మహాభారతం · అధ్యాయం 12.324
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.324.1
ऐश्वर्यं वा महत्प्राप्य धनं वा भरतर्षभ ।
दीर्घमायुरवाप्याथ कथं मृत्युमतिक्रमेत् ॥ १२.३२४.१ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, గొప్ప ఐశ్వర్యాన్ని లేదా ధనాన్ని పొందినా, లేక దీర్ఘాయుష్షును పొందినా, మృత్యువును ఎలా అధిగమించగలడు?
12.324.2
तपसा वा सुमहता कर्मणा वा श्रुतेन वा ।
रसायनप्रयोगैर्वा कैर्नाप्नोति जरान्तकौ ॥ १२.३२४.२ ॥
గొప్ప తపస్సుతో, కర్మతో, శ్రుతంతో, లేక రసాయన ప్రయోగాలతో — దేనివల్ల మనిషి ముసలితనాన్ని, మృత్యువును పొందకుండా ఉంటాడు?
12.324.3
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
भिक्षोः पञ्चशिखस्येह संवादं जनकस्य च ॥ १२.३२४.३ ॥
ఇక్కడ కూడా ప్రజలు ఈ పురాతన ఇతిహాసాన్ని చెబుతారు — భిక్షువు పంచశిఖుడు మరియు జనకుడి మధ్య సంవాదాన్ని.
12.324.4
वैदेहो जनको राजा महर्षि वेदवित्तमम् ।
यर्यपृच्छत्पञ्चशिखं छिन्नधर्मार्थसंशयम् ॥ १२.३२४.४ ॥
విదేహ రాజైన జనకుడు, వేదవేత్తలలో అగ్రగణ్యుడైన మహర్షి పంచశిఖుడిని — ధర్మార్థ సంశయాలు తొలగిపోయినవాడిని — ప్రశ్నించాడు.
12.324.5
केन वृत्तेन भगवन्नतिक्रामेज्जरान्तकौ ।
तपसा वाऽथवा बुद्ध्या कर्मणा वा श्रुतेन वा ॥ १२.३२४.५ ॥
భగవాన్, ఏ ఆచరణతో మనిషి ముసలితనాన్ని మృత్యువును అధిగమించగలడు — తపస్సుతోనా, బుద్ధితోనా, కర్మతోనా, లేక శ్రుతంతోనా?
12.324.6
एवमुक्तः स वैदेहं प्रत्युवाचापरेक्षवित् ।
निवृत्तिर्नैतयोरस्ति नातिवृत्तिः कथंचन ॥ १२.३२४.६ ॥
ఇలా అడగబడిన అతడు, అగోచరాన్ని తెలిసిన ఆ మహర్షి విదేహ రాజుతో ఇలా అన్నాడు — వీటి నుండి విముక్తి లేదు, ఏ విధంగానూ అతిక్రమణ లేదు.
12.324.7
न ह्यहानि निवर्तन्ते न मासा न पुनः क्षपाः ।
सोयं प्रपद्यतेऽध्वानं चिराय ध्रुवमध्रुवः ॥ १२.३२४.७ ॥
రోజులు తిరిగి రావు, నెలలూ రావు, మళ్ళీ రాత్రులూ రావు. ఈ అస్థిరుడు నిశ్చయంగా దీర్ఘకాలపు మార్గంలో ప్రయాణిస్తున్నాడు.
12.324.8
सर्वभूतसमुच्छेदः स्रोतसेवोह्यते सदा ।
ऊह्यमानं निमज्जन्तमप्लवे कालसागरे ॥ १२.३२४.८ ॥
సర్వ ప్రాణుల వినాశనం ఎల్లప్పుడూ ప్రవాహంలాగా కొట్టుకుపోతుంది. తెప్పలేని కాలసముద్రంలో కొట్టుకుపోతూ మునిగిపోతున్న వారిని.
12.324.9
जरामृत्युमहाग्राहे न कश्चिदतिवर्तते ।
नैवास्य कश्चिद्भवति नासौ भवति कस्यचित् ॥ १२.३२४.९ ॥
వృద్ధాప్యం, మరణం అనే మహా మొసలి నుండి ఎవ్వరూ తప్పించుకోరు. అతనికి ఎవ్వరూ లేరు, అతడూ ఎవరికీ చెందడు.
12.324.10
पथि संगतमेवेदं दारैरन्यैश्च बन्धुभिः ।
नायमत्यन्तसंवासो लब्धपूर्वो हि केनचित् ॥ १२.३२४.१० ॥
ఇది మార్గంలో కలిసిన సాంగత్యమే, భార్యలతో, ఇతరులతో, బంధువులతో. ఈ అంతులేని సహవాసాన్ని ఎవ్వరూ ఇంతకు ముందు పొందలేదు.
12.324.11
क्षिप्यन्ते तेनतेनैव निष्टनन्तः पुनः पुनः ।
कालेन जाता याता हि वायुनेवाभ्रसंचयाः ॥ १२.३२४.११ ॥
వారు మళ్ళీ మళ్ళీ ఇక్కడికీ అక్కడికీ విసిరివేయబడతారు, మూలుగుతూ. కాలం వల్ల పుట్టినవారు గాలిచేత మేఘసమూహాల వలె వెళ్లిపోతారు.
12.324.12
जरामृत्यू हि भूतानां खादितारौ वृकाविव ।
बलिनां दुर्बलानां च ह्रस्वानां महतामपि ॥ १२.३२४.१२ ॥
వృద్ధాప్యం, మరణం జీవులను రెండు తోడేళ్ళవలె తినివేస్తాయి. బలవంతులను, బలహీనులను, పొట్టివారిని, పెద్దవారిని కూడా.
12.324.13
एवंभूतेषु भूतेषु नित्यभूताध्रवेषु च ।
कथं हि हृष्येज्जातेषु मृतेषु च न संज्वरेत् ॥ १२.३२४.१३ ॥
ఇలాంటి ప్రాణులలో, నిత్యం జన్మించి అస్థిరంగా ఉండే ప్రాణులలో, పుట్టుకకు ఎలా సంతోషించగలడు, చావుకు ఎలా దుఃఖించకుండా ఉండగలడు?
12.324.14
कुतोऽहमागतः कोऽस्मि क्व गमिष्यामि कस्य वा ।
कस्मिन्स्थितः क्व भविता कस्मात्किमनुशोचसि ॥ १२.३२४.१४ ॥
నేను ఎక్కడి నుండి వచ్చాను, నేను ఎవరిని, ఎక్కడికి వెళ్తాను, ఎవరివాడిని, ఏ స్థితిలో ఉన్నాను, ఎక్కడ ఉంటాను? ఎందుకు, దేని గురించి నీవు శోకిస్తున్నావు?
12.324.15
द्रष्टा स्वर्गस्य न ह्यस्ति तथैव नरकस्य च ।
आगमास्त्वनतिक्रम्य दद्याच्चैव यजेत च ॥ १२.३२४.१५ ॥
స్వర్గాన్ని చూసినవాడు ఎవడూ లేడు, అలాగే నరకాన్ని కూడా. కానీ ఆగమాలను అతిక్రమించకుండా దానం ఇవ్వాలి, యజ్ఞం కూడా చేయాలి.