മഹാഭാരതം · അധ്യായം 11.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.10.1
क्रोशमात्रं ततो गत्वा ददृशुस्तान्महारथान् ।
शारद्वतं कृपं द्रौणिं कृतवर्माणमेव च ॥ ११.१०.१ ॥
പിന്നീട് ഒരു ക്രോശം ദൂരം പോയി ആ മഹാരഥന്മാരെ കണ്ടു — ശാരദ്വതനായ കൃപനെയും, ദ്രോണപുത്രനെയും, കൃതവർമ്മാവിനെയും.
11.10.2
ते तु दृष्ट्वैव राजानं प्रज्ञाचक्षुषमीश्वरम् ।
अश्रुकण्ठा विनिःश्वस्य रुदन्तमिदमब्रुवन् ॥ ११.१०.२ ॥
രാജാവിനെ കണ്ട ഉടൻ — പ്രജ്ഞാചക്ഷുസ്സായ ആ ഈശ്വരനെ — അവർ കണ്ണീരിൽ തൊണ്ട ഇടറി, നെടുവീർപ്പിട്ട്, കരഞ്ഞുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
11.10.3
पुत्रस्तव महाराज कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ।
गतः सानुचरो राजञ्शक्रलोकं महीपते ॥ ११.१०.३ ॥
മഹാരാജാവേ, അങ്ങയുടെ പുത്രൻ അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ കർമ്മം ചെയ്ത് പരിവാരങ്ങളോടൊപ്പം ഇന്ദ്രലോകം പോയി, ഭൂപതേ.
11.10.4
दुर्योधनबलान्मुक्ता वयमेव त्रयो रथाः ।
सर्वमन्यत्परिक्षीणं सैन्यं ते भरतर्षभ ॥ ११.१०.४ ॥
ദുര്യോധനന്റെ സേനയിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾ മൂന്നു രഥന്മാർ മാത്രം രക്ഷപ്പെട്ടു; ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അങ്ങയുടെ ബാക്കി സേനയെല്ലാം നശിച്ചു.
11.10.5
इत्येवमुक्त्वा राजानं कृपः शारद्वतस्ततः ।
गान्धारीं पुत्रशोकार्तामिदं वचनमब्रवीत् ॥ ११.१०.५ ॥
രാജാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ശാരദ്വതനായ കൃപർ പുത്രശോകത്താൽ പീഡിതയായ ഗാന്ധാരിയോട് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
11.10.6
अभीता युध्यमानास्ते घ्नन्तः शत्रुगणान्बहून् ।
वीरकर्माणि कुर्वाणाः पुत्रास्ते निधनं गताः ॥ ११.१०.६ ॥
ഭയമില്ലാതെ യുദ്ധം ചെയ്തും, അനേകം ശത്രുസംഘങ്ങളെ വധിച്ചും, വീരകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തും അങ്ങയുടെ പുത്രന്മാർ മരണം പ്രാപിച്ചു.
11.10.7
ध्रवं सम्प्राप्य लोकांस्ते निर्मलाञ्शस्त्रनिर्जितान् ।
भास्वरं देहमास्थाय विहरन्त्यमरा इव ॥ ११.१०.७ ॥
ആയുധങ്ങളാൽ നേടിയ നിർമ്മലമായ ലോകങ്ങളെ അവർ തീർച്ചയായും പ്രാപിച്ചു; ശോഭയുള്ള ശരീരം ധരിച്ച് ദേവന്മാരെപ്പോലെ അവർ വിഹരിക്കുന്നു.
11.10.8
सर्वे ह्यभिमुखा राज्ञि युध्यमाना हता युधि ।
न हि कश्चिद्धि शूराणां युध्यमानः पराङ्मुखः।
शस्त्रेण निधनं प्राप्तो न च कश्चित्कृताञ्जलिः ॥ ११.१०.८ ॥
രാജ്ഞീ, അവരെല്ലാം യുദ്ധത്തിൽ മുഖം നേരെ വെച്ച് പൊരുതി വീണു. വീരന്മാരിൽ പൊരുതുമ്പോൾ പുറം തിരിച്ചവൻ ആരുമില്ല; ആയുധത്താൽ മരണം പ്രാപിച്ചവരിൽ കൈകൂപ്പിയവനും ആരുമില്ല.
11.10.9
एतां तां क्षत्रियस्याहुः पुराणाः परमां गतिम् ।
शस्त्रेण निधनं सङ्ख्ये तान्न शोचितुमर्हसि ॥ ११.१०.९ ॥
പുരാണജ്ഞർ പറയുന്നു, ക്ഷത്രിയന്റെ പരമമായ ഗതി ഇതാണ് — യുദ്ധത്തിൽ ആയുധത്താൽ മരണം. അതിനാൽ അവരെക്കുറിച്ച് നീ ദുഃഖിക്കുന്നത് ഉചിതമല്ല.
11.10.10
न चापि शत्रवस्तेषां मुच्यन्ते राज्ञि पाण्डवाः ।
शृणु यत्कृतमस्माभिरश्वत्थामपुरोगमैः ॥ ११.१०.१० ॥
രാജ്ഞീ, അവരുടെ ശത്രുക്കളായ പാണ്ഡവരും മോചിതരാകില്ല. അശ്വത്ഥാമാവിനെ മുന്നിൽ നിർത്തി ഞങ്ങൾ ചെയ്തത് കേൾക്കുക.
11.10.11
अधर्मेण हतं श्रुत्वा भीमसेनेन ते सुतम् ।
सुप्तं शिबिरमासाद्य पाण्डूनां कदनं कृतम् ॥ ११.१०.११ ॥
നിന്റെ പുത്രനെ ഭീമസേനൻ അധർമ്മമായി കൊന്നു എന്ന് കേട്ട്, ഉറങ്ങുന്ന പാണ്ഡവരുടെ പാളയത്തിൽ ചെന്ന് ഞങ്ങൾ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്തു.
11.10.12
पाञ्चाला निहताः सर्वे धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ।
द्रुपदस्यात्मजाश्चैव द्रौपदेयाश्च पातिताः ॥ ११.१०.१२ ॥
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ മുന്നിൽ നിർത്തിയ പാഞ്ചാലർ എല്ലാവരും കൊല്ലപ്പെട്ടു; ദ്രുപദപുത്രന്മാരും ദ്രൗപദീപുത്രന്മാരും വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു.
11.10.13
तथा विशसनं कृत्वा पुत्रशत्रुगणस्य ते ।
प्राद्रवाम रणे स्थातुं न हि शक्ष्यामहे त्रयः ॥ ११.१०.१३ ॥
ഇങ്ങനെ നിന്റെ പുത്രശത്രുസംഘത്തെ സംഹരിച്ചിട്ടും, ഞങ്ങൾ മൂവരും യുദ്ധത്തിൽ നിൽക്കാൻ കഴിയാതെ ഓടിപ്പോയി.
11.10.14
ते हि शूरा महेष्वासाः क्षिप्रमेष्यन्ति पाण्डवाः ।
अमर्षवशमापन्ना वैरं प्रतिजिहीर्षवः ॥ ११.१०.१४ ॥
ആ വീരന്മാരും മഹാധനുർധരന്മാരുമായ പാണ്ഡവർ കോപവശരായി, വൈരം തീർക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് വേഗത്തിൽ വരും.
11.10.15
ते हतानात्मजाञ्श्रुत्वा प्रमत्ताः पुरुषर्षभाः ।
अन्विष्यन्तः पदं शूराः क्षिप्रमेष्यन्ति पाण्डवाः ॥ ११.१०.१५ ॥
തങ്ങളുടെ പുത്രന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ടെന്ന് കേട്ട്, ആ പുരുഷശ്രേഷ്ഠരായ വീര പാണ്ഡവർ ഉന്മത്തരായി, കാൽപ്പാട് തേടി വേഗം വരും.
11.10.16
तेषां तु किल्बिषं कृत्वा संस्थातुं नोत्सहामहे ।
अनुजानीहि नो राज्ञि मा च शोके मनः कृथाः ॥ ११.१०.१६ ॥
അവരോട് അപരാധം ചെയ്ത ഞങ്ങൾ ഇവിടെ നിൽക്കാൻ ധൈര്യപ്പെടുന്നില്ല. രാജ്ഞീ, ഞങ്ങൾക്ക് അനുമതി തരൂ; മനസ്സ് ശോകത്തിൽ വയ്ക്കരുതേ.
11.10.17
राजंस्त्वमनुजानीहि धैर्यमातिष्ठ चोत्तमम् ।
दिष्टान्तं पश्य चापि त्वं क्षात्रं धर्मं च केवलम् ॥ ११.१०.१७ ॥
രാജാവേ, നീയും അനുമതി നൽകൂ; ഉത്തമമായ ധൈര്യം സ്വീകരിക്കൂ. വിധിയുടെ അവസാനം കാണൂ, ക്ഷാത്രധർമം മാത്രം കാണൂ.
11.10.18
इत्येवमुक्त्वा राजानं कृत्वा चाभिप्रदक्षिणम् ।
कृपश्च कृतवर्मा च द्रोमपुत्रश्च भारत ॥ ११.१०.१८ ॥
ഇങ്ങനെ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞ്, അദ്ദേഹത്തെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത്, ഹേ ഭാരതാ, കൃപനും കൃതവർമ്മാവും ദ്രോണപുത്രനും (പോയി).
11.10.19
अवेक्षमाणा राजानं धृतराष्ट्रं मनीषिणम् ।
गङ्गामनु महाराज तूर्णमश्वानचोदयन् ॥ ११.१०.१९ ॥
ജ്ഞാനിയായ രാജാവ് ധൃതരാഷ്ട്രനെ നോക്കിക്കൊണ്ട്, ഹേ മഹാരാജാവേ, വേഗത്തിൽ കുതിരകളെ ഗംഗയുടെ വഴിയിലേക്ക് തെളിച്ചു.
11.10.20
अपक्रम्य तु ते राजन्सर्व एव महारथाः ।
आमन्त्र्यान्योन्यमुद्विग्नास्त्रिधा ते प्रययुस्तदा ॥ ११.१०.२० ॥
ഹേ രാജാവേ, ആ മഹാരഥന്മാരെല്ലാം അവിടെനിന്ന് പിരിഞ്ഞു; പരസ്പരം യാത്ര ചോദിച്ച്, ഉദ്വേഗത്തോടെ, അന്ന് മൂന്നു വഴികളിലായി അവർ പോയി.
11.10.21
जगाम हास्तिनपुरं कृपः शारद्वतस्तदा ।
स्वमेव राष्ट्रं हार्दिक्यो द्रौणिर्व्यासाश्रमं ययौ ॥ ११.१०.२१ ॥
അപ്പോൾ ശാരദ്വതൻ കൃപൻ ഹസ്തിനാപുരത്തേക്ക് പോയി; ഹാർദിക്യൻ കൃതവർമ്മാവ് സ്വന്തം രാജ്യത്തേക്കും, ദ്രോണപുത്രനായ അശ്വത്ഥാമാവ് വ്യാസാശ്രമത്തിലേക്കും പോയി.
11.10.22
एवं ते प्रययुर्वीरा वीक्षमाणाः परस्परम् ।
भयार्ताः पाण्डुपुत्राणामागस्कृत्वा महात्मनाम् ॥ ११.१०.२२ ॥
ഇങ്ങനെ ആ വീരന്മാർ പരസ്പരം നോക്കിക്കൊണ്ട് പോയി; മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡുപുത്രന്മാർക്ക് അപരാധം ചെയ്ത ഭയത്താൽ പീഡിതരായി.
11.10.23
समेत्य वीरा राजानं तदा त्वनुदिते रषौ ।
विप्रजग्मुर्महात्मानो यथेष्टकमरिन्दमाः ॥ ११.१०.२३ ॥
രാജാവിനെ കണ്ടശേഷം, സൂര്യോദയത്തിന് മുമ്പ്, ആ മഹാത്മാക്കളായ ശത്രുനിഗ്രഹികളായ വീരന്മാർ തങ്ങൾക്കിഷ്ടമുള്ള വഴിയേ പോയി.
11.10.24
समासाद्याथ वै द्रौणिं पाण्डुपुत्रा महारथाः ।
व्यजयंस्ते रणे राजन्विक्रम्य तदनन्तरम् ॥ ११.१०.२४ ॥
പിന്നെ പാണ്ഡുപുത്രന്മാരായ മഹാരഥന്മാർ ദ്രോണപുത്രനായ അശ്വത്ഥാമാവിനെ സമീപിച്ച്, ഹേ രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ വീര്യത്തോടെ അവനെ ജയിച്ചു.