મહાભારત · અધ્યાય 13.185
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.185.1
स्त्रीणां हि समुदाचारं सर्वधर्मविदांवर ।
श्रोतुमिच्छाम्यहं त्वत्तस्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.१८५.१ ॥
સર્વ ધર્મોના જ્ઞાતાઓમાં શ્રેષ્ઠ, હે પિતામહ! સ્ત્રીઓના આચરણ વિશે હું તમારી પાસેથી સાંભળવા ઇચ્છું છું; તે મને કહો.
13.185.2
सर्वज्ञां सर्वतत्त्वज्ञां देवलोके मनस्विनीम् ।
कैकेयी सुमना नाम शाण्डिलीं पर्यपृच्छत ॥ १३.१८५.२ ॥
દેવલોકમાં સર્વજ્ઞા, સર્વતત્ત્વજ્ઞા, મનસ્વિની કૈકેયી નામની સુમનાએ શાણ્ડિલીને પૂછ્યું.
13.185.3
केन वृत्तेन कल्याणि समाचारेण केन वा ।
विधूय सर्वपापानि देवलोकं त्वमागता ॥ १३.१८५.३ ॥
હે કલ્યાણી! કયા આચરણથી, અથવા કયા સદાચારથી, સર્વ પાપો ખંખેરીને તું દેવલોકે આવી છે?
13.185.4
हुताशनशिखेव त्वं ज्वलमाना स्वतेजसा ।
सुता ताराधिपस्येव प्रभया दिवमागता ॥ १३.१८५.४ ॥
તું પોતાના તેજથી અગ્નિજ્વાળા સમાન પ્રજ્વલિત છે; તારાધિપતિ (ચંદ્ર)ની પુત્રીની જેમ તારી પ્રભાથી સ્વર્ગે આવી છે.
13.185.5
अरजांसि च वस्त्राणि धारयन्ती गतक्लमा ।
विमानस्था शुभा भासि सहस्रगुणमोजसा ॥ १३.१८५.५ ॥
ધૂળ વગરનાં વસ્ત્રો પહેરીને, થાક વગરની, વિમાનમાં ઊભેલી તું હજારગણા તેજથી શુભ્ર દેખાય છે.
13.185.6
न त्वमल्पेन तपसा दानेन नियमेन वा ।
इमं लोकमनुप्राप्ता त्वं हि तत्त्वं वदस्व मे ॥ १३.१८५.६ ॥
તેં થોડા તપથી, દાનથી કે નિયમથી આ લોક પ્રાપ્ત નથી કર્યો; તેથી તે તત્ત્વ મને કહે.
13.185.7
इति पृष्टा सुमनया मधुरं चारुहासिनी ।
शाण्डिली निभृतं वाक्यं सुमनामिदमब्रवीत् ॥ १३.१८५.७ ॥
સુમનાએ આ રીતે મધુરતાથી પૂછ્યું ત્યારે, સુંદર સ્મિત કરતી શાંડિલીએ શાંતિથી સુમનાને આ વચન કહ્યું.
13.185.8
नाहं काषायवसना नापि वल्कलधारिणी ।
न च मुण्डा च जटिला भूत्वा देवत्वमागता ॥ १३.१८५.८ ॥
હું કાષાય વસ્ત્ર પહેરીને, વલ્કલ ધારણ કરીને, માથું મુંડાવીને કે જટા રાખીને દેવત્વને પામી નથી.
13.185.9
अहितानि च वाक्यानि सर्वाणि परुषाणि च ।
अप्रमत्ता च भर्तारं कदाचिन्नाहमब्रवम् ॥ १३.१८५.९ ॥
હું સદા સાવધાન રહીને મારા પતિ સાથે ક્યારેય અહિતકર કે કઠોર વચન બોલી નથી.
13.185.10
देवतानां पितॄणां च ब्राह्मणानां च पूजने ।
अप्रमत्ता सदा युक्ता श्वश्रूश्वशुरवर्तिनी ॥ १३.१८५.१० ॥
દેવતાઓ, પિતૃઓ અને બ્રાહ્મણોના પૂજનમાં હું સદા સાવધાન અને તત્પર રહેતી; સાસુ-સસરાની સેવામાં લાગેલી રહેતી.
13.185.11
पैशुन्ये न प्रवर्तामि न ममैतन्मनो गतम् ।
अद्वारि न च तिष्ठामि चिरं न कथयामि च ॥ १३.१८५.११ ॥
હું ચાડીચૂગલીમાં પ્રવૃત્ત થતી નથી, મારું મન તેમાં જતું નથી; બારણે લાંબો સમય ઊભી રહેતી નથી, અને લાંબી વાતો કરતી નથી.
13.185.12
असद्वा हसितं किञ्चिदहितं वाऽपि कर्मणा ।
रहस्यमरहस्यं वा न प्रवर्तामि सर्वथा ॥ १३.१८५.१२ ॥
હું કોઈ પણ રીતે અયોગ્ય હાસ્યમાં, કર્મથી અહિતમાં, ગુપ્ત કે પ્રગટ બાબતમાં ક્યારેય પ્રવૃત્ત થતી નથી.
13.185.13
कार्यार्थे निर्गतं चापि भर्तारं गृहमागतम् ।
आसनेनोपसंयोज्य पूजयामि समाहिता ॥ १३.१८५.१३ ॥
કામ માટે બહાર ગયેલા અને ઘરે પાછા આવેલા પતિને હું આસન આપીને, એકાગ્રતાથી સત્કારું છું.
13.185.14
यदन्नं नाभिजानाति यद्भोज्यं नाभिनन्दति ।
भक्ष्यं वा यदि वा लेह्यं तत्सर्वं वर्जयाम्यहम् ॥ १३.१८५.१४ ॥
જે અન્નને તે ઓળખતો નથી, જે ભોજ્યની તે પ્રશંસા કરતો નથી, ભક્ષ્ય હોય કે લેહ્ય, તે સર્વનો હું ત્યાગ કરું છું.
13.185.15
कुटुंबार्थे समानीतं यत्किञ्चित्कार्यमेव तु ।
पुनरुत्थाय तत्सर्वं कारयामि करोमि च ॥ १३.१८५.१५ ॥
કુટુંબ માટે લાવવામાં આવેલું જે કોઈ કામ હોય, તે ફરી ઊઠીને હું બધું કરાવું છું અને પોતે પણ કરું છું.
13.185.16
अग्निसंरक्षणपरा गृहशुद्धिं च कारये ।
कुमारान्पालये नित्यं कुमारीं परिशिक्षये ॥ १३.१८५.१६ ॥
અગ્નિના રક્ષણમાં તત્પર રહીને હું ઘરની શુદ્ધિ કરાવું છું; બાળકોનું નિત્ય પાલન કરું છું; કુમારીને સારી રીતે શિક્ષણ આપું છું.
13.185.17
आत्मप्रियाणि हित्वाऽपि गर्भसंरक्षणे रता ।
बालानां वर्जये नित्यं शापं कोपं प्रतापनम् ॥ १३.१८५.१७ ॥
પોતાને પ્રિય વસ્તુઓનો પણ ત્યાગ કરીને, ગર્ભ-સંરક્ષણમાં રત રહીને, હું બાળકો પ્રત્યે શાપ, ક્રોધ અને કઠોર દંડ સદા ત્યજું છું.
13.185.18
अविक्षिप्तानि धान्यानि नान्नविक्षेपणं गृहे ।
रक्तवत्स्पृहये गेहे गावः सयवसोदकाः।
समुद्गम्य च शुद्धाऽहं भिक्षां दद्यां द्विजातिषु ॥ १३.१८५.१८ ॥
ઘરમાં અનાજ વેરાવા ન દઉં છું; જવ-ઘાસ અને પાણી સહિતની ગાયોની ઇચ્છા રાખું છું; પ્રભાતે ઊઠીને શુદ્ધ થઈને દ્વિજોને ભિક્ષા આપું છું.
13.185.19
प्रवासं यदि मे याति भर्ता कार्येण केनचित् ।
मङ्गलैर्बहुभिर्युक्ता भवामि नियता तदा ॥ १३.१८५.१९ ॥
જો મારા પતિ કોઈ કાર્ય માટે પ્રવાસે જાય, તો હું અનેક મંગલ વસ્તુઓથી યુક્ત થઈને સંયમપૂર્વક રહું છું.
13.185.20
अञ्जनं रोचनां चैव स्नानं माल्यानुलेपनम् ।
प्रसाधनं च निष्क्रान्ते नामिनन्दामि भर्तरि ॥ १३.१८५.२० ॥
પતિ બહાર ગયા પછી હું અંજન, રોચના, સ્નાન, માળા, અંગરાગ અને શૃંગારમાં આનંદ માનતી નથી.
13.185.21
नोत्थापयामि भर्तारं सुखं सुप्तमहं सदा ।
आतुरेष्वपि कार्येषु तेन तुष्यति मे मनः।
नोत्थापये सुखं सुप्तं ह्यातुरं पालये पतिम् ॥ १३.१८५.२१ ॥
હું હંમેશાં સુખેથી સૂતેલા પતિને જગાડતી નથી; આતુર કાર્યોમાં પણ તેમનાથી મારું મન સંતોષ પામે છે. સુખેથી સૂતેલાને જગાડતી નથી; બીમાર હોય ત્યારે પતિનું પાલન કરું છું.
13.185.22
नायासयामि भर्तारं कुटुम्बार्थेऽपि सर्वदा ।
गुप्तगुह्या सदा चास्मि सुसंमृष्टनिवेशना ॥ १३.१८५.२२ ॥
કુટુંબના કામ માટે પણ હું પતિને ક્યારેય શ્રમ આપતી નથી; હંમેશાં ગુપ્ત વાતો ગુપ્ત રાખું છું અને મારું ઘર સારી રીતે સાફ રહે છે.
13.185.23
इमं धर्मपथं नारी पालयन्ती समाहिता ।
अरुन्धतीव नारीणीस्वर्गलोके महीयते ॥ १३.१८५.२३ ॥
આ ધર્મમાર્ગનું પાલન કરતી એકાગ્ર નારી, સ્ત્રીઓમાં અરુંધતીની જેમ સ્વર્ગલોકમાં સન્માન પામે છે.
13.185.24
एतदाख्याय सा देवी सुमनायै तपस्विनी ।
पतिधर्मं महाभागा जगामादर्शनं तदा ॥ १३.१८५.२४ ॥
આ કહીને તે દેવી, તપસ્વિની, મહાભાગા સુમનાને પતિધર્મ કહીને તે જ સમયે અદૃશ્ય થઈ ગઈ.
13.185.25
यश्चेदं पाण्डवाख्यानं पठेत्पर्वणि पर्वणि ।
स देवलोकं सम्प्राप्य नन्दने स सुखी वसेत् ॥ १३.१८५.२५ ॥
જે કોઈ આ પાંડવોની કથા દરેક પર્વે વાંચે છે, તે દેવલોક પામીને નંદન વનમાં સુખપૂર્વક વસે છે.