महाभारत · अध्याय 12.371
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.371.1
स पन्नगपतिस्तत्र प्रययौ ब्राह्मणं प्रति ।
तमेव मनसा ध्यायन्कार्यवत्तां विचारयन् ॥ १२.३७१.१ ॥
तो नागराज तिथे ब्राह्मणाकडे गेला; त्यालाच मनात ध्यात आणि आपल्या कार्याचा विचार करत.
12.371.2
तमतिक्रम्य नागेन्द्रो मतिमान्स नरेश्वर ।
प्रोवाच मधुरं वाक्यं प्रकृत्या धर्मवत्सलः ॥ १२.३७१.२ ॥
हे नरेश्वरा, तो बुद्धिमान नागेंद्र त्याच्याजवळ जाऊन स्वभावतः धर्मप्रिय होऊन मधुर वाणी बोलला.
12.371.3
भोभो क्षाम्याभिभाषए त्वां न रोषं कर्तुमर्हसि ।
इह त्वमभिसंप्राप्तः कस्यार्थे किं प्रयोजनम् ॥ १२.३७१.३ ॥
अहो, अहो, क्षमा करा; मी आपल्याशी बोलत आहे, आपण रोष करू नये. येथे आपण कशासाठी आलात? कोणासाठी, कोणते प्रयोजन?
12.371.4
आभिमुख्यादभिक्रम्य स्नेहात्पृच्छामि ते द्विज ।
विविक्ते गोमतीतीरे कं वा त्वं पर्युपाससे ॥ १२.३७१.४ ॥
समोरून पुढे येऊन, स्नेहाने मी आपणास विचारतो, हे द्विजा. एकांत गोमतीच्या तीरावर आपण कोणाची उपासना करता?
12.371.5
धर्मारण्यं हि मां विद्धि नागं द्रष्टुमिहागतम् ।
पद्मनाभं द्विजश्रेष्ठ तत्र मे कार्यमाहितम् ॥ १२.३७१.५ ॥
मला धर्मारण्यातील समजा; येथे नागाला पाहण्यासाठी आलो आहे. हे द्विजश्रेष्ठा, पद्मनाभाला (पाहण्यासाठी); तेथेच माझे कार्य ठेवलेले आहे.
12.371.6
तस्य चाहमसान्निध्ये श्रुतवानस्मि तं गतम् ।
स्वजनात्तं प्रतीक्षामि पर्जन्यमिव कर्षकः ॥ १२.३७१.६ ॥
तो नसताना तो गेला असे मी ऐकले आहे; शेतकरी जसा पर्जन्याची वाट पाहतो तसा मी आपल्या लोकांकडून त्याची वाट पाहतो.
12.371.7
तस्य चाक्लेशकरणं स्वस्तिकारसमाहितम् ।
आवर्तयामि तद्ब्रह्म योगयुक्तो निरामयः ॥ १२.३७१.७ ॥
त्याच्यासाठी क्लेशरहित, स्वस्तिवाचनाने समाहित असलेले ते ब्रह्म मी पुन्हा पठण करतो; योगयुक्त आणि रोगरहित होऊन.
12.371.8
अहो कल्याणवृत्तस्त्वं साधुः सज्जनवत्सलः ।
अवाच्यस्त्वं महाभाग परं स्नेहेन पश्यसि ॥ १२.३७१.८ ॥
अहो! तू कल्याणकारी आचरणाचा, साधू, सज्जनांवर प्रेम करणारा आहेस; हे महाभागा, तू निंदेस पात्र नाहीस; अत्यंत स्नेहाने तू पाहतोस.
12.371.9
अहं स नागो विप्रर्षे यथा मां विन्दते भवान् ।
आज्ञापय यथास्वैरं किं करोमि प्रियं तव ॥ १२.३७१.९ ॥
हे विप्रर्षे, आपण ज्याला शोधता तो नाग मीच आहे. आपल्या इच्छेप्रमाणे आज्ञा करा; आपल्याला प्रिय ते मी काय करू?
12.371.10
भवन्तं स्वजनादस्मि संप्राप्तं श्रुतवानहम् ।
अतस्त्वां स्वयमेवाहं द्रष्टुमभ्यागतो द्विज ॥ १२.३७१.१० ॥
आपण आला आहात हे मी आपल्या नातेवाइकांकडून ऐकले; म्हणून हे द्विजा, आपल्याला पाहण्यासाठी मी स्वतःच आलो आहे.
12.371.11
संप्राप्तश्च भवानद्य कृतार्थः प्रतियास्यति ।
विस्रब्धो मां द्विजश्रेष्ठ विषये योक्तमर्हसि ॥ १२.३७१.११ ॥
आपण आज आला आहात; कार्य सिद्ध करून परत जाल. हे द्विजश्रेष्ठा, विश्वासाने मला आपल्या प्रदेशात नियुक्त करावे.
12.371.12
वयं हि भवता सर्वे गुणक्रीता विशेषतः ।
यस्त्वमात्महितं त्यक्त्वा मामेवेहानुरुध्यसे ॥ १२.३७१.१२ ॥
आम्ही सर्व आपल्या गुणांनी विकत घेतलेले आहोत; विशेषतः आपण आपले हित सोडून येथे माझ्याच मागे लागलात.
12.371.13
आगतोऽहं महाभाग तव दर्शनलालसः ।
कंचिदर्थमनर्यज्ञः प्रष्टुकामो भुजंगम ॥ १२.३७१.१३ ॥
हे महाभाग, तुमच्या दर्शनाच्या इच्छेने मी येथे आलो आहे. हे भुजंगमा, मला एक गोष्ट विचारायची आहे; मी योग्य मार्ग जाणणारा आहे.
12.371.14
अहमात्मानमात्मस्थो मार्गगाणोऽऽत्मनो गतिम् ।
वासार्थिनं महाप्रज्ञं चलच्चित्तमुपास्मि ह ॥ १२.३७१.१४ ॥
मी आत्म्यात स्थित राहून, माझी आत्मगती शोधत, निवास इच्छिणाऱ्या, महाप्रज्ञ पण चंचलचित्त अशा तुमची उपासना करतो.
12.371.15
प्रकाशितस्त्वं स गुणैर्यशोगर्भगभस्तिभिः ।
शशाङ्ककरसंस्पर्शैर्हृद्यैरात्मप्रकाशितैः ॥ १२.३७१.१५ ॥
तुम्ही तुमच्या गुणांनी प्रकाशित आहात; यशाने गर्भित किरणांनी, चंद्रकिरणांच्या स्पर्शासारख्या मनोहर, आत्मप्रकाशित गुणांनी.
12.371.16
तस्य मे प्रश्नमुत्पन्नं छिन्धि त्वमनिलाशन ।
पश्चात्कार्यं वदिष्यामि श्रोतुमर्हति तद्भवान् ॥ १२.३७१.१६ ॥
माझ्या मनात उद्भवलेल्या त्या प्रश्नाचे निरसन करा, हे वायुभक्षका. नंतर मी ते कार्य सांगेन; ते ऐकण्यास तुम्ही योग्य आहात.