మహాభారతం · అధ్యాయం 11.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.10.1
क्रोशमात्रं ततो गत्वा ददृशुस्तान्महारथान् ।
शारद्वतं कृपं द्रौणिं कृतवर्माणमेव च ॥ ११.१०.१ ॥
అప్పుడు ఒక క్రోశం దూరం వెళ్ళి ఆ మహారథులను చూచిరి — శారద్వతుడైన కృపుని, ద్రోణపుత్రుని, కృతవర్మను కూడా.
11.10.2
ते तु दृष्ट्वैव राजानं प्रज्ञाचक्षुषमीश्वरम् ।
अश्रुकण्ठा विनिःश्वस्य रुदन्तमिदमब्रुवन् ॥ ११.१०.२ ॥
రాజును చూడగానే — ప్రజ్ఞాచక్షువైన ఆ ఈశ్వరుని — వారు కన్నీటితో గొంతు మూసుకుపోగా, నిట్టూర్చి, ఏడుస్తూ ఇలా పలికిరి.
11.10.3
पुत्रस्तव महाराज कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ।
गतः सानुचरो राजञ्शक्रलोकं महीपते ॥ ११.१०.३ ॥
మహారాజా, నీ కుమారుడు అతి కష్టమైన కార్యం చేసి, తన అనుచరులతో ఇంద్రలోకానికి వెళ్ళిపోయాడు, ఓ భూపతీ.
11.10.4
दुर्योधनबलान्मुक्ता वयमेव त्रयो रथाः ।
सर्वमन्यत्परिक्षीणं सैन्यं ते भरतर्षभ ॥ ११.१०.४ ॥
దుర్యోధనుని సైన్యం నుండి మేము ముగ్గురు రథికులమే బయటపడ్డాము; ఓ భరతశ్రేష్ఠా, నీ మిగిలిన సైన్యమంతా నశించింది.
11.10.5
इत्येवमुक्त्वा राजानं कृपः शारद्वतस्ततः ।
गान्धारीं पुत्रशोकार्तामिदं वचनमब्रवीत् ॥ ११.१०.५ ॥
రాజుకు ఇలా చెప్పి, శారద్వతుడైన కృపుడు అప్పుడు పుత్రశోకంతో పీడితురాలైన గాంధారితో ఈ మాట పలికాడు.
11.10.6
अभीता युध्यमानास्ते घ्नन्तः शत्रुगणान्बहून् ।
वीरकर्माणि कुर्वाणाः पुत्रास्ते निधनं गताः ॥ ११.१०.६ ॥
భయం లేకుండా యుద్ధం చేస్తూ, అనేక శత్రుసమూహాలను సంహరిస్తూ, వీరకార్యాలు చేస్తూ నీ కుమారులు మరణించారు.
11.10.7
ध्रवं सम्प्राप्य लोकांस्ते निर्मलाञ्शस्त्रनिर्जितान् ।
भास्वरं देहमास्थाय विहरन्त्यमरा इव ॥ ११.१०.७ ॥
శస్త్రాలచే జయించబడిన నిర్మల లోకాలను వారు నిశ్చయంగా పొంది, తేజోమయ శరీరం ధరించి దేవతల వలె విహరిస్తున్నారు.
11.10.8
सर्वे ह्यभिमुखा राज्ञि युध्यमाना हता युधि ।
न हि कश्चिद्धि शूराणां युध्यमानः पराङ्मुखः।
शस्त्रेण निधनं प्राप्तो न च कश्चित्कृताञ्जलिः ॥ ११.१०.८ ॥
రాణీ, వారందరూ యుద్ధంలో ఎదురుతిరిగి పోరాడుతూ హతులయ్యారు. శూరులలో పోరాడుతూ వెన్ను చూపినవాడు ఎవరూ లేడు; ఆయుధంతో మరణం పొందినవారిలో చేతులు జోడించినవారు ఎవరూ లేరు.
11.10.9
एतां तां क्षत्रियस्याहुः पुराणाः परमां गतिम् ।
शस्त्रेण निधनं सङ्ख्ये तान्न शोचितुमर्हसि ॥ ११.१०.९ ॥
పురాతనులు క్షత్రియునికి ఇదే పరమ గతి అని చెబుతారు — యుద్ధంలో ఆయుధంతో మరణం. కాబట్టి వారి కొరకు నీవు శోకించడం తగదు.
11.10.10
न चापि शत्रवस्तेषां मुच्यन्ते राज्ञि पाण्डवाः ।
शृणु यत्कृतमस्माभिरश्वत्थामपुरोगमैः ॥ ११.१०.१० ॥
రాణీ, వారి శత్రువులైన పాండవులు కూడా విడిచిపెట్టబడరు. అశ్వత్థామను ముందుంచుకొని మేము చేసినది విను.
11.10.11
अधर्मेण हतं श्रुत्वा भीमसेनेन ते सुतम् ।
सुप्तं शिबिरमासाद्य पाण्डूनां कदनं कृतम् ॥ ११.१०.११ ॥
నీ కుమారుడిని భీమసేనుడు అధర్మంగా చంపాడని విని, నిద్రపోతున్న పాండవుల శిబిరానికి చేరి మేము వధ చేశాము.
11.10.12
पाञ्चाला निहताः सर्वे धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ।
द्रुपदस्यात्मजाश्चैव द्रौपदेयाश्च पातिताः ॥ ११.१०.१२ ॥
ధృష్టద్యుమ్నుని నేతృత్వంలోని పాంచాలులందరూ హతులయ్యారు; ద్రుపదుని కుమారులు, ద్రౌపదీ కుమారులు కూడా నేలకూలారు.
11.10.13
तथा विशसनं कृत्वा पुत्रशत्रुगणस्य ते ।
प्राद्रवाम रणे स्थातुं न हि शक्ष्यामहे त्रयः ॥ ११.१०.१३ ॥
ఇలా నీ కుమారుల శత్రుగణాన్ని సంహరించినప్పటికీ, మేము ముగ్గురం యుద్ధంలో నిలవలేక పారిపోయాము.
11.10.14
ते हि शूरा महेष्वासाः क्षिप्रमेष्यन्ति पाण्डवाः ।
अमर्षवशमापन्ना वैरं प्रतिजिहीर्षवः ॥ ११.१०.१४ ॥
ఆ శూరులూ మహా ధనుర్ధారులైన పాండవులు కోపవశులై, వైరానికి ప్రతీకారం తీర్చుకోవాలని త్వరలోనే వస్తారు.
11.10.15
ते हतानात्मजाञ्श्रुत्वा प्रमत्ताः पुरुषर्षभाः ।
अन्विष्यन्तः पदं शूराः क्षिप्रमेष्यन्ति पाण्डवाः ॥ ११.१०.१५ ॥
తమ కుమారులు హతమయ్యారని విని, ఆ పురుషశ్రేష్ఠులైన శూర పాండవులు ఉన్మత్తులై, జాడను వెతుకుతూ త్వరలోనే వస్తారు.
11.10.16
तेषां तु किल्बिषं कृत्वा संस्थातुं नोत्सहामहे ।
अनुजानीहि नो राज्ञि मा च शोके मनः कृथाः ॥ ११.१०.१६ ॥
వారికి అపకారం చేసిన మేము ఇక్కడ ఉండడానికి సాహసించలేము. ఓ రాణీ, మాకు అనుమతి ఇవ్వు; నీ మనసును శోకంలో ఉంచకు.
11.10.17
राजंस्त्वमनुजानीहि धैर्यमातिष्ठ चोत्तमम् ।
दिष्टान्तं पश्य चापि त्वं क्षात्रं धर्मं च केवलम् ॥ ११.१०.१७ ॥
ఓ రాజా, నీవు కూడా అనుమతి ఇవ్వు; ఉత్తమమైన ధైర్యాన్ని ధరించు. దైవనిర్ణయం యొక్క ముగింపును చూడు, కేవలం క్షాత్రధర్మాన్నే చూడు.
11.10.18
इत्येवमुक्त्वा राजानं कृत्वा चाभिप्रदक्षिणम् ।
कृपश्च कृतवर्मा च द्रोमपुत्रश्च भारत ॥ ११.१०.१८ ॥
ఇలా రాజుతో చెప్పి, ఆయనకు ప్రదక్షిణం చేసి, ఓ భారతా, కృపుడూ కృతవర్మా ద్రోణపుత్రుడూ (వెళ్లిపోయారు).
11.10.19
अवेक्षमाणा राजानं धृतराष्ट्रं मनीषिणम् ।
गङ्गामनु महाराज तूर्णमश्वानचोदयन् ॥ ११.१०.१९ ॥
జ్ఞానియైన రాజు ధృతరాష్ట్రుని చూస్తూ, ఓ మహారాజా, వేగంగా గుర్రాలను గంగ వైపు నడిపారు.
11.10.20
अपक्रम्य तु ते राजन्सर्व एव महारथाः ।
आमन्त्र्यान्योन्यमुद्विग्नास्त्रिधा ते प्रययुस्तदा ॥ ११.१०.२० ॥
ఓ రాజా, ఆ మహారథులందరూ అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయారు; ఒకరికొకరు వీడ్కోలు చెప్పుకొని, కలవరపడుతూ, అప్పుడు మూడు మార్గాల్లో వెళ్లారు.
11.10.21
जगाम हास्तिनपुरं कृपः शारद्वतस्तदा ।
स्वमेव राष्ट्रं हार्दिक्यो द्रौणिर्व्यासाश्रमं ययौ ॥ ११.१०.२१ ॥
అప్పుడు శారద్వతుడైన కృపుడు హస్తినాపురానికి వెళ్లాడు; హార్దిక్యుడైన కృతవర్మ తన రాజ్యానికి, ద్రోణుని కుమారుడైన అశ్వత్థామ వ్యాసాశ్రమానికి వెళ్లారు.
11.10.22
एवं ते प्रययुर्वीरा वीक्षमाणाः परस्परम् ।
भयार्ताः पाण्डुपुत्राणामागस्कृत्वा महात्मनाम् ॥ ११.१०.२२ ॥
ఈ విధంగా ఆ వీరులు ఒకరినొకరు చూస్తూ వెళ్లారు; మహాత్ములైన పాండుపుత్రులకు అపరాధం చేసి, భయంతో పీడితులై.
11.10.23
समेत्य वीरा राजानं तदा त्वनुदिते रषौ ।
विप्रजग्मुर्महात्मानो यथेष्टकमरिन्दमाः ॥ ११.१०.२३ ॥
రాజును కలిసి, సూర్యోదయానికి ముందే, ఆ మహాత్ములైన శత్రువులను జయించే వీరులు తమకు నచ్చిన దిక్కులకు వెళ్లారు.
11.10.24
समासाद्याथ वै द्रौणिं पाण्डुपुत्रा महारथाः ।
व्यजयंस्ते रणे राजन्विक्रम्य तदनन्तरम् ॥ ११.१०.२४ ॥
అప్పుడు పాండుపుత్రులు, మహారథులు, ద్రోణుని కుమారుడైన అశ్వత్థామను సమీపించి, ఓ రాజా, యుద్ధంలో పరాక్రమించి అతడిని జయించారు.