Mahābhārata · Adhyāya 12.143
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.143.1
पितामह महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद ।
शरणागतं पालयतो यो धर्मस्तं ब्रवीहि मे ॥ १२.१४३.१ ॥
Abuelo, de gran sabiduría, versado en todas las escrituras: dime cuál es el dharma de quien protege a los que han buscado refugio.
12.143.2
महान्धर्मो महाराज शरणागतपालने ।
अर्हः प्रष्टुं भवांश्चैनं प्रश्नं भरतसत्तम ॥ १२.१४३.२ ॥
Gran rey, grande es el dharma en la protección de quienes buscan refugio. Mejor de los Bharatas, tú eres digno de hacer esta pregunta.
12.143.3
शिबिप्रभृतयो राजन्राजानः शरणं गतान् ।
परिपाल्य महात्मानः संसिद्धिं परमां गताः ॥ १२.१४३.३ ॥
Oh rey, los reyes comenzando por Śibi, tras proteger a los que llegaron buscando refugio, se volvieron almas grandes y alcanzaron la perfección suprema.
12.143.4
श्रूयते च कपोतेन शत्रुः शरणमागतः ।
पूजितश्च यथान्यायं स्वैश्च मांसैर्निमन्त्रितः ॥ १२.१४३.४ ॥
Se cuenta que un enemigo llegó en busca de refugio a una paloma; fue honrado según la regla y invitado con su propia carne.
12.143.5
कथं कपोतेन पुरा शत्रुः शरणमागतः ।
स्वमांसं भोजितः कां च गतिं लेभे स भारत ॥ १२.१४३.५ ॥
Oh Bhārata, ¿cómo llegó en el pasado un enemigo en busca de refugio a una paloma, cómo fue alimentado con su propia carne y qué destino alcanzó?
12.143.6
शृणु राजन्कथां दिव्यां सर्वपापप्रणाशिनीम् ।
नृपतेर्मुचुकुन्दस्य कथितां भार्गवेण वै ॥ १२.१४३.६ ॥
Escucha, oh rey, la historia divina que destruye todos los pecados, narrada por el Bhārgava sobre el rey Mucukunda.
12.143.7
इममर्थं पुरा पार्थ मुचुकुन्दो नराधिपः ।
भार्गवं परिपप्रच्छ प्रणतः पुरुषर्षभ ॥ १२.१४३.७ ॥
Hijo de Pṛthā, toro entre los hombres, en otro tiempo el rey Mucukunda, inclinado con humildad, preguntó a Bhārgava sobre este asunto.
12.143.8
तस्मै शुश्रूषमाणाय भार्गवोऽकथयत्कथाम् ।
इमां यथा कपोतेन सिद्धिः प्राप्ता नराधिप ॥ १२.१४३.८ ॥
A él, ansioso por escuchar, Bhārgava le contó esta historia de cómo se alcanzó el éxito gracias a la paloma, señor de los hombres.
12.143.9
धर्मिश्चयसंयुक्तां कामार्थसहितां कथाम् ।
शृणुष्वावहितो राजन्गदतो मे महाभुजः ॥ १२.१४३.९ ॥
Escucha atentamente, oh rey, esta historia unida al dharma y acompañada de deseo y riqueza, mientras yo la narro, oh de poderosos brazos.
12.143.10
कश्चित्क्षुद्रसमाचारः पृथिव्यां कालसंमितः ।
चचार पृथिवीपाल घोरः शकुनिलुब्धकः ॥ १२.१४३.१० ॥
Por la tierra vagaba cierto cazador de aves, de conducta vil, semejante a la Muerte, cruel, oh protector de la tierra.
12.143.11
काकोल इव कृष्णाङ्गो रूक्षः पापसमाहितः ।
यवमध्यः कृशग्रीवो ह्रस्वपादो महाहनुः ॥ १२.१४३.११ ॥
De miembros negros como un cuervo, áspero, entregado al pecado, de cintura de cebada, cuello delgado, pies cortos y gran mandíbula.
12.143.12
नैव तस्य सुहृत्कश्चिन्न संबन्धी न बान्धवाः ।
बान्धवैः संपरित्यक्तस्तेन रौद्रेण कर्मणा ॥ १२.१४३.१२ ॥
No tenía amigo, ni pariente político, ni parientes; abandonado por completo por sus parientes a causa de aquella cruel acción.
12.143.13
नरः पापसमाचारस्त्यक्तव्यो दूरतो बुधैः ।
आत्मानं यो न संधत्ते सोन्यस्य स्यात्कथं हितः ॥ १२.१४३.१३ ॥
Un hombre de mala conducta debe ser evitado desde lejos por los sabios. ¿Cómo puede ser benefactor de otro quien no se domina a sí mismo?
12.143.14
ये नृशंसा दुरात्मानः प्राणिप्राणहरा नराः ।
उद्वेजनीया भूतानां व्याला इव भवन्ति ते ॥ १२.१४३.१४ ॥
Los hombres crueles y de mal corazón que arrebatan la vida a los seres se vuelven para los seres como serpientes venenosas, a las que hay que temer.
12.143.15
स वै क्षारकमादाय वने हत्वा च पक्षिणः ।
चकार विक्रयं तेषां पतङ्गानां जनाधिपः ॥ १२.१४३.१५ ॥
Aquel rey, llevando álcali cáustico al bosque y matando aves, también comerció con aquellos pequeños insectos alados.
12.143.16
एवं तु वर्तमानस्य तस्य वृत्तिं दुरात्मनः ।
अगमत्सुमहान्कालो न चाधर्ममबुध्यत ॥ १२.१४३.१६ ॥
Mientras él seguía viviendo de esta manera, de mal corazón, pasó mucho tiempo, y no percibió su injusticia.
12.143.17
तस्य भार्यासहायस्य रममाणस्य शाश्वतम् ।
दैवयोगविमूढस्य नान्या वृत्तिररोचत ॥ १२.१४३.१७ ॥
A él, que siempre se regocijaba con su esposa como compañera y estaba cegado por el curso del destino, ningún otro modo de vida le agradaba.
12.143.18
ततः कदाचित्तस्याथ वनस्थस्य समन्ततः ।
पातयन्निव वृक्षांस्तान्सुमहान्वातसंभ्रमः ॥ १२.१४३.१८ ॥
Entonces, una vez, mientras él habitaba en el bosque, se levantó por todas partes un tremendo torbellino de viento, como si derribara los árboles.
12.143.19
मेघसंकुलमाकाशं विद्युन्मण्डलमण्डितम् ।
संछन्नस्तु मुहूर्तेन नौसार्थैरिव सागरः ॥ १२.१४३.१९ ॥
El cielo, lleno de nubes y adornado con círculos de relámpagos, en un instante quedó cubierto como el océano por flotas de navíos.
12.143.20
वारिधारासमूहेन संप्रहृष्टः शतक्रतुः ।
क्षणेन पूरयामास सलिलेन वसुंधराम् ॥ १२.१४३.२० ॥
Muy complacido por la masa de corrientes de agua, Śatakratu (Indra) en un instante llenó la tierra de agua.
12.143.21
ततो धाराकुले लोके संभ्रमन्नष्टचेतनः ।
शीतार्तस्तद्वनं सर्वमाकुलेनान्तरात्मना ॥ १२.१४३.२१ ॥
Entonces, en un mundo inundado de corrientes de lluvia, desorientado y sin sentido, atormentado por el frío, con el espíritu interior agitado, vagó por todo aquel bosque.
12.143.22
नैव निम्नं स्थलं वाऽपि सोऽविन्दत विहंगहा ।
पूरितो हि जलौघेनन तस्य मार्गो वनस्य तु ॥ १२.१४३.२२ ॥
Aquel cazador de aves no encontró ni tierra baja ni tierra alta; lleno como estaba de la inundación de agua, el camino del bosque ya no era el suyo.
12.143.23
पक्षिणं वर्षवेगेन हता लीनास्तु पादपात् ।
मृगसिहवराहाश्च ये चान्ये तत्र पक्षिणः ॥ १२.१४३.२३ ॥
Por la violencia de la lluvia cayeron las aves, y también las que se aferraban a los árboles; ciervos, leones y jabalíes, y las demás aves que había allí.
12.143.24
महता वातवर्षेण त्रासितास्ते वनौकसः ।
भयार्ताश्च क्षुधार्ताश्च बभ्रमुः सहिता वने ॥ १२.१४३.२४ ॥
Aterrados por el gran viento y la lluvia, aquellos habitantes del bosque, atormentados por el miedo y el hambre, vagaron juntos por el bosque.
12.143.25
स तु शीतहतैर्गात्रैर्जगामैव न तस्थिवान् ।
ददर्श पतितां भूमौ कपोतीं शीतविह्वलाम् ॥ १२.१४३.२५ ॥
Con los miembros entumecidos por el frío, siguió adelante sin detenerse. Vio en el suelo a una paloma hembra caída, abrumada por el frío.
12.143.26
दृष्टवाऽऽर्तोपि हि पापात्मा स तां पञ्जरकेऽक्षिपत् ।
स्वयं दुःखाभिभूतोऽपि दुःखमेवाकरोत्परे ॥ १२.१४३.२६ ॥
Aunque la vio y él mismo estaba afligido, aquel hombre pecador la metió en una jaula. Aunque él mismo estaba abrumado por el sufrimiento, causó dolor a otro.
12.143.27
पापात्मा पापकारित्वत्पापमेव चकार सः ।
सोऽपश्यत्तरुषण्डेषु मेघनीलं वनस्पतिम् ॥ १२.१४३.२७ ॥
Por su naturaleza pecaminosa, solo hizo el mal. Luego vio, entre los grupos de árboles, un gran árbol azul oscuro como una nube.
12.143.28
सेव्यमानं विहंगौघैश्छायावासफलार्थिभिः ।
धात्रा परोपकाराय स साधुरिव निर्मितः ॥ १२.१४३.२८ ॥
Bandadas de aves que buscaban sombra, refugio y fruto acudían a él; parecía que el Creador lo había hecho como a un hombre bueno, para el bien de otros.
12.143.29
अथाभवत्क्षणेनैव वियद्विमलतारकम् ।
महत्सर इवोत्फुल्लं कुमुदच्छुरितोदकम्।
कुसुमाकारताराढ्यमाकाशं निर्मलं बहु ॥ १२.१४३.२९ ॥
En un instante el cielo se llenó de estrellas limpias, como un gran lago en flor con aguas cubiertas de nenúfares; el cielo, rico en estrellas con forma de flores, estaba muy despejado.
12.143.30
घनैर्मुक्तं नभो दृष्ट्वा लुब्धकः शीतविह्वलः ।
दिशो विलोकयामास वेलां च सुदुरात्मवान् ॥ १२.१४३.३० ॥
Viendo el cielo libre de nubes, el cazador, abrumado por el frío, miró en todas direcciones y observó la hora; era un alma muy perversa.
12.143.31
दूरे ग्रामनिवेशश्च तस्मात्स्थानादिति प्रभो ।
कृतबुद्धिर्द्रुमे तस्मिन्वस्तुं तां रजनीं ततः ॥ १२.१४३.३१ ॥
Oh señor, el asentamiento del pueblo estaba lejos de aquel lugar; así que, decidido, resolvió pasar aquella noche en ese mismo árbol.
12.143.32
साञ्जलिः प्रणतिं कृत्वा वाक्यमाह वनस्पतिम् ।
शरणं यामि यान्यस्मिन्दैवतानीति भारत ॥ १२.१४३.३२ ॥
Con las manos juntas, inclinándose, dijo estas palabras al árbol: "Oh Bhārata, busco refugio en cualesquiera deidades que haya en él."
12.143.33
स शिलायां शिरः कृत्वा पर्णान्यास्तीर्य भूतले ।
दुःखेन महताऽऽविष्टस्ततः सुष्वाप पक्षिहा ॥ १२.१४३.३३ ॥
Puso la cabeza sobre una piedra, extendió hojas sobre el suelo, y, abrumado por gran pesar, el cazador de aves se quedó dormido.