মহাভারত · অধ্যায় 12.366
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.366.1
अतिभारोद्यतस्यैव भारावतरणं महत् ।
पराश्वासकरं वाक्यमिदं मे भवतः श्रुतम् ॥ १२.३६६.१ ॥
অতিভার বহনকারীর জন্য ভার নামানো মহৎ; আপনার মুখে শোনা এই কথা আমাকে সান্ত্বনা দেয়।
12.366.2
अध्यक्लान्तस्य शयनं स्थानक्लान्तस्य चासनम् ।
तृषितस्येव पानीयं क्षुधार्तस्येव भोजनम् ॥ १२.३६६.२ ॥
পথশ্রান্তের জন্য শয্যা, দাঁড়িয়ে ক্লান্তের জন্য আসন, তৃষ্ণার্তের জন্য জল, ক্ষুধার্তের জন্য ভোজনের মতো।
12.366.3
ईप्सितस्येव संप्राप्तिरर्थस्य समयेऽतिथे ।
एपितस्यात्मनः काले बृद्धस्यैव सुता यथा ॥ १२.३६६.३ ॥
হে অতিথি, সময়মতো কাঙ্ক্ষিত বস্তু লাভের মতো, অথবা বৃদ্ধের যথাসময়ে পুত্রলাভের মতো।
12.366.4
मनसा चिन्तितस्येव प्रीतिस्निग्धस्य दर्शनम् ।
प्रह्लादयति मां वाक्यं भवता यदुदीरितम् ॥ १२.३६६.४ ॥
মনে মনে ভাবা বস্তুর মতো, স্নেহশীল প্রিয়জনের দর্শনের মতো, আপনার বলা এই বাক্য আমাকে আনন্দ দেয়।
12.366.5
मनश्चक्षुरिवाकाशे पश्यामि विमृशामि च ।
प्रज्ञानवचनाद्योयमुपदेशो हि मे कृतः ॥ १२.३६६.५ ॥
মনের চোখে আকাশে যেমন দেখি ও বিচার করি, তেমনি প্রজ্ঞাপূর্ণ বাক্যে আপনার দেওয়া এই উপদেশ।
12.366.6
वाढमेवं करिष्यामि यथा मे भाषते भवान् ।
इमां हि रजनीं साधो निवसस्व मया सह ॥ १२.३६६.६ ॥
হ্যাঁ, আপনি যেমন বলছেন তেমনই করব। হে সাধু, এই রাত আমার সঙ্গে থাকুন।
12.366.7
प्रभाते यास्यति चवान्पर्याश्वस्तः सुखोपितः ।
असौ हि भगवान्सूर्यो मन्दरश्मिरवाङ्भुखः ॥ १२.३६६.७ ॥
প্রভাতে আপনি বিশ্রাম নিয়ে পরিতৃপ্ত হয়ে যাত্রা করবেন; দেখুন, ভগবান সূর্য মৃদু রশ্মি নিয়ে নিচের দিকে নামছেন।
12.366.8
ततस्तेन कृतातिथ्यः सोऽनिथिः शत्रुसूदन ।
उवास किल तां रात्रिं सह तेन द्विजेन वै ॥ १२.३६६.८ ॥
তারপর সেই ব্রাহ্মণের দ্বারা আতিথ্য পেয়ে সেই অতিথি, হে শত্রুসূদন, সেই রাত সেই দ্বিজের সঙ্গেই কাটালেন।
12.366.9
तत्वं च धर्मसंयुक्तं तयोः कथयतोस्तदा ।
व्यतीता सा निशा कृत्स्ना सुखेन दिवसोपमा ॥ १२.३६६.९ ॥
তারা দুজনে ধর্মসংযুক্ত আলাপে রত থাকাকালে সেই সমগ্র রাত সুখে দিনের মতো কেটে গেল।
12.366.10
ततः प्रभातसमये सोऽतिथिस्तेन पूजितः ।
ब्राह्मणेन यथाशक्त्या स्वकार्यमभिकाङ्क्षता ॥ १२.३६६.१० ॥
তারপর প্রভাতকালে নিজের কার্য কামনা করা সেই অতিথিকে সেই ব্রাহ্মণ যথাশক্তি সমাদর করলেন।
12.366.11
ततः स विप्रः कृतकर्मनिश्चयः ।
कृताभ्यनुज्ञः स्वजनेन धर्मकृत्।
यथोपदिष्टं भुजगेन्द्रसंश्रयं ।
जगाम काले सुकृतैकनिश्चयः ॥ १२.३६६.११ ॥
তখন সেই ব্রাহ্মণ নিজ কর্ম স্থির করে, স্বজনের অনুমতি নিয়ে, ধর্মাচারী হয়ে, উপদেশমতো নাগরাজের আশ্রয়ের দিকে যথাকালে গেলেন; সুকর্মই যাঁর একমাত্র সংকল্প ছিল।