Mahābhārata · Adhyāya 13.185
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.185.1
स्त्रीणां हि समुदाचारं सर्वधर्मविदांवर ।
श्रोतुमिच्छाम्यहं त्वत्तस्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.१८५.१ ॥
¡Oh, el mejor entre los conocedores del dharma, abuelo! Deseo oír de ti la conducta de las mujeres; dímelo.
13.185.2
सर्वज्ञां सर्वतत्त्वज्ञां देवलोके मनस्विनीम् ।
कैकेयी सुमना नाम शाण्डिलीं पर्यपृच्छत ॥ १३.१८५.२ ॥
En el mundo de los dioses, Sumanā llamada Kaikeyī, omnisciente, conocedora de todas las verdades y de noble mente, preguntó a Śāṇḍilī.
13.185.3
केन वृत्तेन कल्याणि समाचारेण केन वा ।
विधूय सर्वपापानि देवलोकं त्वमागता ॥ १३.१८५.३ ॥
¡Oh bendita! ¿Por qué conducta, o por qué buen comportamiento, has sacudido todos los pecados y llegado al mundo de los dioses?
13.185.4
हुताशनशिखेव त्वं ज्वलमाना स्वतेजसा ।
सुता ताराधिपस्येव प्रभया दिवमागता ॥ १३.१८५.४ ॥
Ardiendo con tu propio esplendor como una llama de fuego, has llegado al cielo con un resplandor como el de la hija del señor de las estrellas.
13.185.5
अरजांसि च वस्त्राणि धारयन्ती गतक्लमा ।
विमानस्था शुभा भासि सहस्रगुणमोजसा ॥ १३.१८५.५ ॥
Vistiendo ropas sin polvo, libre de fatiga, de pie en tu carro celestial, brillas auspiciosamente con un esplendor mil veces mayor.
13.185.6
न त्वमल्पेन तपसा दानेन नियमेन वा ।
इमं लोकमनुप्राप्ता त्वं हि तत्त्वं वदस्व मे ॥ १३.१८५.६ ॥
No con poca austeridad, ni con dádivas, ni con disciplina has alcanzado este mundo; por eso dime esa verdad.
13.185.7
इति पृष्टा सुमनया मधुरं चारुहासिनी ।
शाण्डिली निभृतं वाक्यं सुमनामिदमब्रवीत् ॥ १३.१८५.७ ॥
Así preguntada por Sumanā con dulzura, Śāṇḍilī, de hermosa sonrisa, habló en voz baja a Sumanā estas palabras.
13.185.8
नाहं काषायवसना नापि वल्कलधारिणी ।
न च मुण्डा च जटिला भूत्वा देवत्वमागता ॥ १३.१८५.८ ॥
No he alcanzado la divinidad por vestir ropas de color ocre, ni por vestir corteza de árbol, ni por raparme la cabeza, ni por llevar el cabello enmarañado.
13.185.9
अहितानि च वाक्यानि सर्वाणि परुषाणि च ।
अप्रमत्ता च भर्तारं कदाचिन्नाहमब्रवम् ॥ १३.१८५.९ ॥
Siempre atenta, nunca dije a mi esposo ninguna palabra dañina ni dura.
13.185.10
देवतानां पितॄणां च ब्राह्मणानां च पूजने ।
अप्रमत्ता सदा युक्ता श्वश्रूश्वशुरवर्तिनी ॥ १३.१८५.१० ॥
En honrar a los dioses, a los antepasados y a los brahmanes siempre estuve atenta y dedicada, y servía a mi suegra y a mi suegro.
13.185.11
पैशुन्ये न प्रवर्तामि न ममैतन्मनो गतम् ।
अद्वारि न च तिष्ठामि चिरं न कथयामि च ॥ १३.१८५.११ ॥
No me dedico a la murmuración, ni mi mente va por ese camino; no me quedo mucho tiempo en la puerta, ni hablo durante largo rato.
13.185.12
असद्वा हसितं किञ्चिदहितं वाऽपि कर्मणा ।
रहस्यमरहस्यं वा न प्रवर्तामि सर्वथा ॥ १३.१८५.१२ ॥
De ninguna manera me dedico a una risa indebida, a un acto dañino, ni a asuntos secretos o públicos.
13.185.13
कार्यार्थे निर्गतं चापि भर्तारं गृहमागतम् ।
आसनेनोपसंयोज्य पूजयामि समाहिता ॥ १३.१८५.१३ ॥
Cuando mi esposo, habiendo salido por algún asunto, regresa a casa, lo honro ofreciéndole un asiento, con la mente concentrada.
13.185.14
यदन्नं नाभिजानाति यद्भोज्यं नाभिनन्दति ।
भक्ष्यं वा यदि वा लेह्यं तत्सर्वं वर्जयाम्यहम् ॥ १३.१८५.१४ ॥
Cualquier alimento que él no reconoce, cualquier comestible que no aprueba, sea para comer o para lamer, todo eso lo rechazo.
13.185.15
कुटुंबार्थे समानीतं यत्किञ्चित्कार्यमेव तु ।
पुनरुत्थाय तत्सर्वं कारयामि करोमि च ॥ १३.१८५.१५ ॥
Cualquier tarea que se haya traído para la familia, me levanto de nuevo y hago que todo se realice, y yo misma lo hago.
13.185.16
अग्निसंरक्षणपरा गृहशुद्धिं च कारये ।
कुमारान्पालये नित्यं कुमारीं परिशिक्षये ॥ १३.१८५.१६ ॥
Atenta a custodiar el fuego sagrado, cuido la pureza de la casa; protejo a los niños cada día y adiestro bien a la joven.
13.185.17
आत्मप्रियाणि हित्वाऽपि गर्भसंरक्षणे रता ।
बालानां वर्जये नित्यं शापं कोपं प्रतापनम् ॥ १३.१८५.१७ ॥
Renunciando incluso a lo que me es querido, consagrada a proteger al que está en el vientre, siempre evito con los niños la maldición, la ira y el castigo severo.
13.185.18
अविक्षिप्तानि धान्यानि नान्नविक्षेपणं गृहे ।
रक्तवत्स्पृहये गेहे गावः सयवसोदकाः।
समुद्गम्य च शुद्धाऽहं भिक्षां दद्यां द्विजातिषु ॥ १३.१८५.१८ ॥
Mantengo el grano intacto y nunca dejo que la comida se derrame en la casa; deseo vacas bien provistas de cebada, forraje y agua; levantándome temprano y purificada, doy limosna a los dvijas.
13.185.19
प्रवासं यदि मे याति भर्ता कार्येण केनचित् ।
मङ्गलैर्बहुभिर्युक्ता भवामि नियता तदा ॥ १३.१८५.१९ ॥
Si mi esposo parte de viaje por algún asunto, entonces, provista de muchos objetos auspiciosos, permanezco contenida.
13.185.20
अञ्जनं रोचनां चैव स्नानं माल्यानुलेपनम् ।
प्रसाधनं च निष्क्रान्ते नामिनन्दामि भर्तरि ॥ १३.१८५.२० ॥
Cuando mi esposo ha salido, no me complazco en el collirio, el pigmento amarillo, el baño, las guirnaldas, los ungüentos perfumados ni el adorno.
13.185.21
नोत्थापयामि भर्तारं सुखं सुप्तमहं सदा ।
आतुरेष्वपि कार्येषु तेन तुष्यति मे मनः।
नोत्थापये सुखं सुप्तं ह्यातुरं पालये पतिम् ॥ १३.१८५.२१ ॥
Nunca despierto a mi esposo cuando duerme plácidamente; incluso en asuntos urgentes mi mente se complace con él. No despierto a quien duerme cómodamente; cuando está enfermo, cuido de mi esposo.
13.185.22
नायासयामि भर्तारं कुटुम्बार्थेऽपि सर्वदा ।
गुप्तगुह्या सदा चास्मि सुसंमृष्टनिवेशना ॥ १३.१८५.२२ ॥
Ni siquiera por asuntos del hogar molesto nunca a mi esposo; siempre guardo bien mis secretos y mi morada está siempre bien aseada.
13.185.23
इमं धर्मपथं नारी पालयन्ती समाहिता ।
अरुन्धतीव नारीणीस्वर्गलोके महीयते ॥ १३.१८५.२३ ॥
La mujer que sigue este camino del dharma, con la mente serena, es honrada en el mundo celestial como Arundhatī entre las mujeres.
13.185.24
एतदाख्याय सा देवी सुमनायै तपस्विनी ।
पतिधर्मं महाभागा जगामादर्शनं तदा ॥ १३.१८५.२४ ॥
Tras haber expuesto así el deber del esposo a Sumanā, aquella diosa, asceta y muy afortunada, desapareció entonces de la vista.
13.185.25
यश्चेदं पाण्डवाख्यानं पठेत्पर्वणि पर्वणि ।
स देवलोकं सम्प्राप्य नन्दने स सुखी वसेत् ॥ १३.१८५.२५ ॥
Quien recite este relato de los Pāṇḍavas en cada festividad, habiendo alcanzado el mundo de los dioses, habitará feliz en el bosque de Nandana.