ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 11.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.5.1
यदिदं धर्मगहनं बुद्ध्या समनुबुध्यते ।
एतद्विस्तरतः सर्वं बुद्धिमार्गं प्रशंस मे ॥ ११.५.१ ॥
ಧರ್ಮದ ಈ ಗಹನ ವಿಷಯವನ್ನು ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬಹುದೋ, ಆ ಬುದ್ಧಿಮಾರ್ಗವನ್ನು ನನಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಹೇಳು.
11.5.2
अत्र ते सर्वयिष्यामि नमस्कृत्वा स्वयम्भुवे ।
यथा संसारगहनं वदन्ति परमर्षयः ॥ ११.५.२ ॥
ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಸ್ವಯಂಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಪರಮ ಋಷಿಗಳು ಸಂಸಾರದ ಗಹನ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವಂತೆ ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳುವೆನು.
11.5.3
कश्चिन्महति कान्तारे वर्तमानो द्विजः किल ।
महद्दुर्गमनुप्राप्तो वनं क्रव्यादसङ्कुलम् ॥ ११.५.३ ॥
ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ದ್ವಿಜನು, ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ವನದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಅಪಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದನು.
11.5.4
सिंहव्याघ्रगजर्क्षौघैरतिघोरमहास्वनैः ।
पिशितादैरतिभयैर्महोग्राकृतिभिस्तथा ॥ ११.५.४ ॥
ಸಿಂಹ, ಹುಲಿ, ಆನೆ, ಕರಡಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ, ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರ ಮಹಾ ಗರ್ಜನೆಗಳಿಂದ, ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕ, ಅತಿ ಭಯಾನಕ, ಮಹಾ ಉಗ್ರ ರೂಪದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ.
11.5.5
समन्तात्सम्परिक्षिप्तं यस्माद्द्रष्टुर्महद्भयम् ।
तदस्य दृष्ट्वा हृदयमुद्वेगमगमत्परम् ॥ ११.५.५ ॥
ಸುತ್ತಲೂ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದರಿಂದ ನೋಡುವವನಿಗೆ ಮಹಾ ಭಯವುಂಟಾಯಿತು; ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನ ಹೃದಯ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ವೇಗಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಯಿತು.
11.5.6
अभ्युच्छ्रयन्ति रमाणि विक्रियाश्च परन्तप ।
स तद्वनं व्यनुसरन्सम्प्रधावन्नितस्ततः ॥ ११.५.६ ॥
ಓ ಪರಂತಪ, ಅಲ್ಲಿ ರಮ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಕಾರಗಳು ಏಳುತ್ತವೆ. ಅವನು ಆ ವನದಲ್ಲಿ ಇತ್ತ ಅತ್ತ ಅಲೆಯುತ್ತಾ ಓಡುತ್ತಾ ತಿರುಗಾಡಿದನು.
11.5.7
वीक्षमाणो दिशः सर्वाः शरणं क्व भवेदिति ।
स तेषां नाशमन्विच्छन्प्रद्रुतो भयपीडितः।
न च निर्याति वै दूरं न वा तैर्विप्रयुज्यते ॥ ११.५.७ ॥
ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಸಿಗುವುದು ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದನು. ಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಅವರ ನಾಶವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ ಓಡಿದನು; ಅವನು ದೂರ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ, ಅವರಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಲೂ ಇಲ್ಲ.
11.5.8
अथापश्यद्वनं गूढं समन्ताद्वागुरावृतम् ।
बाहुभ्यां सम्परिष्वक्तः स्त्रिया परमघोरया ॥ ११.५.८ ॥
ನಂತರ ಅವನು ಗೂಢವಾದ ಒಂದು ಕಾಡನ್ನು ಕಂಡನು; ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬಲೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತು. ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರಳಾದ ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀಯ ತೋಳುಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಅಪ್ಪಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು.
11.5.9
पञ्चशीर्षधरैर्नागैः शैलैरिव समुन्नतैः ।
नभःस्पृशैर्महावृक्षैः परिक्षिप्तं महावनम् ॥ ११.५.९ ॥
ಐದು ಹೆಡೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತ ಸರ್ಪಗಳಿಂದ, ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಆಕಾಶವನ್ನು ಮುಟ್ಟುವ ಮಹಾವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಆ ಮಹಾರಣ್ಯವು ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
11.5.10
वनमध्ये च तत्राभूदुदपानः समावृतः ।
वल्लीभिस्तृणनद्धाभिर्गूढाभिरभिसंवृतः ॥ ११.५.१० ॥
ಆ ಕಾಡಿನ ನಡುವೆ ಒಂದು ಬಾವಿ ಇತ್ತು; ಅದು ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ, ಗುಪ್ತವಾದ ಬಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
11.5.11
पपात स द्विजस्तत्र निगूढे सलिलाशये ।
विलग्नश्चाभवत्तस्मिँल्लतासन्तानसङ्कुले ॥ ११.५.११ ॥
ಆ ದ್ವಿಜನು ಅಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತವಾದ ನೀರಿನ ತೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದನು; ಬಳ್ಳಿಗಳ ದಟ್ಟ ಸಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡನು.
11.5.12
पनसस्य यथा जातं वृन्तबद्धं महाफलम् ।
स तथा लम्बते तत्र ह्यूर्ध्वपादो ह्यधः शिराः ॥ ११.५.१२ ॥
ಹಲಸಿನ ಮರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ತೊಟ್ಟಿಗೆ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟು ನೇತಾಡುವ ದೊಡ್ಡ ಹಣ್ಣಿನಂತೆ, ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಪಾದಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ತಲೆಯನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಮಾಡಿ ನೇತಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
11.5.13
अथ तत्रापि चान्योऽस्य भूयो जात उपद्रवः ।
कूपमध्ये महानागमपश्यत महाबलम् ॥ ११.५.१३ ॥
ಅಲ್ಲಿಯೂ ಅವನಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಆಪತ್ತು ಮತ್ತೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಬಾವಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ನಾಗವನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು.
11.5.14
कूपपीनाहवेलायामपश्यत् महागजम् ॥ ११.५.१४ ॥
ಬಾವಿಯ ತುಂಬಿದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಅವನು ಒಂದು ಮಹಾ ಗಜವನ್ನು ಕಂಡನು.
11.5.15
षड्वक्त्रं कृष्णशबलं द्विषट्कपदचारिणम् ।
क्रमेण परिसर्पन्तं वल्लीवृक्षसमावृतम् ॥ ११.५.१५ ॥
ಆರು ಮುಖಗಳುಳ್ಳ, ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಿತ ಬಣ್ಣದ, ಹನ್ನೆರಡು ಪಾದಗಳಿಂದ ಚಲಿಸುವ, ಕ್ರಮೇಣ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿರುವ, ಬಳ್ಳಿ ಮರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಅದು.
11.5.16
तस्य शाखाप्रशाखासु वृक्षशाखावलम्बिनः ।
नानारूपा मधुकरा घोररूपा भयावहाः ॥ ११.५.१६ ॥
ಅದರ ಕೊಂಬೆ ಉಪಕೊಂಬೆಗಳ ಮೇಲೆ, ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳಿಂದ ತೂಗಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವಿವಿಧ ರೂಪದ, ಭಯಂಕರ ರೂಪದ, ಭಯ ತರುವ ಜೇನುನೊಣಗಳಿದ್ದವು.
11.5.17
आसते मधु संवृत्य पूर्वमेव निकेतजाः ।
भूयोभूयः समीहन्ते मधूनि भरतर्षभ ॥ ११.५.१७ ॥
ತಮ್ಮ ಗೂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಅವು ಮೊದಲೇ ಜೇನನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಕುಳಿತಿರುತ್ತವೆ; ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಪದೇ ಪದೇ ಜೇನನ್ನೇ ಹುಡುಕುತ್ತವೆ.
11.5.18
स्वादनीयानि भूतानां यैर्बालो न वितृप्यते ।
तेषां मधूनां बहुधा धारा प्रस्रवते तदा ॥ ११.५.१८ ॥
ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ರುಚಿಕರವಾದವು, ಅವುಗಳಿಂದ ಬಾಲಕನಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆಗ ಆ ಜೇನಿನ ಹಲವು ಧಾರೆಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ.
11.5.19
आलम्बमानः स पुमान्धारां पिबति सर्वदा ।
न चास्य तृष्णा विरता पिबमानस्य सङ्कटे ॥ ११.५.१९ ॥
ನೇತಾಡುತ್ತಿರುವ ಆ ಮನುಷ್ಯನು ಸದಾ ಆ ಧಾರೆಯನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾನೆ; ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವನ ದಾಹ ಎಂದಿಗೂ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ.
11.5.20
अभीप्सति च तां नित्यमतृप्तः स पुनः पुनः ।
न चास्य जीविते राजन्निर्वेदः समजायत ॥ ११.५.२० ॥
ತೃಪ್ತನಾಗದ ಅವನು ಅದನ್ನು ಸದಾ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ರಾಜನೇ, ಅವನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ವಿರಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ.
11.5.21
तत्रैव च मनुष्यस्य जीविताशा प्रतिष्ठिता ।
कृष्णाः श्वेताश्च तं वृक्षं निकृन्तन्ति स्म मूषिकाः ॥ ११.५.२१ ॥
ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನಾಶೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಇಲಿಗಳು ಆ ಮರವನ್ನು ಕಡಿಯುತ್ತಿದ್ದವು.
11.5.22
व्यालैश्च तद्वनं दुर्गं स्त्रिया च परमोग्रया ।
कूपाधस्ताच्च नागेन पीनाहे कुञ्जरेण च ॥ ११.५.२२ ॥
ಆ ಅರಣ್ಯವು ಕ್ರೂರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ದುರ್ಗಮವಾಗಿತ್ತು; ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಉಗ್ರಳಾದ ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀಯೂ ಇದ್ದಳು; ಬಾವಿಯ ಕೆಳಗೆ ಒಂದು ಹಾವು ಮತ್ತು ಒಂದು ಆನೆಯೂ ಇದ್ದವು.
11.5.23
वृक्षप्रपाताच्च भयं मूषिकेभ्यश्च पञ्चमम् ।
मधुलोभान्मधुकरैः षष्ठमाहुर्महद्भयम् ॥ ११.५.२३ ॥
ಮರದಿಂದ ಬೀಳುವ ಭಯ, ಇಲಿಗಳಿಂದ ಭಯ, ಐದನೆಯದು; ಜೇನಿನ ಆಸೆಯಿಂದ ಜೇನುನೊಣಗಳಿಂದ ಆರನೆಯ ಮಹಾಭಯ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
11.5.24
एवं स वसते तत्र क्षिप्तः संसारसागरे ।
न चैव जीविताशायां निर्वेदमुपगच्छति ॥ ११.५.२४ ॥
ಹೀಗೆ ಅವನು ಸಂಸಾರ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟವನಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಜೀವನಾಶೆಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ವೈರಾಗ್ಯ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.