Mahābhārata · Adhyāya 12.341
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.341.1
इत्येवमुक्त्वा वचनं ब्रह्मर्षिः सुमहातपाः ।
प्रातिष्ठत शुकः सिद्धिं हित्वा दोषांश्चतुर्विधान् ॥ १२.३४१.१ ॥
Habiendo dicho estas palabras, el brahmarṣi Śuka, de gran austeridad, abandonó los cuatro tipos de faltas y partió hacia la perfección.
12.341.2
तमो ह्यष्टगुणं हित्वा जहौ पञ्चविधं रजः ।
ततः सत्वं जहौ धीमांस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ १२.३४१.२ ॥
Tras abandonar el tamas de naturaleza óctuple, renunció al rajas de cinco clases; luego el sabio abandonó también el sattva, y aquello resultó asombroso.
12.341.3
ततस्तस्मिन्पदे नित्ये निर्गुणे लिङ्गवर्जिते ।
ब्रह्मणि प्रत्यतिष्ठत्स विधूमोऽग्निरिव ज्वलन् ॥ १२.३४१.३ ॥
Entonces, en aquel estado eterno, sin cualidades y libre de marcas, se estableció en Brahman, ardiendo como un fuego sin humo.
12.341.4
उत्कापाता दिशां दाहो भूमिकम्पस्तथैव च ।
प्रादुर्भूताः क्षणे तस्मिंस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ १२.३४१.४ ॥
En ese mismo instante surgieron caídas de meteoros, un ardor en las direcciones y también un terremoto; aquello resultó asombroso.
12.341.5
द्रुमाः शाखाश्च मुमुचुः शिखराणि च पर्वताः ।
निर्घातशब्दैर्गुरुभिर्भूमिर्व्यादीर्यतेव ह ॥ १२.३४१.५ ॥
Los árboles soltaron sus ramas y las montañas sus cumbres; con estruendos pesados como de rayos, la tierra parecía abrirse.
12.341.6
न बभासे सहस्रांशुर्न जज्वाल च पावकः ।
ह्रदाश्च सरितश्चैव चुक्षुभुः सागरास्तथा ॥ १२.३४१.६ ॥
El sol no brilló, el fuego no ardió; lagos, ríos y océanos también se agitaron.
12.341.7
ववर्ष वासवस्तोयं रसवच्च सुगन्धि च ।
ववौ समीरणश्चापि दिव्यगन्धवहः शुचिः ॥ १२.३४१.७ ॥
Vāsava hizo llover agua dulce y fragante, y también sopló un viento puro que llevaba un aroma divino.
12.341.8
स शृङ्गेऽप्रतिमे दिव्ये हिमवन्मेरुसंनिभे ।
संश्लिष्टे स्वतेपीते द्वे रुक्मरूप्यमये शुभे ॥ १२.३४१.८ ॥
Llegó a aquellos dos picos incomparables y divinos, semejantes al Himālaya y al Meru, unidos entre sí, calentados por su propio resplandor, hechos de oro y plata, auspiciosos.
12.341.9
शतयोजनविस्तारे तिर्यगूर्ध्वं च भारत ।
उदीचीं दिशमास्थाय रुचिरे संददर्श ह ॥ १२.३४१.९ ॥
Oh Bhārata, dirigiéndose hacia la dirección norte, contempló en verdad aquellos hermosos picos, de cien yojanas de extensión, que se extendían transversal y hacia arriba.
12.341.10
सोऽविशङ्केन मनसा तथैवाभ्यपतच्छुकः ॥ १२.३४१.१० ॥
Con la mente libre de temor y duda, Śuka igualmente se lanzó sobre ellos.
12.341.11
ततः पर्वतशृङ्गे द्वे सहसैव द्विधाकृते ।
अदृश्येतां महाराज तदद्भुतमिवाभवत् ॥ १२.३४१.११ ॥
Entonces, oh gran rey, aquellos dos picos montañosos se dividieron de repente en dos y se hicieron visibles; aquello pareció un prodigio.
12.341.12
ततः पर्वतशृङ्गाभ्यां सहसैव विनिःसृतः ।
न च प्रतिजघानास्य स गतिं पर्वतोत्तमः ॥ १२.३४१.१२ ॥
Entonces él surgió de repente de entre aquellos picos montañosos, y aquella mejor de las montañas no detuvo su curso.
12.341.13
ततो महानभूच्छब्दो दिवि सर्वदिवौकसाम् ।
गन्धर्वाणामृषीणां च ये च शैलनिवासिनः ॥ १२.३४१.१३ ॥
Entonces surgió un gran clamor en el cielo, de todos los moradores celestiales, los gandharvas, los sabios y los que habitan en las montañas.
12.341.14
दृष्ट्वा शुकमतिक्रान्तं पर्वतं च द्विधा कृतम् ।
साधुसाध्विति तत्रासीन्नादः सर्वत्र भारत ॥ १२.३४१.१४ ॥
Al ver a Śuka pasar más allá y la montaña partida en dos, se alzó por todas partes un grito de «¡Bien hecho, bien hecho!», oh Bhārata.
12.341.15
स पूज्यमानो देवैश्च गन्धर्वैर्ऋशिभिस्तथा ।
यक्षराक्षससङ्घैश्च विद्याधरगणैस्तथा ॥ १२.३४१.१५ ॥
Honrado por los dioses, los gandharvas, los sabios, por las huestes de yakṣas y rākṣasas, y asimismo por las tropas de Vidyādharas, él avanzó.
12.341.16
दिव्यैः पुष्पैः समाकीर्णमन्तरिक्षं समन्ततः ।
आसीत्किल महाराज शुकाभिपतने तदा ॥ १२.३४१.१६ ॥
En verdad, oh gran rey, en aquel tiempo el cielo se llenó por todas partes de flores divinas al descender Śuka.
12.341.17
ततो मन्दाकिनीं रम्यामुपरिष्टादभिव्रजन् ।
शुको ददर्श धर्मात्मा पुष्पितद्रुमकाननाम् ॥ १२.३४१.१७ ॥
Entonces, volando por encima, el justo Śuka vio la hermosa Mandākinī, con bosques de árboles en flor.
12.341.18
तस्यां क्रीडन्त्यभिरताः स्नान्ति चैवाप्सरोगणाः ।
शून्याकारं निराकाराः शुकं दृष्ट्वा विवाससः ॥ १२.३४१.१८ ॥
En ella, las bandas de apsarases que jugaban y se bañaban con deleite, al ver a Śuka, se volvieron sin forma, con figuras vacías y sin ropa.
12.341.19
तं प्रक्रामन्तमाज्ञाय पिता स्नेहसमन्वितः ।
उत्तमां गतिमास्थाय पृष्ठतोऽनुससार ह ॥ १२.३४१.१९ ॥
Al saber que él se alejaba, su padre, lleno de afecto, tomó la rápida carrera suprema y lo siguió por detrás.
12.341.20
शुकस्तु मारुतादूर्ध्वं गतिं कृत्वान्तरिक्षगाम् ।
दर्शयित्वा प्रभावं स्वं सर्वभूतोऽभवत्तदा ॥ १२.३४१.२० ॥
Pero Śuka, tomando un curso más alto que el viento y que avanza por el cielo, mostró su poder y entonces se volvió todos los seres.
12.341.21
महायोगगतिं त्वग्र्यां व्यासोत्थाय महातपाः ।
निमेषान्तरमात्रेण शुकाभिपतनं ययौ ॥ १२.३४१.२१ ॥
Tomando el curso supremo del gran yoga, el gran asceta Vyāsa se levantó y en el espacio de un parpadeo fue en persecución de Śuka.
12.341.22
स ददर्श द्विधा कृत्वा पर्वताग्रं शुकं गतम् ।
शशंसुर्ऋषयस्तत्र कर्म पुत्रस्य तत्तदा ॥ १२.३४१.२२ ॥
Vio a Śuka partir tras haber partido en dos la cima de la montaña. Allí los sabios alabaron entonces aquella hazaña de su hijo.
12.341.23
ततः शुकेति दीर्घेण शब्देनाक्रन्दितस्तदा ।
स्वयं पित्रा स्वरेणोच्चैस्त्रील्लोँकाननुनाद्य वै ॥ १२.३४१.२३ ॥
Entonces el propio padre clamó con voz prolongada: «¡Oh Śuka!», y con ese sonido hizo resonar los tres mundos.
12.341.24
शुकः सर्वगतो भूत्वा सर्वात्मा सर्वतोमुखः ।
प्रत्यभाषत धर्मात्मा भोःशब्देनानुनादयन् ॥ १२.३४१.२४ ॥
Hecho omnipresente, el alma de todos, de rostro vuelto a todas partes, el justo Śuka respondió resonando con la palabra «bhoḥ».
12.341.25
तत एकाक्षरं नादं भोरित्येव समीरयन् ।
प्रत्याहरञ्जगत्सर्वमुच्चैः स्थावरजङ्गमम् ॥ १२.३४१.२५ ॥
Entonces, emitiendo solo el sonido de una sílaba, «bhoḥ», hizo resonar en voz alta todo el mundo, lo inmóvil y lo móvil.
12.341.26
ततःप्रभृति चाद्यापि शब्दानुच्चारितान्पृथक् ।
गिरिगह्वरपृष्ठेषु व्याहरन्ति शुकं प्रति ॥ १२.३४१.२६ ॥
Desde entonces, incluso hoy, en las superficies de las cuevas de las montañas, se llaman las palabras pronunciadas por separado dirigidas a Śuka.
12.341.27
अन्तर्हितः प्रभावं तु दर्शयित्वा शुकस्तदा ।
गुणान्संत्यज्य शब्दादीन्पदमभ्यगमत्परम् ॥ १२.३४१.२७ ॥
Entonces Śuka, tras mostrar su poder, desapareció, abandonó las cualidades que comienzan con el sonido y alcanzó el estado supremo.
12.341.28
महिमानं तु तं दृष्ट्वा पुत्रस्यामिततेजसः ।
निषसाद गिरिप्रस्थे पुत्रमेवानुचिन्तयन् ॥ १२.३४१.२८ ॥
Al ver la grandeza de su hijo de esplendor sin límites, se sentó en la meseta de la montaña, pensando únicamente en su hijo.
12.341.29
ततो मन्दाकिनीतीरे क्रीडन्तोऽऽप्सरसां गणाः ।
आसाद्य तमृषिं सर्वाः संभ्रान्ता गतचेतसः ॥ १२.३४१.२९ ॥
Entonces las bandas de apsarases, jugando en la orilla del Mandākinī, se acercaron a aquel sabio, y todas, agitadas y con la mente perturbada, ...
12.341.30
जले निलिल्यिरे काश्चित्काश्चिद्गुल्मान्प्रपेदिरे ।
वसनान्याददुः काश्चित्तं दृष्ट्वा मुनिसत्तमम् ॥ १२.३४१.३० ॥
Algunas se ocultaron en el agua, otras se refugiaron en la espesura, y otras tomaron sus vestidos, al ver a aquel mejor de los sabios.
12.341.31
तां मुक्ततां तु विज्ञाय मुनिः पुत्रस्य वै तदा ।
सक्ततामात्मनश्चैव प्रीतोऽभूद्बीडितश्च ह ॥ १२.३४१.३१ ॥
Al saber que ella había sido liberada, y comprendiendo el apego de su hijo y el suyo propio, el sabio se sintió entonces complacido y avergonzado.
12.341.32
तं देवगन्धर्ववृतो महर्षिगणपूजितः ।
पिनाकहस्तो भगवानभ्यागच्छत शंकरः ॥ १२.३४१.३२ ॥
Rodeado de dioses y gandharvas, honrado por multitudes de grandes sabios, el Señor Śaṅkara, con el arco Pināka en la mano, se acercó a él.
12.341.33
तमुवाच महादेवः सान्त्वपूर्वमिदं वचः ।
पुत्रशोकाभिसंतप्तं कृष्णद्वैपायनं तदा ॥ १२.३४१.३३ ॥
A Kṛṣṇa Dvaipāyana, atormentado por el dolor de su hijo, el gran dios entonces le habló estas palabras, comenzando con consuelo.
12.341.34
अग्नेर्भूमेरपां वायोरन्तरिक्षस्य चैव ह ।
वीर्येण सदृशः पुत्रः पुरा मत्तस्त्वया वृतः ॥ १२.३४१.३४ ॥
Un hijo igual en poder al fuego, la tierra, el agua, el viento y el espacio: tal hijo me pediste antes.
12.341.35
स तथालक्षणो जातस्तपसा तव संभृतः ।
मम चैव प्रसादेन ब्रह्मतेजोमयः शुचिः ॥ १२.३४१.३५ ॥
Nació con tales señales, fue engendrado por tu austeridad y, por mi gracia, se volvió puro, lleno del esplendor brahmánico.
12.341.36
स गतिं परमां प्राप्तो दुष्प्रापामजितेन्द्रियैः ।
दैवतैरपि विप्रर्षे तं त्वं किमनुशोचसि ॥ १२.३४१.३६ ॥
Él ha alcanzado el estado supremo, difícil de alcanzar para los que no han dominado sus sentidos, incluso difícil para los dioses. ¡Oh sabio brahmán, por qué lloras por él?
12.341.37
यावत्स्थास्यन्ति गिरयो यावत्स्थास्यन्ति सागराः ।
तावत्तवाक्षया कीर्तिः सपुत्रस्य भविष्यति ॥ १२.३४१.३७ ॥
Mientras las montañas permanezcan en pie y mientras los océanos perduren, tu fama imperecedera, junto con la de tu hijo, perdurará.
12.341.38
छायां स्वपुत्रसदृशीं सर्वतोऽनपगां सदा ।
द्रक्ष्यसे त्वं च लोकेऽस्मिन्मत्प्रसादान्महामुने ॥ १२.३४१.३८ ॥
Oh gran sabio, por mi gracia verás en este mundo una sombra semejante a tu propio hijo, que nunca te abandonará por ningún lado.
12.341.39
सोऽनुगीतो भगवता स्वयं रुद्रेण भारत ।
छायां पश्यन्परावृत्तः स मुनिः परया मुदा ॥ १२.३४१.३९ ॥
Aquel sabio, instruido por el propio venerable Rudra, se volvió con suprema alegría, contemplando la sombra.
12.341.40
इति जन्म गतिश्चैव शुकस्य भरतर्षभ ।
विस्तरेण समाख्याता यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ १२.३४१.४० ॥
Así, oh toro de los Bharatas, han sido narrados en detalle el nacimiento y el destino de Śuka, como tú me has preguntado.
12.341.41
एतदाचष्ट मे राजन्देवर्षिर्नारदः पुरा ।
व्यासश्चैव महायोगी संजल्पेषु पदेपदे ॥ १२.३४१.४१ ॥
Oh rey, el sabio divino Nārada me relató esto en tiempos pasados, y el gran yogui Vyāsa también, a cada paso de nuestras conversaciones.
12.341.42
इतिहासमिमं पुण्यं मोक्षधर्मार्थसंहितम् ।
धारयेद्यः शमपरः स गच्छेत्परमां गतिम् ॥ १२.३४१.४२ ॥
Quien, dedicado a la serenidad, conserve en su memoria esta sagrada historia, que contiene las enseñanzas sobre la liberación, el dharma y la riqueza, alcanzará la meta suprema.