा राजानं धृतराष्ट्रं मनीषिणम् ।
गङ्गामनु महाराज तूर्णमश्वानचोदयन् ॥ ११.१०.१९ ॥
જ્ઞાની રાજા ધૃતરાષ્ટ્ર તરફ જોતાં, હે મહારાજ, તેમણે ઝડપથી ઘોડાઓને ગંગા તરફ હાંક્યા.
11.10.20
अपक्रम्य तु ते राजन्सर्व एव महारथाः ।
आमन्त्र्यान्योन्यमुद्विग्नास्त्रिधा ते प्रययुस्तदा ॥ ११.१०.२० ॥
હે રાજન, તે બધા મહારથીઓ ત્યાંથી ચાલ્યા ગયા; એકબીજાની વિદાય લઈને, ઉદ્વિગ્ન થઈને, ત્યારે તેઓ ત્રણ માર્ગે ગયા.
11.10.21
जगाम हास्तिनपुरं कृपः शारद्वतस्तदा ।
स्वमेव राष्ट्रं हार्दिक्यो द्रौणिर्व्यासाश्रमं ययौ ॥ ११.१०.२१ ॥
ત્યારે શારદ્વત કૃપ હસ્તિનાપુર ગયા; હાર્દિક્ય કૃતવર્મા પોતાના જ રાજ્યમાં, અને દ્રોણપુત્ર અશ્વત્થામા વ્યાસના આશ્રમે ગયા.
11.10.22
एवं ते प्रययुर्वीरा वीक्षमाणाः परस्परम् ।
भयार्ताः पाण्डुपुत्राणामागस्कृत्वा महात्मनाम् ॥ ११.१०.२२ ॥
આ રીતે તે વીરો એકબીજા તરફ જોતાં ચાલ્યા ગયા; મહાત્મા પાંડુપુત્રોનો અપરાધ કરીને ભયથી પીડિત થઈને.
11.10.23
समेत्य वीरा राजानं तदा त्वनुदिते रषौ ।
विप्रजग्मुर्महात्मानो यथेष्टकमरिन्दमाः ॥ ११.१०.२३ ॥
રાજાને મળીને, સૂર્ય ઊગ્યા પહેલાં, તે મહાત્મા શત્રુદમન વીરો જેમ ઇચ્છે તેમ ચાલ્યા ગયા.
11.10.24
समासाद्याथ वै द्रौणिं पाण्डुपुत्रा महारथाः ।
व्यजयंस्ते रणे राजन्विक्रम्य तदनन्तरम् ॥ ११.१०.२४ ॥
પછી પાંડુપુત્ર મહારથીઓ દ્રોણપુત્ર અશ્વત્થામા પાસે પહોંચીને, હે રાજન, યુદ્ધમાં પરાક્રમ દર્શાવી તેને જીતી લીધો.