ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.328
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.328.1
यदप्युक्तं कति तत्वानि भवन्ति तत्वमेतानि ।
यमानुपूर्व्यशः प्रोक्तान्येवमाह ॥ १२.३२८.१ ॥
ਤੱਤ ਕਿੰਨੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਤੱਤ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ।
12.328.2
तत्वान्यथोक्तानि। तथाविद्यो निबुद्ध्यते ।
न स पापेन लिप्येत निर्मुक्तः सर्वसंकरात् ॥ १२.३२८.२ ॥
ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਕਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਸਾਰੇ ਸੰਕਰਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
12.328.3
यदप्युक्तं इहाद्यं मध्यमं च तत्वानामित्यत्र ब्रूमः ॥ १२.३२८.३ ॥
ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਆਦਿ ਅਤੇ ਮੱਧ ਬਾਰੇ ਜੋ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।
12.328.4
एवमाद्यं मध्यमं चोक्तं बुद्ध्यादीनि त्रयोविंशतितत्वानि विशेषपर्यवसानानि ज्ञातव्यानि भवन्तीत्येव मामकेनेत्यत्रोच्यते ॥ १२.३२८.४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦਿ ਅਤੇ ਮੱਧ ਕਹੇ ਗਏ: ਬੁੱਧੀ ਆਦਿ ਤੇਈ ਤੱਤ, ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਹਨ—ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਇੱਥੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
12.328.5
तदेव तद्यदा दत्तब्राह्मणक्षत्रियवैश्यशूद्रचण्डालपुल्कसादिरेतानि ज्ञातव्यानि बुद्ध्यादीनि विशेषपर्यवसानानि मन्तव्यानि प्रत्येतव्याभ्युक्तानि एतदाद्यं मध्यमं च। एतस्मात्तत्वानामुत्पत्तिर्भवति अत्र प्रलीयन्ते। केचिदाहुराचार्याः ॥ १२.३२८.५ ॥
ਉਹੀ ਉਹ ਹੈ; ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ, ਵੈਸ਼, ਸ਼ੂਦਰ, ਚਾਂਡਾਲ, ਪੁਲਕਸ ਆਦਿ—ਬੁੱਧੀ ਆਦਿ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇਹ ਤੱਤ ਜਾਣਨ ਯੋਗ, ਮੰਨਣ ਯੋਗ, ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਯੋਗ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ; ਇਹੀ ਆਦਿ ਅਤੇ ਮੱਧ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਉਹ ਲੀਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਆਚਾਰੀਆ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
12.328.6
अहमित्येतदात्मकं सशीरसङ्घातं त्रिषु लोकेषु व्यक्तमव्यक्ताधिष्ठितमेतद्देवदत्तसंज्ञकम् ॥ १२.३२८.६ ॥
ਮੈਂ ਇਹੀ ਹਾਂ — ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਇਹ ਸੰਘਾਤ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ, ਅਵਿਅਕਤ ਉੱਤੇ ਅਧਿਸ਼ਠਿਤ; ਇਸਦਾ ਨਾਮ 'ਦੇਵਦੱਤ' ਹੈ।
12.328.7
योगदशमपुरुषदर्शनानां तु पञ्चविंशतितत्वानां प्रतिबुध्यमानयोर्व्यतिरिक्तं शुचिव्यभ्रमित्याहुराचार्याः। एवमाह ॥ १२.३२८.७ ॥
ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਦਸਵੇਂ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਪੱਚੀ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਅਤੇ ਜਾਗਦੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ, ਬੱਦਲਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸ਼ੁੱਧ ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ — ਐਸਾ ਆਚਾਰਿਆ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ।
12.328.8
चतुर्विशतितत्वज्ञस्त्वव्यक्ते प्रतितिष्ठति ।
पञ्चविंशतितत्वज्ञोऽप्यव्यक्तमधितिष्ठति ॥ १२.३२८.८ ॥
ਚੌਵੀਂ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਅਵਿਅਕਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੱਚੀ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਅਵਿਅਕਤ ਉੱਤੇ ਅਧਿਸ਼ਠਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।