ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.132
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.132.1
हीने परमके धर्मे सर्वलोकातिलङ्घने ।
सर्वस्मिन्दस्युसाद्भूते पृथिव्यामुपजीवने ॥ १२.१३२.१ ॥
ಪರಮ ಧರ್ಮವು ಕ್ಷೀಣಿಸಿ, ಸರ್ವಲೋಕಗಳು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಲ್ಪಡುವಾಗ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ದರೋಡೆಕೋರರಂತಾಗಿ, ಜೀವನೋಪಾಯವೂ ಅಂತೆಯೇ ಆಗುವಾಗ,
12.132.2
केन स्विद्ब्राह्मणो जीवेज्जघन्ये काल आगते ।
असंत्यजन्पुत्रपौत्राननुक्रोशात्पितामह ॥ १२.१३२.२ ॥
ಪಿತಾಮಹರೇ, ಅಧಮ ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಗೆ ಬದುಕಬೇಕು? ಕರುಣೆಯಿಂದ ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರರನ್ನು ಬಿಡದೆ ಹೇಗೆ ಜೀವಿಸಬೇಕು?
12.132.3
विज्ञानबलमास्थाय जीवितव्यं तथा गते ।
सर्वं साध्वर्थमेवेदमसाध्वर्थं न किंचन ॥ १२.१३२.३ ॥
ವಿಜ್ಞಾನ ಬಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಅಂತಹ ಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಾಗಲೂ ಬದುಕಬೇಕು. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿಯೇ; ಕೆಟ್ಟ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲ.
12.132.4
असाधुभ्योऽर्थमादाय साधुभ्यो यः प्रयच्छति ।
आत्मानं संक्रमं कृत्वा कृच्छ्रधर्मकृदेव सः ॥ १२.१३२.४ ॥
ದುರ್ಜನರಿಂದ ಧನವನ್ನು ಪಡೆದು ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ನೀಡುವವನು, ತನ್ನನ್ನೇ ದಾಟುವ ಸೇತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡವನು — ಅವನು ಕಠಿಣ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವನೇ.
12.132.5
अरोषेणात्मनो राजन्राज्ये स्थितिमकोपयन् ।
अदत्तमप्याददीत् भ्रातुर्वित्तं ममेति वा ॥ १२.१३२.५ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಕೋಪವಿಲ್ಲದೆ, ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕದಡದೆ, ಕೊಡದಿದ್ದರೂ 'ಸೋದರನ ಧನ ನನ್ನದೇ' ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
12.132.6
विज्ञानबलपूतो यो वर्तते निन्दितेष्वपि ।
वृत्तिविज्ञानवान्धीरः कस्तं वक्तुमिहार्हति ॥ १२.१३२.६ ॥
ವಿಜ್ಞಾನ ಬಲದಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ನಿಂದಿತರ ನಡುವೆಯೂ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವವನು, ಜೀವನೋಪಾಯ ತಿಳಿದ ಧೀರನು — ಅವನ ಬಗ್ಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ಹೇಳಲು ಅರ್ಹರು?
12.132.7
येषां बहुकृता बुद्धिस्तेषामन्या न रोचते ।
यजसा ते प्रवर्तन्ते बलवन्तो युधिष्ठिर ॥ १२.१३२.७ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಬಹುಧಾ ಸಂಸ್ಕೃತ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವರಿಗೆ ಬೇರೆ ಮತ ರುಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆ ಬಲವಂತರು ಯಜ್ಞವಿಧಿಯಿಂದಲೇ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
12.132.8
यदैव प्रकृतं शास्त्रं जनस्तदनुवर्तते ।
यदैवमध्यासेवन्ते मेध्रावी वाऽप्यथोत्तरम् ॥ १२.१३२.८ ॥
ಶಾಸ್ತ್ರವು ಹೇಗೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆಯೋ, ಆಗ ಜನರು ಅದನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಬುದ್ಧಿವಂತರೂ ಹಾಗೆಯೇ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರೆ ನಂತರದ ದಾರಿಯೂ ಅದೇ.
12.132.9
ऋत्विक्पुरोहिताचार्यान्सत्कृतानभिसत्कृतान् ।
न ब्राह्मणान्घातयीत दोषान्प्राप्नोति घातयन् ॥ १२.१३२.९ ॥
ಋತ್ವಿಜರು, ಪುರೋಹಿತರು, ಆಚಾರ್ಯರು — ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರಾಗಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರಾಗಲಿ — ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಿಸಬಾರದು; ಕೊಲ್ಲಿಸುವವನು ದೋಷವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
12.132.10
एतत्प्रमाणं लोकस्य चक्षुरेतत्सातनम् ।
तत्प्रमाणोऽवगाहेत तेन तत्साध्वसाधु वा ॥ १२.१३२.१० ॥
ಇದೇ ಲೋಕದ ಪ್ರಮಾಣ; ಇದೇ ಅದರ ಕಣ್ಣು; ಇದೇ ಶಾಶ್ವತ. ಅದನ್ನೇ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಒಬ್ಬನು ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿ; ಅದರಿಂದ ಅದು ಒಳ್ಳೆಯದೋ ಕೆಟ್ಟದ್ದೋ.
12.132.11
हवो ग्रामवास्तव्या दोषान्ब्रूयुः परस्परम् ।
न तेषां वचनाद्राजा सत्कुर्याद्धातयीत वा ॥ १२.१३२.११ ॥
ಗ್ರಾಮವಾಸಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ದೋಷಗಳನ್ನು ಹೇಳಬಹುದು; ಆದರೆ ಅವರ ಮಾತಿನಿಂದ ರಾಜನು ಯಾರನ್ನೂ ಸತ್ಕರಿಸಬಾರದು ಅಥವಾ ಕೊಲ್ಲಿಸಬಾರದು.
12.132.12
न वाच्यः परिवादो वै न श्रोतव्यः कथंचन ।
कर्णौ तत्र पिधातव्यौ गन्तव्यं वा ततोऽन्यतः ॥ १२.१३२.१२ ॥
ನಿಂದೆಯನ್ನು ಹೇಳಬಾರದು; ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅದನ್ನು ಕೇಳಬಾರದು; ಅಲ್ಲಿ ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಬೇಕು, ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬೇರೆ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕು.
12.132.13
न सतां शीलमेतद्वै परिवादो न पैशुनम् ।
गुणानामेव वक्तारः सन्तो नित्यं युधिष्ठिर ॥ १२.१३२.१३ ॥
ಇದು ಸತ್ಪುರುಷರ ನಡತೆಯಲ್ಲ; ನಿಂದೆಯೂ ಚಾಡಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ಸಜ್ಜನರು ಸದಾ ಗುಣಗಳನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರ.
12.132.14
यथा समधुरौ दम्यौ सुदान्तौ साधुवाहिनौ ।
धुरमुद्यम्य वहतस्तथा वर्तेत वै नृपः ॥ १२.१३२.१४ ॥
ಸಮಾನ ನೊಗದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪಳಗಿದ, ಉತ್ತಮ ಭಾರ ಹೊರುವ ಎರಡು ಎತ್ತುಗಳು ನೊಗವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹೊತ್ತಂತೆ, ರಾಜನು ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
12.132.15
यथायथाऽस्य बहवः सहायाः स्युस्तथा चरेत् ।
आचारमेव मन्यन्ते गरीयो धर्मलक्षणम् ॥ १२.१३२.१५ ॥
ಅವನಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಮಂದಿ ಸಹಾಯಕರಿರುತ್ತಾರೋ ಅಷ್ಟರಂತೆ ನಡೆಯಬೇಕು; ಆಚಾರವೇ ಧರ್ಮದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.132.16
अपरे नैवमिच्छन्ति ये शङ्खलिखिंतप्रियाः ।
अर्थे क्षीणेऽथवा लुब्धास्ते ब्रूयुर्वाक्यमीदृशम् ॥ १२.१३२.१६ ॥
ಶಂಖ-ಲಿಖಿತರ ಉಪದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಿಯವೆಂದು ಭಾವಿಸುವವರು ಇದನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ; ಸಂಪತ್ತು ಕ್ಷೀಣಿಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ಲೋಭಿಗಳಾದಾಗ ಅವರು ಇಂಥ ಮಾತು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
12.132.17
आर्षमष्यत्र पश्यन्ति विकर्मस्थस्य पातनम् ।
न चार्षात्सदृशं किंचित्प्रमाणं दृश्यते क्वचित् ॥ १२.१३२.१७ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಋಷಿ ವಚನದಲ್ಲಿ, ವಿಕರ್ಮ ಮಾಡುವವನ ಪತನವನ್ನು ಅವರು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ಋಷಿ ವಚನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರಮಾಣ ಎಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
12.132.18
देवा ह्यपि विकर्मस्थं घातयन्ति नराधमम् ।
व्याजेन विन्दन्वित्तं हि धर्मतः परिहीयते ॥ १२.१३२.१८ ॥
ದೇವತೆಗಳೂ ವಿಕರ್ಮ ಮಾಡುವ ಅಧಮ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಸಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮೋಸದಿಂದ ಸಂಪತ್ತು ಗಳಿಸುವವನು ಧರ್ಮದಿಂದ ಜಾರುತ್ತಾನೆ.
12.132.19
सर्वतः सत्कृतः सद्भिर्भूतिप्रवरकारणैः ।
हृदयेनाभ्यनुज्ञातो यो धर्मस्तं व्यवस्यति ॥ १२.१३२.१९ ॥
ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಸಜ್ಜನರಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾರಣರಿಂದ ಹೃದಯದಿಂದ ಅನುಮೋದಿತನಾದವನು ಧರ್ಮವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.132.20
यश्चतुर्गुणसंपन्नं धर्मं वेद स धर्मवित् ।
अहेरिव हि धर्मस्य पदं दुःखं गवेषितुम् ॥ १२.१३२.२० ॥
ನಾಲ್ಕು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಧರ್ಮಜ್ಞನು; ಧರ್ಮದ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಹಾವಿನ ಹೆಜ್ಜೆಯಂತೆ ಹುಡುಕುವುದು ಕಷ್ಟ.
12.132.21
यथा मृगस्य विद्धस्य मृगव्याधः पदं नयेत् ।
लक्षेद्रुधिरपातेन तथा धर्मपदं नयेत् ॥ १२.१३२.२१ ॥
ಗಾಯಗೊಂಡ ಜಿಂಕೆಯ ರಕ್ತದ ಹನಿಗಳ ಗುರುತಿನಿಂದ ಬೇಟೆಗಾರ ಅದರ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ತಲುಪುವಂತೆ, ಧರ್ಮದ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ತಲುಪಬೇಕು.
12.132.22
यथा सम्यग्वितेन पथा गन्तव्यमप्युत ।
राजर्षीणां वृत्तमेतदेवं गच्छ युधिष्ठिर ॥ १२.१३२.२२ ॥
ಸರಿಯಾದ, ವಿಸ್ತಾರವಾದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕು; ಇದೇ ರಾಜರ್ಷಿಗಳ ನಡೆ. ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಹೀಗೆಯೇ ನಡೆ.