ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.179
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.179.1
यद्यस्ति दत्तमिष्टं वा तपस्तप्तं तथैव च ।
गुरूणां वाऽपि शुश्रूषा तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.१७९.१ ॥
ଯଦି ଦାନ, ଯଜ୍ଞ ବା ତପସ୍ୟା କରାଯାଇଥାଏ, କିମ୍ବା ଗୁରୁଜନଙ୍କ ସେବା କରାଯାଇଥାଏ, ତେବେ ହେ ପିତାମହ, ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
12.179.2
यथाऽस्मिंश्च तथा तत्र जानीयां नृपसत्तम ।
दुष्कर्तारो यथा लोके यत्कुर्वन्ति तथा शृणु ॥ १२.१७९.२ ॥
ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଲୋକରେ ଓ ସେଠାରେ ମୁଁ ଯେପରି ଜାଣେ, ସେପରି ଶୁଣ, ଦୁଷ୍କର୍ମୀମାନେ ଜଗତରେ କଣ କରନ୍ତି।
12.179.3
आत्मनाऽनर्थयुक्तेन पापे निविशते मनः ।
स्वकर्म कलुषं कृत्वा दुःखे महति धीयते ॥ १२.१७९.३ ॥
ନିଜର ଅନର୍ଥକାରୀ ପ୍ରବୃତ୍ତିରେ ମନ ପାପରେ ଲାଗିଯାଏ; ନିଜ କର୍ମ କଲୁଷିତ କରି ମଣିଷ ମହା ଦୁଃଖରେ ପଡ଼େ।
12.179.4
दुर्भिक्षादेव दुर्भिक्षं क्लेशात्क्लेशं भयाद्भयम् ।
मृतेभ्यः प्रमृता यान्ति दरिद्राः पापकारिणः ॥ १२.१७९.४ ॥
ଦୁର୍ଭିକ୍ଷରୁ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷକୁ, କ୍ଲେଶରୁ କ୍ଲେଶକୁ, ଭୟରୁ ଭୟକୁ ଯାଆନ୍ତି; ମୃତମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ମୃତ ହୋଇ ଦରିଦ୍ର ଓ ପାପୀମାନେ ଯାଆନ୍ତି।
12.179.5
उत्सवादुत्सवं यान्ति स्वर्गात्स्वर्गं सुखात्सुखम् ।
श्रद्दधानाश्च दान्ताश्च सत्वस्थाः शुभकारिणाः ॥ १२.१७९.५ ॥
ଉତ୍ସବରୁ ଉତ୍ସବକୁ, ସ୍ୱର୍ଗରୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ, ସୁଖରୁ ସୁଖକୁ ଯାଆନ୍ତି; ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ, ସଂଯମୀ, ସତ୍ତ୍ୱଗୁଣରେ ସ୍ଥିତ ଓ ଶୁଭକର୍ମକାରୀମାନେ।
12.179.6
व्यालकुञ्जरदुर्गेषु सर्पचोरभयेषु च ।
हस्तावापेन गच्छन्ति नास्तिकाः किमतः परम् ॥ १२.१७९.६ ॥
ସାପ ଓ ହାତୀରେ ଭରା ଦୁର୍ଗମ ସ୍ଥାନରେ, ସର୍ପ ଓ ଚୋରଙ୍କ ଭୟରେ ମଧ୍ୟ ନାସ୍ତିକମାନେ ହାତ ବଢ଼ାଇ ପାର ହୋଇଯାଆନ୍ତି; ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ କଣ କହିବି?
12.179.7
प्रियदेवातिथेयाश्च वदान्याः प्रियसाधवः ।
क्षेम्यमात्मवतां मार्गमास्थिता हस्तदक्षिणम् ॥ १२.१७९.७ ॥
ଦେବତା ଓ ଅତିଥିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିବା, ଉଦାର ଓ ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଲୋକମାନେ ଆତ୍ମସଂଯମୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ସୁଗମ ପଥରେ ଚାଲନ୍ତି।
12.179.8
पुलाका इव धान्येषु पुत्तिका इव पक्षिषु ।
तद्विधास्ते मनुष्येषु येषां धर्मो न कारणम् ॥ १२.१७९.८ ॥
ଶସ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଭୂସି ଓ ପକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟରେ ଚଡ଼େଇ ପରି, ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ସେମାନେ ଅଛନ୍ତି; ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଧର୍ମ କାରଣ ନୁହେଁ।
12.179.9
सुशीघ्रमपि धावन्तं विधानमनुधावति ।
शेते सह शयानेन येनयेन यथाकृतम् ॥ १२.१७९.९ ॥
ଅତି ଶୀଘ୍ର ଦୌଡ଼ନ୍ତାଙ୍କ ପଛରେ ମଧ୍ୟ ବିଧାନ ଦୌଡ଼େ; ଶୟନକାରୀ ସହିତ ଶୟନ କରେ; ଯେ ଯାହା କରିଛି ସେଥିଅନୁସାରେ।
12.179.10
उपतिष्ठति तिष्ठन्तं गच्छन्तमनुगच्छति ।
करोति कुर्वतः कर्म छायेवाऽनुविधीयते ॥ १२.१७९.१० ॥
ଠିଆ ହୋଇଥିବାଙ୍କ ପାଖେ ଠିଆ ହୁଏ, ଯିବାଙ୍କ ପଛେ ଯାଏ; କରିଥିବାଙ୍କ କର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କରେ; ଛାୟା ପରି ଅନୁସୃତ ହୁଏ।
12.179.11
येनयेन यथा यद्यत्पुरा कर्म समार्जितम् ।
तत्तदेव नरो भुङ्क्ते नित्यं विहितमात्मना ॥ १२.१७९.११ ॥
ପୂର୍ବରେ ଯେଉଁ ଯେଉଁ କର୍ମ ଯେମିତି ଅର୍ଜିତ ହୋଇଥିଲା, ମନୁଷ୍ୟ ସେହି ସେହି, ନିଜ ଦ୍ୱାରା ବିହିତ ହୋଇ, ସର୍ବଦା ଭୋଗ କରେ।
12.179.12
स्वकर्मफलनिक्षेपं विधानपरिरक्षितम् ।
भूतग्राममिमं कालः समन्तात्परिकर्षति ॥ १२.१७९.१२ ॥
ନିଜ କର୍ମଫଳର ଗଚ୍ଛିତ ଧନ, ବିଧାନରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଏହି ପ୍ରାଣୀସମୂହକୁ କାଳ ଚାରିପଟରୁ ଟାଣି ନିଏ।
12.179.13
अचोद्यमानानि यथा पुष्पाणि च फलानि च ।
स्वं कालं नातिवर्तन्ते तथा कर्म पुराकृतम् ॥ १२.१७९.१३ ॥
ପ୍ରେରଣା ବିନା ଫୁଲ ଓ ଫଳ ନିଜ ସମୟ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ସେହିପରି ପୂର୍ବକୃତ କର୍ମ ମଧ୍ୟ।
12.179.14
संमानश्चावमानश्च लाभालाभौ क्षयोदयौ ।
प्रवृत्तानि विवर्तन्ते विद्यानान्ते पुनःपुनः ॥ १२.१७९.१४ ॥
ସମ୍ମାନ ଓ ଅପମାନ, ଲାଭ ଓ କ୍ଷତି, କ୍ଷୟ ଓ ଉଦୟ — ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୋଇଥିବା ଏହି ସବୁ ବାରମ୍ବାର ଘୂରେ।
12.179.15
आत्मना विहितं दुःखमात्मना विहितं सुखम् ।
गर्भशय्यामुपादाय भुज्यते पौर्वदेहिकम् ॥ १२.१७९.१५ ॥
ନିଜ ଦ୍ୱାରା ବିହିତ ଦୁଃଖ ଓ ନିଜ ଦ୍ୱାରା ବିହିତ ସୁଖ; ଗର୍ଭଶଯ୍ୟାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପୂର୍ବଦେହର ଫଳ ଭୋଗ ହୁଏ।
12.179.16
बालो युवा च वृद्धश्च यत्करोति शुभाशुभम् ।
तस्यांतस्यामवस्थायां भुङ्क्ते जन्मनिजन्मनि ॥ १२.१७९.१६ ॥
ବାଳକ, ଯୁବକ ଓ ବୃଦ୍ଧ — ସେ ଯାହା ଶୁଭ ବା ଅଶୁଭ କରେ, ସେହି ସେହି ଅବସ୍ଥାରେ ଏବଂ ପ୍ରତି ଜନ୍ମରେ ସେ ତାହାର ଫଳ ଭୋଗ କରେ।
12.179.17
यथा धेनुसहस्रेषु वत्सो विन्दति मातरम् ।
तथा पूर्वकृतं कर्म कर्तारमनुगच्छति ॥ १२.१७९.१७ ॥
ହଜାର ଗାଈ ମଧ୍ୟରେ ବାଛୁରି ଯେପରି ନିଜ ମାତାକୁ ଖୋଜି ପାଏ, ସେହିପରି ପୂର୍ବକୃତ କର୍ମ କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ପଛେ ଯାଏ।
12.179.18
संक्लिन्नमग्रतो वस्त्रं पश्चाच्छुध्यति वारिणा ।
दुष्कर्मापि तथा पश्चात्पूयते पुण्यकर्मणा ॥ १२.१७९.१८ ॥
ଓଦା ବସ୍ତ୍ର ପ୍ରଥମେ ମଇଳା ରହେ, ପରେ ପାଣିରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ; ସେହିପରି ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ପରେ ପୁଣ୍ୟକର୍ମ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୁଏ।
12.179.19
तपसा तप्यते देहस्तपसा विन्दते महत् ।
उपवासैः प्रतप्तानां दीर्घं सुखमनन्तरम् ॥ १२.१७९.१९ ॥
ତପସ୍ୟାରେ ଶରୀର ତପ୍ତ ହୁଏ; ତପସ୍ୟାରେ ମହତ୍ ଫଳ ମିଳେ। ଉପବାସରେ ତପ୍ତ ହୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ପରେ ଦୀର୍ଘ ସୁଖ ମିଳେ।
12.179.20
दीर्घकालेन तपसा सेवितेन तपोवने ।
धर्मनिर्धूतपापानां संसिद्ध्यन्ते मनोरथाः ॥ १२.१७९.२० ॥
ତପୋବନରେ ଦୀର୍ଘକାଳ ସେବିତ ତପସ୍ୟାରେ, ଧର୍ମରେ ଯାହାଙ୍କ ପାପ ଧୋଇ ହୋଇଯାଇଛି, ସେମାନଙ୍କ ମନୋରଥ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ।
12.179.21
शकुनीनामिवाकाशे मत्स्यानामिव चोदके ।
पदं यथा न दृश्येत तथा धर्मविदां गतिः ॥ १२.१७९.२१ ॥
ଆକାଶରେ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ଓ ଜଳରେ ମାଛଙ୍କ ପାଦଚିହ୍ନ ଯେପରି ଦିଶେ ନାହିଁ, ସେହିପରି ଧର୍ମଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଗତି ଦିଶେ ନାହିଁ।
12.179.22
अलमन्यैरुपालम्भैः कीर्तितैश्च व्यतिक्रमैः ।
पेशलं चानुरूपं च कर्तव्यं हितमात्मनः ॥ १२.१७९.२२ ॥
ଅନ୍ୟ ନିନ୍ଦା ଓ କହିଥିବା ଅପରାଧ ଯଥେଷ୍ଟ। ନିଜ ପାଇଁ ଯାହା ମଧୁର, ଉପଯୁକ୍ତ ଓ ହିତକର, ତାହା କରିବା ଉଚିତ।