മഹാഭാരതം · അധ്യായം 11.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.5.1
यदिदं धर्मगहनं बुद्ध्या समनुबुध्यते ।
एतद्विस्तरतः सर्वं बुद्धिमार्गं प्रशंस मे ॥ ११.५.१ ॥
ധർമ്മത്തിന്റെ ഈ ഗഹനമായ വിഷയം ബുദ്ധികൊണ്ട് പൂർണ്ണമായി ഗ്രഹിക്കാമോ, ആ ബുദ്ധിമാർഗ്ഗം എനിക്കു വിസ്തരിച്ചു പറഞ്ഞുതരിക.
11.5.2
अत्र ते सर्वयिष्यामि नमस्कृत्वा स्वयम्भुवे ।
यथा संसारगहनं वदन्ति परमर्षयः ॥ ११.५.२ ॥
ഇവിടെ ഞാൻ സ്വയംഭുവിനെ നമസ്കരിച്ചുകൊണ്ട്, പരമർഷിമാർ സംസാരമെന്ന ഗഹനവനത്തെ വർണ്ണിക്കുന്നതുപോലെ നിനക്ക് എല്ലാം പറയാം.
11.5.3
कश्चिन्महति कान्तारे वर्तमानो द्विजः किल ।
महद्दुर्गमनुप्राप्तो वनं क्रव्यादसङ्कुलम् ॥ ११.५.३ ॥
ഒരു വലിയ കാട്ടിൽ കഴിഞ്ഞിരുന്ന ഒരു ദ്വിജൻ, മാംസഭക്ഷകമൃഗങ്ങൾ നിറഞ്ഞ വനത്തിൽ വലിയ അപകടത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്നു.
11.5.4
सिंहव्याघ्रगजर्क्षौघैरतिघोरमहास्वनैः ।
पिशितादैरतिभयैर्महोग्राकृतिभिस्तथा ॥ ११.५.४ ॥
സിംഹങ്ങൾ, പുലികൾ, ആനകൾ, കരടികൾ എന്നിവയുടെ കൂട്ടങ്ങളാലും, അതിഭയങ്കരമായ മഹാ ഗർജ്ജനങ്ങളാലും, മാംസഭക്ഷകരും അതിഭയാനകരും മഹോഗ്രരൂപികളുമായ ജീവികളാലും.
11.5.5
समन्तात्सम्परिक्षिप्तं यस्माद्द्रष्टुर्महद्भयम् ।
तदस्य दृष्ट्वा हृदयमुद्वेगमगमत्परम् ॥ ११.५.५ ॥
ചുറ്റും വളഞ്ഞിരിക്കുന്നതിനാൽ കാണുന്നവന് മഹാഭയമുണ്ടായി; അതു കണ്ടപ്പോൾ അവന്റെ ഹൃദയം പരമമായ ഉദ്വേഗത്തിലായി.
11.5.6
अभ्युच्छ्रयन्ति रमाणि विक्रियाश्च परन्तप ।
स तद्वनं व्यनुसरन्सम्प्रधावन्नितस्ततः ॥ ११.५.६ ॥
പരന്തപാ, അവിടെ രമണീയ വസ്തുക്കളും വികാരങ്ങളും ഉയരുന്നു. അവൻ ആ വനത്തിൽ ഇവിടെയും അവിടെയും അലഞ്ഞും ഓടിയും സഞ്ചരിച്ചു.
11.5.7
वीक्षमाणो दिशः सर्वाः शरणं क्व भवेदिति ।
स तेषां नाशमन्विच्छन्प्रद्रुतो भयपीडितः।
न च निर्याति वै दूरं न वा तैर्विप्रयुज्यते ॥ ११.५.७ ॥
എല്ലാ ദിക്കുകളിലും നോക്കി, എവിടെ അഭയം കിട്ടുമെന്ന് അവൻ ചിന്തിച്ചു. ഭയത്താൽ പീഡിതനായി, അവരുടെ നാശം ആഗ്രഹിച്ച് അവൻ ഓടി; അവൻ ദൂരെ പോയില്ല, അവരിൽ നിന്ന് വേർപിരിഞ്ഞതുമില്ല.
11.5.8
अथापश्यद्वनं गूढं समन्ताद्वागुरावृतम् ।
बाहुभ्यां सम्परिष्वक्तः स्त्रिया परमघोरया ॥ ११.५.८ ॥
പിന്നെ അവൻ മറഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ഒരു കാട് കണ്ടു; അത് എല്ലാ വശങ്ങളിലും വലയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു. അതിഭയങ്കരിയായ ഒരു സ്ത്രീയുടെ കൈകളാൽ അവൻ ആലിംഗനം ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.
11.5.9
पञ्चशीर्षधरैर्नागैः शैलैरिव समुन्नतैः ।
नभःस्पृशैर्महावृक्षैः परिक्षिप्तं महावनम् ॥ ११.५.९ ॥
അഞ്ച് തലകളുള്ള നാഗങ്ങളാലും ഉയർന്ന പർവതങ്ങൾ പോലെ ആകാശത്തെ തൊടുന്ന മഹാവൃക്ഷങ്ങളാലും ആ മഹാവനം ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.
11.5.10
वनमध्ये च तत्राभूदुदपानः समावृतः ।
वल्लीभिस्तृणनद्धाभिर्गूढाभिरभिसंवृतः ॥ ११.५.१० ॥
ആ കാടിന്റെ നടുവിൽ ഒരു കിണർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അത് പുല്ലുകൊണ്ട് കെട്ടിയ, മറഞ്ഞുകിടക്കുന്ന വള്ളികളാൽ മൂടി ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.
11.5.11
पपात स द्विजस्तत्र निगूढे सलिलाशये ।
विलग्नश्चाभवत्तस्मिँल्लतासन्तानसङ्कुले ॥ ११.५.११ ॥
ആ ദ്വിജൻ അവിടെ മറഞ്ഞുകിടന്ന ജലാശയത്തിൽ വീണു; വള്ളികളുടെ നിബിഡമായ കുരുക്കിൽ അവൻ കുടുങ്ങി.
11.5.12
पनसस्य यथा जातं वृन्तबद्धं महाफलम् ।
स तथा लम्बते तत्र ह्यूर्ध्वपादो ह्यधः शिराः ॥ ११.५.१२ ॥
പ്ലാവിൽ വളർന്ന് കാമ്പിൽ തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന വലിയ പഴംപോലെ, അവൻ അവിടെ കാൽ മുകളിലും തല താഴെയുമായി തൂങ്ങിക്കിടന്നു.
11.5.13
अथ तत्रापि चान्योऽस्य भूयो जात उपद्रवः ।
कूपमध्ये महानागमपश्यत महाबलम् ॥ ११.५.१३ ॥
അവിടെയും അവന് വീണ്ടും മറ്റൊരു ആപത്ത് ഉണ്ടായി. കിണറിന്റെ നടുവിൽ മഹാബലനായ ഒരു വലിയ നാഗത്തെ അവൻ കണ്ടു.
11.5.14
कूपपीनाहवेलायामपश्यत् महागजम् ॥ ११.५.१४ ॥
കിണറിന്റെ നിറഞ്ഞ വക്കിൽ അവൻ ഒരു മഹാഗജത്തെ കണ്ടു.
11.5.15
षड्वक्त्रं कृष्णशबलं द्विषट्कपदचारिणम् ।
क्रमेण परिसर्पन्तं वल्लीवृक्षसमावृतम् ॥ ११.५.१५ ॥
ആറ് മുഖങ്ങളുള്ളതും കറുപ്പും പുള്ളികളുമുള്ളതും പന്ത്രണ്ട് കാലുകളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നതും ക്രമേണ ഇഴയുന്നതും വള്ളികളാലും വൃക്ഷങ്ങളാലും മൂടപ്പെട്ടതുമായ അത്.
11.5.16
तस्य शाखाप्रशाखासु वृक्षशाखावलम्बिनः ।
नानारूपा मधुकरा घोररूपा भयावहाः ॥ ११.५.१६ ॥
അതിന്റെ ശാഖകളിലും ഉപശാഖകളിലും, വൃക്ഷശാഖകളിൽ തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന പല രൂപങ്ങളുള്ള, ഭയങ്കര രൂപമുള്ള, ഭയം ജനിപ്പിക്കുന്ന തേനീച്ചകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
11.5.17
आसते मधु संवृत्य पूर्वमेव निकेतजाः ।
भूयोभूयः समीहन्ते मधूनि भरतर्षभ ॥ ११.५.१७ ॥
കൂടുകളിൽ ജനിച്ച അവ മുൻപേ തേൻ ശേഖരിച്ച് ഇരിക്കുന്നു; ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, വീണ്ടും വീണ്ടും തേനുകൾ തേടുന്നു.
11.5.18
स्वादनीयानि भूतानां यैर्बालो न वितृप्यते ।
तेषां मधूनां बहुधा धारा प्रस्रवते तदा ॥ ११.५.१८ ॥
ജീവികൾക്ക് രുചികരമായവ, അവകൊണ്ട് ബാലൻ ഒരിക്കലും തൃപ്തനാകുന്നില്ല; ആ തേനുകളുടെ പലവിധ ധാര അപ്പോൾ ഒഴുകുന്നു.
11.5.19
आलम्बमानः स पुमान्धारां पिबति सर्वदा ।
न चास्य तृष्णा विरता पिबमानस्य सङ्कटे ॥ ११.५.१९ ॥
തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ആ മനുഷ്യൻ എപ്പോഴും ആ ധാര കുടിക്കുന്നു; അപകടത്തിൽ കുടിക്കുമ്പോഴും അവന്റെ ദാഹം ഒരിക്കലും അടങ്ങുന്നില്ല.
11.5.20
अभीप्सति च तां नित्यमतृप्तः स पुनः पुनः ।
न चास्य जीविते राजन्निर्वेदः समजायत ॥ ११.५.२० ॥
തൃപ്തനാകാത്ത അവൻ അതിനെ എപ്പോഴും വീണ്ടും വീണ്ടും ആഗ്രഹിക്കുന്നു. രാജാവേ, അവന്റെ ജീവിതത്തിൽ വൈരാഗ്യം ഉണ്ടായില്ല.
11.5.21
तत्रैव च मनुष्यस्य जीविताशा प्रतिष्ठिता ।
कृष्णाः श्वेताश्च तं वृक्षं निकृन्तन्ति स्म मूषिकाः ॥ ११.५.२१ ॥
അവിടെത്തന്നെ മനുഷ്യന്റെ ജീവിതാശ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു. കറുത്തതും വെളുത്തതുമായ എലികൾ ആ വൃക്ഷത്തെ കരണ്ടുകൊണ്ടിരുന്നു.
11.5.22
व्यालैश्च तद्वनं दुर्गं स्त्रिया च परमोग्रया ।
कूपाधस्ताच्च नागेन पीनाहे कुञ्जरेण च ॥ ११.५.२२ ॥
ആ വനം ക്രൂരമൃഗങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ് ദുർഗമമായിരുന്നു; അവിടെ അതിഭീകരയായ ഒരു സ്ത്രീയും ഉണ്ടായിരുന്നു; കിണറിന്റെ അടിയിൽ ഒരു സർപ്പവും തടിച്ച ഒരു ആനയുമുണ്ടായിരുന്നു.
11.5.23
वृक्षप्रपाताच्च भयं मूषिकेभ्यश्च पञ्चमम् ।
मधुलोभान्मधुकरैः षष्ठमाहुर्महद्भयम् ॥ ११.५.२३ ॥
മരത്തിൽനിന്ന് വീഴുമെന്ന ഭയം, എലികളിൽനിന്നുള്ള ഭയം, അഞ്ചാമത്തേത്; തേനിനോടുള്ള ലോഭത്താൽ തേനീച്ചകളിൽനിന്നുള്ള ആറാമത്തെ മഹാഭയം എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
11.5.24
एवं स वसते तत्र क्षिप्तः संसारसागरे ।
न चैव जीविताशायां निर्वेदमुपगच्छति ॥ ११.५.२४ ॥
ഇങ്ങനെ അവൻ സംസാരസാഗരത്തിൽ എറിയപ്പെട്ടവനായി അവിടെ വസിക്കുന്നു; ജീവിതാശയിൽ അവൻ വൈരാഗ്യം പ്രാപിക്കുന്നില്ല.