มหาภารตะ · อัธยายะ 12.132
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.132.1
हीने परमके धर्मे सर्वलोकातिलङ्घने ।
सर्वस्मिन्दस्युसाद्भूते पृथिव्यामुपजीवने ॥ १२.१३२.१ ॥
เมื่อธรรมอันสูงสุดเสื่อมไป เมื่อโลกทั้งปวงถูกละเมิด เมื่อทุกสิ่งบนแผ่นดินกลายเป็นเช่นพวกโจร และแม้การดำรงชีวิตก็เป็นเช่นนั้น
12.132.2
केन स्विद्ब्राह्मणो जीवेज्जघन्ये काल आगते ।
असंत्यजन्पुत्रपौत्राननुक्रोशात्पितामह ॥ १२.१३२.२ ॥
ท่านปู่ เมื่อยุคอันต่ำช้ามาถึงแล้ว พราหมณ์จะดำรงชีวิตอย่างไรได้ โดยไม่ละทิ้งบุตรและหลานด้วยความสงสาร
12.132.3
विज्ञानबलमास्थाय जीवितव्यं तथा गते ।
सर्वं साध्वर्थमेवेदमसाध्वर्थं न किंचन ॥ १२.१३२.३ ॥
เมื่อสภาพเช่นนั้นมาถึง ควรดำรงชีวิตโดยอาศัยกำลังแห่งปัญญาวินิจฉัย ทุกสิ่งนี้มีไว้เพื่อจุดหมายอันดี ไม่มีสิ่งใดเลยที่มีไว้เพื่อจุดหมายอันไม่ดี
12.132.4
असाधुभ्योऽर्थमादाय साधुभ्यो यः प्रयच्छति ।
आत्मानं संक्रमं कृत्वा कृच्छ्रधर्मकृदेव सः ॥ १२.१३२.४ ॥
ผู้ที่นำทรัพย์จากคนชั่วมาให้แก่คนดี ทำตนให้เป็นสะพานข้าม ย่อมเป็นผู้ปฏิบัติหน้าที่อันยากยิ่งอย่างแท้จริง
12.132.5
अरोषेणात्मनो राजन्राज्ये स्थितिमकोपयन् ।
अदत्तमप्याददीत् भ्रातुर्वित्तं ममेति वा ॥ १२.१३२.५ ॥
โอ้พระราชา โดยไม่โกรธ และไม่ให้ความมั่นคงของแคว้นต้องสั่นคลอน บุคคลอาจถือเอาแม้สิ่งที่ไม่ได้รับมอบ โดยคิดว่า ทรัพย์ของพี่ชายเป็นของเรา
12.132.6
विज्ञानबलपूतो यो वर्तते निन्दितेष्वपि ।
वृत्तिविज्ञानवान्धीरः कस्तं वक्तुमिहार्हति ॥ १२.१३२.६ ॥
ใครในที่นี้จะคู่ควรกล่าวถึงผู้ที่บริสุทธิ์ด้วยกำลังแห่งปัญญา ดำเนินชีวิตแม้ท่ามกลางผู้ถูกตำหนิ เป็นผู้มั่นคงที่รู้วิธีการทำมาหากิน
12.132.7
येषां बहुकृता बुद्धिस्तेषामन्या न रोचते ।
यजसा ते प्रवर्तन्ते बलवन्तो युधिष्ठिर ॥ १२.१३२.७ ॥
โอ้ยุธิษฐิระ ผู้ที่มีความคิดผ่านการขัดเกลามามาก ย่อมไม่ชอบใจความเห็นอื่น ผู้มีกำลังเหล่านั้นดำเนินไปด้วยพิธียัญ
12.132.8
यदैव प्रकृतं शास्त्रं जनस्तदनुवर्तते ।
यदैवमध्यासेवन्ते मेध्रावी वाऽप्यथोत्तरम् ॥ १२.१३२.८ ॥
เมื่อคัมภีร์ถูกตั้งไว้เช่นใด ประชาชนก็ดำเนินตามเช่นนั้น และเมื่อปราชญ์ปฏิบัติเช่นนั้นเช่นกัน ทางต่อไปก็เป็นเช่นเดียวกัน
12.132.9
ऋत्विक्पुरोहिताचार्यान्सत्कृतानभिसत्कृतान् ।
न ब्राह्मणान्घातयीत दोषान्प्राप्नोति घातयन् ॥ १२.१३२.९ ॥
ไม่ควรให้พราหมณ์ถูกฆ่า ได้แก่ นักบวชผู้ประกอบพิธี ปุโรหิตประจำราชสำนัก และอาจารย์ ไม่ว่าจะได้รับการให้เกียรติหรือไม่ก็ตาม ผู้ที่ให้ฆ่าย่อมได้รับโทษ
12.132.10
एतत्प्रमाणं लोकस्य चक्षुरेतत्सातनम् ।
तत्प्रमाणोऽवगाहेत तेन तत्साध्वसाधु वा ॥ १२.१३२.१० ॥
นี่คือมาตรฐานของโลก นี่คือดวงตาของโลก นี่คือความยั่งยืน ให้ผู้หนึ่งเข้าไปในสิ่งนั้นโดยยึดเป็นหลัก ด้วยสิ่งนั้น สิ่งที่ดีหรือไม่ดีจึงถูกตัดสิน
12.132.11
हवो ग्रामवास्तव्या दोषान्ब्रूयुः परस्परम् ।
न तेषां वचनाद्राजा सत्कुर्याद्धातयीत वा ॥ १२.१३२.११ ॥
ชาวบ้านในหมู่บ้านอาจกล่าวโทษกันและกัน แต่ตามคำของพวกเขา พระราชาไม่ควรให้เกียรติ และไม่ควรสั่งให้ผู้ใดถูกฆ่า
12.132.12
न वाच्यः परिवादो वै न श्रोतव्यः कथंचन ।
कर्णौ तत्र पिधातव्यौ गन्तव्यं वा ततोऽन्यतः ॥ १२.१३२.१२ ॥
ไม่ควรพูดการนินทาว่าร้าย และไม่ควรฟังเช่นนั้นด้วยประการใดๆ ในกรณีนั้นควรปิดหู หรือไปจากที่นั้นเสียที่อื่น
12.132.13
न सतां शीलमेतद्वै परिवादो न पैशुनम् ।
गुणानामेव वक्तारः सन्तो नित्यं युधिष्ठिर ॥ १२.१३२.१३ ॥
นี่ไม่ใช่ความประพฤติของคนดี ทั้งการนินทาว่าร้ายและการยุยงส่งเสริม โอ้ยุธิษฐิระ คนดีย่อมกล่าวแต่คุณความดีเสมอ
12.132.14
यथा समधुरौ दम्यौ सुदान्तौ साधुवाहिनौ ।
धुरमुद्यम्य वहतस्तथा वर्तेत वै नृपः ॥ १२.१३२.१४ ॥
เหมือนวัวลากเทียมคู่ที่ฝึกดีแล้ว ฝึกได้ดี ควบคุมได้ดี และลากแอกได้ดี ยกแอกขึ้นแบกไปได้ฉันใด พระราชาก็ควรประพฤติตนฉันนั้น
12.132.15
यथायथाऽस्य बहवः सहायाः स्युस्तथा चरेत् ।
आचारमेव मन्यन्ते गरीयो धर्मलक्षणम् ॥ १२.१३२.१५ ॥
มีผู้ช่วยมากเพียงใด ก็ควรปฏิบัติตนเพียงนั้น เพราะผู้คนถือว่าความประพฤตินั่นเองเป็นเครื่องหมายของธรรมที่หนักแน่นที่สุด
12.132.16
अपरे नैवमिच्छन्ति ये शङ्खलिखिंतप्रियाः ।
अर्थे क्षीणेऽथवा लुब्धास्ते ब्रूयुर्वाक्यमीदृशम् ॥ १२.१३२.१६ ॥
ส่วนผู้อื่นที่ชอบกฎของศังขะและลิขิตไม่ปรารถนาเช่นนี้ แต่เมื่อทรัพย์ลดน้อยลง หรือเมื่อเป็นผู้โลภ พวกเขาก็จะกล่าวถ้อยคำเช่นนี้
12.132.17
आर्षमष्यत्र पश्यन्ति विकर्मस्थस्य पातनम् ।
न चार्षात्सदृशं किंचित्प्रमाणं दृश्यते क्वचित् ॥ १२.१३२.१७ ॥
ที่นี่ พวกเขาเห็นในคำสอนของฤๅษีถึงการตกต่ำของผู้ที่ประพฤติผิด และไม่มีอำนาจอ้างอิงใดที่เสมอเหมือนถ้อยคำของฤๅษีเลย
12.132.18
देवा ह्यपि विकर्मस्थं घातयन्ति नराधमम् ।
व्याजेन विन्दन्वित्तं हि धर्मतः परिहीयते ॥ १२.१३२.१८ ॥
แม้เทวดาก็ย่อมลงโทษมนุษย์ที่ต่ำช้าที่สุดผู้ประพฤติผิด ผู้แสวงหาทรัพย์ด้วยการหลอกลวง ย่อมเสื่อมจากธรรม
12.132.19
सर्वतः सत्कृतः सद्भिर्भूतिप्रवरकारणैः ।
हृदयेनाभ्यनुज्ञातो यो धर्मस्तं व्यवस्यति ॥ १२.१३२.१९ ॥
ผู้ที่คนดีให้เกียรติทุกด้าน และได้รับความเห็นชอบจากใจด้วยเหตุแห่งความเจริญอันประเสริฐ ผู้นั้นย่อมตัดสินใจดำเนินตามธรรม
12.132.20
यश्चतुर्गुणसंपन्नं धर्मं वेद स धर्मवित् ।
अहेरिव हि धर्मस्य पदं दुःखं गवेषितुम् ॥ १२.१३२.२० ॥
ผู้ที่รู้ธรรมอันประกอบด้วยคุณสี่ประการ ย่อมเป็นผู้รู้ธรรมอย่างแท้จริง เพราะรอยเท้าแห่งธรรมนั้นหาได้ยาก เหมือนรอยเท้าของงู
12.132.21
यथा मृगस्य विद्धस्य मृगव्याधः पदं नयेत् ।
लक्षेद्रुधिरपातेन तथा धर्मपदं नयेत् ॥ १२.१३२.२१ ॥
เหมือนพรานผู้ล่าเนื้อเมื่อเห็นหยดเลือดที่หยดลงจากเนื้อที่ถูกยิงแล้วก็ตามรอยเนื้อนั้นไป ฉันใดก็ฉันนั้น ควรนำตนเข้าสู่หนทางแห่งธรรม
12.132.22
यथा सम्यग्वितेन पथा गन्तव्यमप्युत ।
राजर्षीणां वृत्तमेतदेवं गच्छ युधिष्ठिर ॥ १२.१३२.२२ ॥
เหมือนผู้ที่จะเดินทางต้องใช้ทางที่ตรงและกว้างขวางดีแล้ว ความประพฤติของราชฤๅษีก็เป็นเช่นนี้ ฉะนั้นจงไปเถิด ยุธิษฐิระ