महाभारत · अध्याय 12.149
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.149.1
अबुद्धिपूर्वं यत्पापं कुर्याद्भरतसत्तम ।
मुच्यते स कथं तस्मादेनसस्तद्ब्रवीहि मे ॥ १२.१४९.१ ॥
हे भरतश्रेष्ठा, अजाणता घडलेल्या पापातून माणूस कसा मुक्त होतो? ते मला सांगा.
12.149.2
अत्र ते वर्तयिष्यामि पुराणमृषिसंस्तुतम् ।
इन्द्रोतः शौनको विप्रो यदाह जनमेजयम् ॥ १२.१४९.२ ॥
या विषयावर मी तुला ऋषींनी गौरवलेली एक प्राचीन कथा सांगेन; इंद्रोत शौनक या ब्राह्मणाने जनमेजयाला सांगितली होती.
12.149.3
आसीद्राजा महावीर्यः पारिक्षिज्जनमेजयः ।
अबुद्धिजा ब्रह्महत्या तमागच्छन्महीपतिम् ॥ १२.१४९.३ ॥
महापराक्रमी परीक्षिताचा पुत्र जनमेजय नावाचा एक राजा होता. अजाणतेपणी घडलेली ब्रह्महत्या त्या राजाला प्राप्त झाली.
12.149.4
ब्राह्मणाः सर्व एवैनं तत्यजुः सपुरोहिताः ।
स जगाम वनं राजा दह्यमानो दिवानिशम् ॥ १२.१४९.४ ॥
सर्व ब्राह्मणांनी पुरोहितांसह त्याचा त्याग केला. दिवसरात्र जळत राहिलेला तो राजा वनात निघून गेला.
12.149.5
प्रजाभिः स परित्यक्तश्चकार कुशलं महत् ।
अतिवेलं तपस्तेपे दह्यमानः स मन्युना ॥ १२.१४९.५ ॥
प्रजांनी त्याचा त्याग केला तरीही त्याने मोठे कल्याणकारी कार्य केले. शोक व पश्चात्तापाने जळत त्याने अतिशय तपश्चर्या केली.
12.149.6
ब्रह्महत्यापनोदार्थमपृच्छद्ब्राह्मणान्बहून् ।
पर्यटन्पृथिवीं कृत्स्नां देशेदेशे नराधिपः ॥ १२.१४९.६ ॥
ब्रह्महत्येचे निवारण करण्यासाठी त्या राजाने संपूर्ण पृथ्वीवर देशोदेशी फिरत अनेक ब्राह्मणांना विचारले.
12.149.7
तत्रेतिहासं वक्ष्यामि धर्मस्यास्योपवृंहणम् ।
दह्यमानः पापकृत्या जगाम जनमेजयः ॥ १२.१४९.७ ॥
तेथे मी या धर्माचे विवरण करणारा एक इतिहास सांगेन. पापकृत्याने दग्ध होऊन जनमेजय गेला.
12.149.8
चरिष्यमाण इन्द्रोतं शौनकं संशितव्रतम् ।
समासाद्योपजग्राह पादयोः परिपीडयन् ॥ १२.१४९.८ ॥
फिरत असताना कठोर व्रतधारी शौनकांजवळ पोहोचून त्यांनी त्यांचे पाय घट्ट धरले.
12.149.9
ततो भीतो महाप्राज्ञो जगर्हे सुभृशं तदा ।
कर्ता पापस्य महतो भ्रूणहा किमिहागतः ॥ १२.१४९.९ ॥
तेव्हा भयभीत झालेल्या महाप्राज्ञाने त्याची अत्यंत कठोर निंदा केली: "महापाप करणाऱ्या, भ्रूणहत्या करणाऱ्या, तू येथे का आलास?"
12.149.10
किं तवास्मासु कर्तव्यं मा मां द्राक्षीः कथंचन ।
गच्छगच्छ न ते स्थानं प्रीणात्यस्मानिति ब्रुवन् ॥ १२.१४९.१० ॥
"तुला आमच्याकडून काय करायचे आहे? कोणत्याही प्रकारे मला पाहू नकोस! जा, जा — ही तुझी जागा नाही; हे आम्हाला आवडत नाही," असे म्हणत.
12.149.11
रुधिरस्येव ते गन्धः शवस्येव च दर्शनम् ।
अशिवः शिवसंकाशो मृतो जीवन्निवाटसि ॥ १२.१४९.११ ॥
तुझा गंध रक्तासारखा आणि रूप प्रेतासारखे आहे. अशुभ असूनही शुभासारखा दिसतोस; मृत असूनही जिवंतासारखा फिरतोस.
12.149.12
अन्तर्भृत्युरशुद्धात्मा पापमेवानुचिन्तयन् ।
प्रबुध्यसे प्रस्वपिपि वर्तसे परमे सुखे ॥ १२.१४९.१२ ॥
आत मृत्यू बाळगणाऱ्या, अशुद्ध आत्म्या, केवळ पापाचाच विचार करीत तू जागा होतोस, झोपतोस, आणि परम सुखात असल्यासारखा वागतोस.
12.149.13
मोघं ते जीवितं राजन्परिक्लिष्टं च जीवसि ।
पापायैव हि सृष्टोऽसि कर्मणेह यवीयसे ॥ १२.१४९.१३ ॥
हे राजा, तुझे जीवन व्यर्थ आहे आणि तू कष्टात जगतोस; येथे तुझ्या कर्मामुळे तू केवळ पापासाठीच निर्माण झाला आहेस, हे धाकट्या.
12.149.14
बहुकल्याणमिच्छन्त ईहन्ते पितरः सुतान् ।
तपसा दैवतेज्याभिर्वन्दनेन तितिक्षया ॥ १२.१४९.१४ ॥
पितर पुत्रांचे मोठे कल्याण इच्छून तप, देवपूजा, वंदन आणि सहनशीलता यांद्वारे प्रयत्न करतात.
12.149.15
पितृवंशमिमं पश्य त्वत्कृते निधनं गतम् ।
निरर्थाः सर्व एवैषामाशाबन्धास्त्वदाश्रयाः ॥ १२.१४९.१५ ॥
पाहा, तुझ्यामुळे हा पितृवंश नाश पावला आहे; तुझ्यावर अवलंबून असलेली त्यांची सर्व आशाबंधने व्यर्थ झाली आहेत.
12.149.16
यान्पूजयन्तो विन्दन्ति स्वर्गमायुर्यशः प्रजाः ।
तेषु ते संततं द्वेषो ब्राह्मणेषु निरर्थकः ॥ १२.१४९.१६ ॥
ज्यांची पूजा करून लोक स्वर्ग, दीर्घायुष्य, कीर्ती आणि संतती मिळवतात—त्या ब्राह्मणांबद्दलचा तुझा सततचा द्वेष व्यर्थ आहे.
12.149.17
इमं लोकं विमुच्य त्वमवाङ्भूर्धा पतिष्यसि ।
अशाश्वतीः शाश्वतीश्च समाः पापेन कर्मणा ॥ १२.१४९.१७ ॥
हे जग सोडून तू डोके खाली करून पडशील—पापकर्मामुळे अशाश्वत आणि शाश्वत अशी अनेक वर्षे.
12.149.18
स्वाद्यमानो जन्तुशतैस्तीक्ष्णदंष्ट्रैरयोमुखैः ।
ततश्च पुनरावृत्तः पापयोनिं गमिष्यसि ॥ १२.१४९.१८ ॥
तीक्ष्ण दात आणि लोखंडी तोंडे असलेल्या शेकडो प्राण्यांकडून तू खाल्ला जाशील; मग पुन्हा परत येऊन पापयोनीत जाशील.
12.149.19
यदिदं मन्यसे राजन्नायमस्ति कुतः परः ।
प्रतिस्मारयितारस्त्वां यमदूता यमक्षये ॥ १२.१४९.१९ ॥
हे राजा, हेच सर्व आहे, यापलीकडे काही नाही असे तुला वाटत असेल, तर यमलोकात यमदूत तुला (तुझी कर्मे) आठवण करून देतील.