ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.143
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.143.1
पितामह महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद ।
शरणागतं पालयतो यो धर्मस्तं ब्रवीहि मे ॥ १२.१४३.१ ॥
ಪಿತಾಮಹರೇ, ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞರೇ, ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಶಾರದರೇ! ಶರಣಾಗತನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನ ಧರ್ಮ ಯಾವುದೋ ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿ.
12.143.2
महान्धर्मो महाराज शरणागतपालने ।
अर्हः प्रष्टुं भवांश्चैनं प्रश्नं भरतसत्तम ॥ १२.१४३.२ ॥
ಮಹಾರಾಜರೇ, ಶರಣಾಗತನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಧರ್ಮವಿದೆ. ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಲು ನೀವು ಅರ್ಹರು.
12.143.3
शिबिप्रभृतयो राजन्राजानः शरणं गतान् ।
परिपाल्य महात्मानः संसिद्धिं परमां गताः ॥ १२.१४३.३ ॥
ರಾಜನೇ, ಶಿಬಿಯೇ ಮೊದಲಾದ ರಾಜರು ಶರಣಾಗತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ಮಹಾತ್ಮರಾಗಿ ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
12.143.4
श्रूयते च कपोतेन शत्रुः शरणमागतः ।
पूजितश्च यथान्यायं स्वैश्च मांसैर्निमन्त्रितः ॥ १२.१४३.४ ॥
ಒಂದು ಪಾರಿವಾಳದ ಬಳಿ ಶತ್ರು ಶರಣಾಗಿ ಬಂದನೆಂದು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ; ಅದು ನ್ಯಾಯಾನುಸಾರ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ತನ್ನದೇ ಮಾಂಸದಿಂದ ಆಹ್ವಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
12.143.5
कथं कपोतेन पुरा शत्रुः शरणमागतः ।
स्वमांसं भोजितः कां च गतिं लेभे स भारत ॥ १२.१४३.५ ॥
ಭಾರತನೇ, ಹಿಂದೆ ಪಾರಿವಾಳದ ಬಳಿ ಶತ್ರು ಶರಣಾಗಿ ಹೇಗೆ ಬಂದನು? ತನ್ನದೇ ಮಾಂಸದಿಂದ ಅವನು ಹೇಗೆ ಊಟ ಮಾಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು, ಮತ್ತು ಯಾವ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು?
12.143.6
शृणु राजन्कथां दिव्यां सर्वपापप्रणाशिनीम् ।
नृपतेर्मुचुकुन्दस्य कथितां भार्गवेण वै ॥ १२.१४३.६ ॥
ರಾಜನೇ, ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ದಿವ್ಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳು; ಇದು ರಾಜ ಮುಚುಕುಂದನ ಕುರಿತು ಭಾರ್ಗವನು ಹೇಳಿದ್ದು.
12.143.7
इममर्थं पुरा पार्थ मुचुकुन्दो नराधिपः ।
भार्गवं परिपप्रच्छ प्रणतः पुरुषर्षभ ॥ १२.१४३.७ ॥
ಪಾರ್ಥ, ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಹಿಂದೆ ನರಾಧಿಪ ಮುಚುಕುಂದನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಭಾರ್ಗವನಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
12.143.8
तस्मै शुश्रूषमाणाय भार्गवोऽकथयत्कथाम् ।
इमां यथा कपोतेन सिद्धिः प्राप्ता नराधिप ॥ १२.१४३.८ ॥
ಕೇಳಲು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದ ಅವನಿಗೆ ಭಾರ್ಗವನು ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದನು—ನರಾಧಿಪನೇ, ಪಾರಿವಾಳದಿಂದ ಸಿದ್ಧಿ ಹೇಗೆ ಲಭಿಸಿತು ಎಂಬುದನ್ನು.
12.143.9
धर्मिश्चयसंयुक्तां कामार्थसहितां कथाम् ।
शृणुष्वावहितो राजन्गदतो मे महाभुजः ॥ १२.१४३.९ ॥
ರಾಜನೇ, ಧರ್ಮಸಹಿತವೂ ಕಾಮ-ಅರ್ಥಸಹಿತವೂ ಆದ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು, ನಾನು ಹೇಳುವಾಗ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಆಲಿಸು, ಮಹಾಬಾಹುವೇ.
12.143.10
कश्चित्क्षुद्रसमाचारः पृथिव्यां कालसंमितः ।
चचार पृथिवीपाल घोरः शकुनिलुब्धकः ॥ १२.१४३.१० ॥
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಕೆಟ್ಟ ನಡತೆಯ, ಯಮನಂತಿದ್ದ, ಭಯಂಕರ ಪಕ್ಷಿ-ಬೇಟೆಗಾರನೊಬ್ಬ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು, ಭೂಪಾಲನೇ.
12.143.11
काकोल इव कृष्णाङ्गो रूक्षः पापसमाहितः ।
यवमध्यः कृशग्रीवो ह्रस्वपादो महाहनुः ॥ १२.१४३.११ ॥
ಕಾಗೆಯಂತೆ ಕಪ್ಪು ಅಂಗಗಳುಳ್ಳವನು, ಒರಟನು, ಪಾಪದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನನು, ಸಣ್ಣ ಸೊಂಟ, ಕೃಶ ಕತ್ತು, ಕುಳ್ಳ ಕಾಲು, ದೊಡ್ಡ ದವಡೆ ಉಳ್ಳವನು.
12.143.12
नैव तस्य सुहृत्कश्चिन्न संबन्धी न बान्धवाः ।
बान्धवैः संपरित्यक्तस्तेन रौद्रेण कर्मणा ॥ १२.१४३.१२ ॥
ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ಮಿತ್ರನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಸಂಬಂಧಿಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಬಾಂಧವರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಆ ಕ್ರೂರ ಕರ್ಮದಿಂದ ಬಾಂಧವರೂ ಅವನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದರು.
12.143.13
नरः पापसमाचारस्त्यक्तव्यो दूरतो बुधैः ।
आत्मानं यो न संधत्ते सोन्यस्य स्यात्कथं हितः ॥ १२.१४३.१३ ॥
ಪಾಪಾಚಾರಿಯಾದ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಬುದ್ಧಿವಂತರು ದೂರದಿಂದಲೇ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ತನ್ನನ್ನೇ ನಿಯಂತ್ರಿಸದವನು ಇತರರಿಗೆ ಹೇಗೆ ಹಿತಕಾರಿಯಾಗಬಲ್ಲ?
12.143.14
ये नृशंसा दुरात्मानः प्राणिप्राणहरा नराः ।
उद्वेजनीया भूतानां व्याला इव भवन्ति ते ॥ १२.१४३.१४ ॥
ಕ್ರೂರರೂ ದುಷ್ಟಚಿತ್ತರೂ ಆಗಿ ಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಾಣ ಹರಿಸುವ ಮನುಷ್ಯರು, ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ವಿಷಸರ್ಪಗಳಂತೆ ಭಯಂಕರರಾಗುತ್ತಾರೆ.
12.143.15
स वै क्षारकमादाय वने हत्वा च पक्षिणः ।
चकार विक्रयं तेषां पतङ्गानां जनाधिपः ॥ १२.१४३.१५ ॥
ಆ ರಾಜನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದು, ಆ ಪತಂಗಗಳ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನೂ ಮಾಡಿದನು.
12.143.16
एवं तु वर्तमानस्य तस्य वृत्तिं दुरात्मनः ।
अगमत्सुमहान्कालो न चाधर्ममबुध्यत ॥ १२.१४३.१६ ॥
ಹೀಗೆ ದುಷ್ಟವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ ಅವನಿಗೆ ಬಹಳ ಕಾಲ ಕಳೆಯಿತು; ಅವನು ತನ್ನ ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಅರಿಯಲೇ ಇಲ್ಲ.
12.143.17
तस्य भार्यासहायस्य रममाणस्य शाश्वतम् ।
दैवयोगविमूढस्य नान्या वृत्तिररोचत ॥ १२.१४३.१७ ॥
ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿ ಸದಾ ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ದೈವಯೋಗದಿಂದ ಮೋಹಿತನಾದ ಅವನಿಗೆ ಬೇರೆ ಜೀವನೋಪಾಯ ರುಚಿಸಲಿಲ್ಲ.
12.143.18
ततः कदाचित्तस्याथ वनस्थस्य समन्ततः ।
पातयन्निव वृक्षांस्तान्सुमहान्वातसंभ्रमः ॥ १२.१४३.१८ ॥
ನಂತರ ಒಮ್ಮೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವನ ಸುತ್ತಲೂ ಮರಗಳನ್ನು ಉರುಳಿಸುವಂತೆ ಅತಿ ಪ್ರಬಲವಾದ ಗಾಳಿಯ ಅಬ್ಬರ ಎದ್ದಿತು.
12.143.19
मेघसंकुलमाकाशं विद्युन्मण्डलमण्डितम् ।
संछन्नस्तु मुहूर्तेन नौसार्थैरिव सागरः ॥ १२.१४३.१९ ॥
ಮೇಘಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆಕಾಶವು ಮಿಂಚಿನ ವೃತ್ತಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು; ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸಾಗರವು ಹಡಗುಗಳ ಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದಂತಾಯಿತು.
12.143.20
वारिधारासमूहेन संप्रहृष्टः शतक्रतुः ।
क्षणेन पूरयामास सलिलेन वसुंधराम् ॥ १२.१४३.२० ॥
ನೀರ ಧಾರೆಗಳ ಸಮೂಹದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ) ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿಸಿದನು.
12.143.21
ततो धाराकुले लोके संभ्रमन्नष्टचेतनः ।
शीतार्तस्तद्वनं सर्वमाकुलेनान्तरात्मना ॥ १२.१४३.२१ ॥
ಆಗ ಮಳೆಧಾರೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲಗೊಂಡು ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿದವನಾಗಿ, ಚಳಿಯಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಕಲಕಿದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಆ ಇಡೀ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡಿದನು.
12.143.22
नैव निम्नं स्थलं वाऽपि सोऽविन्दत विहंगहा ।
पूरितो हि जलौघेनन तस्य मार्गो वनस्य तु ॥ १२.१४३.२२ ॥
ಆ ಪಕ್ಷಿಘಾತಕನಿಗೆ ತಗ್ಗಾದ ನೆಲವೂ ಎತ್ತರದ ನೆಲವೂ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ; ಜಲಪ್ರವಾಹದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದರಿಂದ ಕಾಡಿನ ದಾರಿಯೂ ಅವನಿಗೆ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ.
12.143.23
पक्षिणं वर्षवेगेन हता लीनास्तु पादपात् ।
मृगसिहवराहाश्च ये चान्ये तत्र पक्षिणः ॥ १२.१४३.२३ ॥
ಮಳೆಯ ವೇಗದಿಂದ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹೊಡೆದು ಬಿದ್ದವು; ಮರಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದವೂ ಹೊಡೆದುಹೋದವು; ಜಿಂಕೆ, ಸಿಂಹ, ಕಾಡುಹಂದಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಇತರ ಪಕ್ಷಿಗಳೂ ಸಹ.
12.143.24
महता वातवर्षेण त्रासितास्ते वनौकसः ।
भयार्ताश्च क्षुधार्ताश्च बभ्रमुः सहिता वने ॥ १२.१४३.२४ ॥
ಭಾರೀ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಮಳೆಯಿಂದ ಹೆದರಿದ ಆ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳು ಭಯ ಮತ್ತು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತವಾಗಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಲೆದಾಡಿದವು.
12.143.25
स तु शीतहतैर्गात्रैर्जगामैव न तस्थिवान् ।
ददर्श पतितां भूमौ कपोतीं शीतविह्वलाम् ॥ १२.१४३.२५ ॥
ಅವನು ಚಳಿಯಿಂದ ಮರಗಟ್ಟಿದ ಅಂಗಗಳಿಂದ ನಡೆದನು, ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಚಳಿಯಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಪಾರಿವಾಳವನ್ನು ಕಂಡನು.
12.143.26
दृष्टवाऽऽर्तोपि हि पापात्मा स तां पञ्जरकेऽक्षिपत् ।
स्वयं दुःखाभिभूतोऽपि दुःखमेवाकरोत्परे ॥ १२.१४३.२६ ॥
ಅವಳನ್ನು ಕಂಡೂ, ಸ್ವತಃ ಬಾಧೆಗೊಳಗಾಗಿದ್ದರೂ ಆ ಪಾಪಿ ಅವಳನ್ನು ಪಂಜರದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದನು. ತಾನೇ ದುಃಖದಿಂದ ಅಭಿಭೂತನಾಗಿದ್ದರೂ ಇತರರಿಗೆ ದುಃಖವನ್ನೇ ಉಂಟುಮಾಡಿದನು.
12.143.27
पापात्मा पापकारित्वत्पापमेव चकार सः ।
सोऽपश्यत्तरुषण्डेषु मेघनीलं वनस्पतिम् ॥ १२.१४३.२७ ॥
ಪಾಪಸ್ವಭಾವದವನಾದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಪಾಪವನ್ನೇ ಮಾಡಿದನು. ಅನಂತರ ಮರಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಮೇಘದಂತೆ ನೀಲವಾದ ಒಂದು ಮಹಾವೃಕ್ಷವನ್ನು ಕಂಡನು.
12.143.28
सेव्यमानं विहंगौघैश्छायावासफलार्थिभिः ।
धात्रा परोपकाराय स साधुरिव निर्मितः ॥ १२.१४३.२८ ॥
ನೆರಳು, ಆಶ್ರಯ, ಹಣ್ಣು ಬಯಸುವ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಅದನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದವು. ಇತರರಿಗೆ ಉಪಕಾರ ಮಾಡಲೆಂದೇ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅದನ್ನು ಸಾಧುವಿನಂತೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದನು.
12.143.29
अथाभवत्क्षणेनैव वियद्विमलतारकम् ।
महत्सर इवोत्फुल्लं कुमुदच्छुरितोदकम्।
कुसुमाकारताराढ्यमाकाशं निर्मलं बहु ॥ १२.१४३.२९ ॥
ತಕ್ಷಣವೇ ಆಕಾಶವು ನಿರ್ಮಲ ತಾರೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತು. ಕಮಲ-ಕುಮುದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ನೀರಿನ ಅರಳಿದ ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರದಂತೆ ಅದು ಆಯಿತು; ಹೂವಿನ ಆಕಾರದ ತಾರೆಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಆಕಾಶ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಮಲವಾಗಿತ್ತು.
12.143.30
घनैर्मुक्तं नभो दृष्ट्वा लुब्धकः शीतविह्वलः ।
दिशो विलोकयामास वेलां च सुदुरात्मवान् ॥ १२.१४३.३० ॥
ಮೋಡಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಆಕಾಶವನ್ನು ಕಂಡು, ಚಳಿಯಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾದ ಆ ಬೇಟೆಗಾರನು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ಸಮಯವನ್ನೂ ನೋಡಿದನು. ಅವನು ಅತಿ ದುರಾತ್ಮನಾಗಿದ್ದನು.
12.143.31
दूरे ग्रामनिवेशश्च तस्मात्स्थानादिति प्रभो ।
कृतबुद्धिर्द्रुमे तस्मिन्वस्तुं तां रजनीं ततः ॥ १२.१४३.३१ ॥
ಓ ಪ್ರಭೂ, ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಗ್ರಾಮದ ವಸತಿ ದೂರದಲ್ಲಿತ್ತು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಆ ಮರದಲ್ಲಿಯೇ ಆ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಕಳೆಯಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು.
12.143.32
साञ्जलिः प्रणतिं कृत्वा वाक्यमाह वनस्पतिम् ।
शरणं यामि यान्यस्मिन्दैवतानीति भारत ॥ १२.१४३.३२ ॥
ಕೈಮುಗಿದು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅವನು ಆ ಮರಕ್ಕೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಓ ಭಾರತ, ಇದರಲ್ಲಿರುವ ದೇವತೆಗಳ ಶರಣು ಹೊಂದುತ್ತೇನೆ."
12.143.33
स शिलायां शिरः कृत्वा पर्णान्यास्तीर्य भूतले ।
दुःखेन महताऽऽविष्टस्ततः सुष्वाप पक्षिहा ॥ १२.१४३.३३ ॥
ಅವನು ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ತಲೆಯಿಟ್ಟು, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹರಡಿ, ಮಹಾ ದುಃಖದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ ಆ ಪಕ್ಷಿಘಾತಕನು ನಿದ್ರಿಸಿದನು.