ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.324
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.324.1
ऐश्वर्यं वा महत्प्राप्य धनं वा भरतर्षभ ।
दीर्घमायुरवाप्याथ कथं मृत्युमतिक्रमेत् ॥ १२.३२४.१ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାନ ଐଶ୍ୱର୍ୟ ବା ଧନ ପାଇ, କିମ୍ବା ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇ ମଧ୍ୟ, ମଣିଷ କିପରି ମୃତ୍ୟୁକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବ?
12.324.2
तपसा वा सुमहता कर्मणा वा श्रुतेन वा ।
रसायनप्रयोगैर्वा कैर्नाप्नोति जरान्तकौ ॥ १२.३२४.२ ॥
ଅତି ମହାନ ତପସ୍ୟାରେ, କର୍ମରେ, ଶ୍ରୁତଜ୍ଞାନରେ, କିମ୍ବା ରସାୟନ ପ୍ରୟୋଗରେ — କିଏ ସେହି ବସ୍ତୁ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ଜରା ଓ ମୃତ୍ୟୁ ପାଏ ନାହିଁ?
12.324.3
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
भिक्षोः पञ्चशिखस्येह संवादं जनकस्य च ॥ १२.३२४.३ ॥
ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ଇତିହାସ କହନ୍ତି — ଭିକ୍ଷୁ ପଞ୍ଚଶିଖ ଓ ଜନକଙ୍କ ସଂବାଦ।
12.324.4
वैदेहो जनको राजा महर्षि वेदवित्तमम् ।
यर्यपृच्छत्पञ्चशिखं छिन्नधर्मार्थसंशयम् ॥ १२.३२४.४ ॥
ବିଦେହ ରାଜା ଜନକ, ବେଦଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହର୍ଷି ପଞ୍ଚଶିଖଙ୍କୁ — ଯାହାଙ୍କ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ସଂଶୟ ଛିନ୍ନ ହୋଇଥିଲା — ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
12.324.5
केन वृत्तेन भगवन्नतिक्रामेज्जरान्तकौ ।
तपसा वाऽथवा बुद्ध्या कर्मणा वा श्रुतेन वा ॥ १२.३२४.५ ॥
ହେ ଭଗବନ୍, କେଉଁ ଆଚରଣରେ ମଣିଷ ଜରା ଓ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବ — ତପସ୍ୟାରେ, ବୁଦ୍ଧିରେ, କର୍ମରେ, ନା ଶ୍ରୁତଜ୍ଞାନରେ?
12.324.6
एवमुक्तः स वैदेहं प्रत्युवाचापरेक्षवित् ।
निवृत्तिर्नैतयोरस्ति नातिवृत्तिः कथंचन ॥ १२.३२४.६ ॥
ଏହିପରି ପଚରାଯାଇ ସେ ଅପରୋକ୍ଷଜ୍ଞ ଋଷି ବିଦେହ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ — ଏ ଦୁଇଙ୍କଠାରୁ ନିବୃତ୍ତି ନାହିଁ, କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଅତିକ୍ରମ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
12.324.7
न ह्यहानि निवर्तन्ते न मासा न पुनः क्षपाः ।
सोयं प्रपद्यतेऽध्वानं चिराय ध्रुवमध्रुवः ॥ १२.३२४.७ ॥
ଦିନ ଫେରି ଆସେ ନାହିଁ, ମାସ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ରାତ୍ରିମାନେ ମଧ୍ୟ ପୁଣି ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ଅସ୍ଥିର ଜୀବ ନିଶ୍ଚୟ ଦୀର୍ଘ ପଥରେ ଯାତ୍ରା କରେ।
12.324.8
सर्वभूतसमुच्छेदः स्रोतसेवोह्यते सदा ।
ऊह्यमानं निमज्जन्तमप्लवे कालसागरे ॥ १२.३२४.८ ॥
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ବିନାଶ ସର୍ବଦା ସ୍ରୋତ ପରି ବୋହି ନିଆଯାଏ। ଭେଲାବିହୀନ କାଳସାଗରରେ ଭାସି ଡୁବୁଥିବା (ପ୍ରାଣୀ)।
12.324.9
जरामृत्युमहाग्राहे न कश्चिदतिवर्तते ।
नैवास्य कश्चिद्भवति नासौ भवति कस्यचित् ॥ १२.३२४.९ ॥
ଜରା ଓ ମୃତ୍ୟୁରୂପ ମହାକୁମ୍ଭୀର ଠାରୁ କେହି ରକ୍ଷା ପାଏ ନାହିଁ। ତାହାର କେହି ନାହିଁ, ସେ ମଧ୍ୟ କାହାର ନୁହେଁ।
12.324.10
पथि संगतमेवेदं दारैरन्यैश्च बन्धुभिः ।
नायमत्यन्तसंवासो लब्धपूर्वो हि केनचित् ॥ १२.३२४.१० ॥
ଏହା ପଥରେ ମିଳିତ ସଙ୍ଗ, ପତ୍ନୀ, ଅନ୍ୟ ଓ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହିତ। ଏହି ଅନନ୍ତ ସହବାସ ପୂର୍ବରୁ କେହି ପାଇ ନାହାନ୍ତି।
12.324.11
क्षिप्यन्ते तेनतेनैव निष्टनन्तः पुनः पुनः ।
कालेन जाता याता हि वायुनेवाभ्रसंचयाः ॥ १२.३२४.११ ॥
ସେମାନେ ବିଳାପ କରି ବାରମ୍ବାର ଏଣୁତେଣୁ ଫିଙ୍ଗାଯାଆନ୍ତି। କାଳରୁ ଜନ୍ମ ହୋଇ ସେମାନେ ପବନରେ ମେଘରାଶି ପରି ଚାଲିଯାଆନ୍ତି।
12.324.12
जरामृत्यू हि भूतानां खादितारौ वृकाविव ।
बलिनां दुर्बलानां च ह्रस्वानां महतामपि ॥ १२.३२४.१२ ॥
ଜରା ଓ ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଦୁଇ ବାଘ ପରି ଖାଆନ୍ତି। ବଳବାନ, ଦୁର୍ବଳ, ଖର୍ବ ଓ ମହାନ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
12.324.13
एवंभूतेषु भूतेषु नित्यभूताध्रवेषु च ।
कथं हि हृष्येज्जातेषु मृतेषु च न संज्वरेत् ॥ १२.३२४.१३ ॥
ଏପରି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଯେଉଁମାନେ ସଦା ଜନ୍ମନ୍ତି ଓ ଅସ୍ଥିର, ଜନ୍ମରେ କିପରି ହର୍ଷିତ ହେବ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁରେ କିପରି ଶୋକ ନ କରିବ?
12.324.14
कुतोऽहमागतः कोऽस्मि क्व गमिष्यामि कस्य वा ।
कस्मिन्स्थितः क्व भविता कस्मात्किमनुशोचसि ॥ १२.३२४.१४ ॥
ମୁଁ କେଉଁଠାରୁ ଆସିଛି, ମୁଁ କିଏ, କେଉଁଠି ଯିବି, କାହାର, କେଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ ସ୍ଥିତ, କେଉଁଠି ରହିବି? ତୁମେ କାହିଁକି, କାହା ପାଇଁ ଶୋକ କରୁଛ?
12.324.15
द्रष्टा स्वर्गस्य न ह्यस्ति तथैव नरकस्य च ।
आगमास्त्वनतिक्रम्य दद्याच्चैव यजेत च ॥ १२.३२४.१५ ॥
ସ୍ୱର୍ଗର ଦ୍ରଷ୍ଟା କେହି ନାହାନ୍ତି, ସେହିପରି ନରକର ମଧ୍ୟ। କିନ୍ତୁ ଆଗମ ଲଙ୍ଘନ ନ କରି ଦାନ ଦେବ ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟ କରିବ।