マハーバーラタ · 章 12.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.72.1
कीदृशो ब्राह्मणो राजा कार्याकार्यविचारणे ।
क्षमः कर्तुं समर्थो वा तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.७२.१ ॥
何をなすべきか、何をなすべきでないかを考察するにあたり、どのようなバラモンが王たるにふさわしく、力を備えているのか。祖父よ、それを私に語ってください。
12.72.2
य एव तु सतो रक्षेदसतश्च निवर्तयेत् ।
स एव राज्ञा कर्तव्यो राजन्राजपुरोहितः ॥ १२.७२.२ ॥
善なる者を守り、悪しき者を退ける者こそ、王よ、王によって王家の司祭とされるべきである。
12.72.3
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
पुरूरवस ऐलस्य संवादं मातरिश्वना ॥ १२.७२.३ ॥
この件についても人々は、この古い物語を引く——イラーの子プルーラヴァスとマータリシュヴァンとの対話である。
12.72.4
कुतः स्विद्ब्राह्मणो जातो वर्णाश्चापि कुतस्त्रयः ।
कस्माच्च भवति श्रेयांस्तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १२.७२.४ ॥
バラモンはどこから生まれたのか。三つの階級はどこから生じたのか。なぜ彼は優れているのか。それを私に説明してください。
12.72.5
ब्राह्मणो मुखतः सृष्टो ब्रह्मणो राजसत्तम ।
बाहुभ्यां क्षत्रियः सृष्ट ऊरुभ्यां वैश्य एव च ॥ १२.७२.५ ॥
王の中の最上の者よ、バラモンはブラフマーの口から創られた。クシャトリヤは両腕から、ヴァイシャもまた両腿から創られた。
12.72.6
वर्णानां परिचर्यार्यं त्रयाणां भरतर्षभ ।
वर्णश्चतुर्थः पश्चात्तु पभ्द्यां शूद्रो विनिर्मितः ॥ १२.७२.६ ॥
バラタ族の牡牛よ、三つの階級に仕えさせるために、第四の階級であるシュードラが後に両足から造られた。
12.72.7
ब्राह्मणो जायमानो हि पृथिव्यामनुजायते ।
ईश्वरः सर्वभूतानां धर्मकोशस्य गुप्तये ॥ १२.७२.७ ॥
バラモンは生まれるとすぐ大地に生まれ変わる。すべての存在の主として、法の宝庫を守るために。
12.72.8
सर्वस्वं ब्राह्मणस्येदं यत्किंचिदिह दृश्यते ।
धर्मयुक्तं प्रशस्तं च जगत्यस्मिन्नृपात्मज ॥ १२.७२.८ ॥
この世界で見えるものはすべてバラモンのものである。これは法にかない、称賛すべきことだ、王子よ。
12.72.9
ततः पृथिव्या यन्तारं क्षत्रियं दण्डधारणे ।
द्वितीयं वर्णमकरोत्प्रजानामनुगुप्तये ॥ १२.७२.९ ॥
次に、大地の統治者として刑杖を持つために、民を守るため、第二のヴァルナであるクシャトリヤを作った。
12.72.10
वैश्यस्तु धनधान्येन त्रीन्वर्णान्बिभृयादिमान् ।
शूद्रो ह्येतान्परिचरेदिति ब्रह्मानुशासनम् ॥ १२.७२.१० ॥
ヴァイシャは財と穀物でこの三つのヴァルナを養い、シュードラはこれらに仕えるべし。これがブラフマーの教えである。
12.72.11
द्विजस्य क्षत्रबन्धोर्वा कस्येयं पृथिवी भवेत् ।
धर्मतः सह वित्तेन सम्यग्वायो प्रचक्ष्व मे ॥ १२.७२.११ ॥
この大地は再生族のものか、それともクシャトリヤの同族のものか。法と富にしたがって、正しく教えてくれ、ヴァーユよ。
12.72.12
विप्रस्य सर्वमेवैतद्यत्किंचिज्जगतीगतम् ।
धनं धान्यं हिरण्यं च स्त्रियो रत्नानि वाहनम् ॥ १२.७२.१२ ॥
世界に存在するものはすべてバラモンのものである。富、穀物、黄金、女性、宝石、乗り物。
12.72.13
मङ्गलं च प्रशस्तं च यच्चान्यदपि विद्यते ।
ज्येष्ठेनाभिजनेनेह तद्धर्मकुशला विदुः ॥ १२.७२.१३ ॥
吉祥で優れたもの、そしてここに存在する他のすべてのものを、長子の家系によって法に通じた人々は知る。
12.72.14
स्वमेव ब्राह्मणो भुङ्क्ते स्वं वस्ते स्वं ददाति च ।
गुरुर्हि सर्ववर्णानां ज्येष्ठः श्रेष्ठश्च वै द्विजः ॥ १२.७२.१४ ॥
バラモンは自分のものを享受し、自分のものを身につけ、自分のものを施す。彼はすべての階級の師であり、再生者こそ年長で最も優れている。
12.72.15
पत्यभावे यथैव स्त्री देवरं कुरुते पतिम् ।
आनन्तर्यात्तथा क्षत्रं पृथिवी कुरुते पतिम्।
एष ते प्रथमः कल्प आपद्यन्यो भवेदतः ॥ १२.७२.१५ ॥
夫がいないとき女が夫の弟を夫とするように、順に従って王族は大地を夫とする。これがおまえにとっての第一の規定である。危難のときには、これとは別の規定があるかもしれない。
12.72.16
यदि स्वर्गे परं स्थानं धर्मतः परिमार्गसि ।
यत्किंचिज्जयसे भूमिं ब्राह्मणाय निवेदय ॥ १२.७२.१६ ॥
もしおまえが法によって天界の最高の場所を求めるなら、征服したどんな土地でもバラモンに捧げよ。
12.72.17
श्रुतवृत्तोपपन्नाय धर्मज्ञाय तपस्विने ।
स्वधर्मपरितृप्ताय यो न वित्तपरो भवेत् ॥ १२.७२.१७ ॥
学識と品行を備え、法に通じ、苦行者であり、自分の義務に満足し、富に執着しないバラモンに与えよ。
12.72.18
यो राजानं नयेद्बुद्ध्या सर्वतः परिपूर्णया ।
ब्राह्मणो हि कुले जातः कृतप्रज्ञो विनीतवान् ॥ १२.७२.१८ ॥
あらゆる面で完全な知恵によって王を導くことのできるバラモン——バラモンは良家に生まれ、成熟した知恵を持ち、よく教えられているからである。
12.72.19
श्रेयो नयति राजानं ब्रुवंश्चित्रां सरस्वतीम् ।
राजा चरति यं धर्मं ब्राह्मणेन निदर्शितम् ॥ १२.७२.१९ ॥
バラモンが示した法を王が行うなら、それは多彩なサラスヴァティーを語りつつ王を善へ導く。
12.72.20
शुश्रूषुरनहंवादी क्षत्रधर्मव्रते स्थितः ।
तावता सत्कृतः प्राज्ञश्चिरं यशसि तिष्ठति ॥ १२.७२.२० ॥
従順で高慢がなく、戦士の法の誓いに堅く立つ賢者は、それだけで敬われ、長く名声にとどまる。
12.72.21
तस्य धर्मस्य सर्वस्य भागी राजपुरोहितः ।
एवमेव प्रजाः सर्वा राजानमभिसंश्रिताः ॥ १२.७२.२१ ॥
王の祭官はその法の全てに与る。同様に、すべての臣民は王に依存している。
12.72.22
ब्राह्मणं च सविद्वांसं राजशास्त्रविपश्चितम् ।
सम्यग्वृत्ताः स्वधर्मस्था न कुतश्चिद्भयान्विताः ॥ १२.७२.२२ ॥
王道の学に通じた学識ある婆羅門を頼りとし、正しく振る舞い、自らの法に留まる人々は、何者をも恐れない。
12.72.23
राष्ट्रे चरन्ति यं धर्मं राज्ञा साध्वभिरक्षिताः ।
चतुर्थं तस्य धर्मस्य राजा भागं तु विन्दति ॥ १२.७२.२३ ॥
王国において人々が行う法は、王によってよく守られれば、その法の四分の一を王が得る。
12.72.24
देवा मनुष्याः पितरो गन्धर्वोरगराक्षसाः ।
यज्ञमेवोपजीवन्ति नास्ति यष्टा ह्यराजके ॥ १२.७२.२४ ॥
神々、人間、祖霊、ガンダルヴァ、蛇、羅刹は皆、祭祀によって生きる。王なき国には祭祀を行う者がいない。
12.72.25
इतो दत्तेन जीवन्ति देवताः पितरस्तथा ।
राजन्येवास्य धर्मस्य योगक्षेमः प्रतिष्ठितः ॥ १२.७२.२५ ॥
ここで与えられるものによって、神々も祖霊も生きる。王よ、このダルマの福祉と守護は王においてのみ確立されている。
12.72.26
छायायामप्सु वायौ च सुखमुष्णेऽधिगच्छति ।
अग्नौ वाससि सूर्ये च सुखं शीतेऽधिगच्छति।
शब्दे स्पर्शे रसे रूपे गन्धे च रमते मनः ॥ १२.७२.२६ ॥
日陰、水、風、暑さの中で幸福を得る。火、衣服、太陽、寒さの中で幸福を得る。心は音、触、味、形、香に喜びを見出す。
12.72.27
तेषु भोगेषु सर्वेषु न भीतो लभते सुखम् ।
अभयस्य हि यो दाता तस्यैव सुमहत्फलम् ॥ १२.७२.२७ ॥
これらすべての享受の中で、怯える者は幸福を得ない。無畏を与える者だけが、非常に大きな果報を得る。
12.72.28
न हि प्राणसमं दानं त्रिषु लोकेषु विद्यते ।
इन्द्रो राजा यमो राजा धर्मो राजा तथैव च।
राजा बिभर्ति भूतानि राज्ञा सर्वमिदं धृतम् ॥ १२.७२.२८ ॥
三界において命に等しい施しはない。インドラも王であり、ヤマも王であり、ダルマもまた王である。王が生き物を養い、このすべては王によって支えられている。