મહાભારત · અધ્યાય 13.19

13.19.1

गरुडः पक्षिणां श्रेष्ठ इति पूर्वं पितामह ।
उक्तस्त्वया महाबाहो श्वेतवाहं प्रशंसता ॥ १३.१९.१ ॥

હે પિતામહ, પહેલાં આપે કહ્યું હતું કે પક્ષીઓમાં ગરુડ શ્રેષ્ઠ છે. હે મહાબાહો, શ્વેતવાહન (કૃષ્ણ)ની પ્રશંસા કરતાં આપે એમ કહ્યું હતું.

अत्र कौतूहल इति श्रवणे जायते मतिः ।
कथं गरुत्मान्पक्षीणां श्रैष्ठ्यं प्राप परन्तप ॥ १३.१९.२ ॥

આ સાંભળવાની જિજ્ઞાસા મારા મનમાં જાગે છે. હે પરંતપ, ગરુત્માને પક્ષીઓમાં શ્રેષ્ઠતા કેવી રીતે મેળવી?

सुपर्णो वैनतेयश्च केन शत्रुश्च भोगिनाम् ।
किंवीर्यः किंबलश्चासौ वक्तुमर्हसि भारत ॥ १३.१९.३ ॥

સુપર્ણ વૈનતેય કોના કારણે સર્પોનો શત્રુ બન્યો? તેનું વીર્ય કેવું હતું, બળ કેવું હતું? હે ભારત, તે કહેવા આપ યોગ્ય છો.

वासुदेव महाबाहो देवकी सुप्रजास्त्वया ।
श्रुतं ते धर्मराजस्य मम हर्षविवर्धन ॥ १३.१९.४ ॥

હે વાસુદેવ, હે મહાબાહો, દેવકી આપના કારણે ઉત્તમ પુત્રવતી થઈ. ધર્મરાજની આ વાત આપે સાંભળી છે, જે મારો હર્ષ વધારનારી છે.

सुपर्णं शंस इत्येव मामाह कुरुनन्दनः ।
अस्य प्रवक्तुमिच्छामि त्वयाऽज्ञप्तो महाद्युते ॥ १३.१९.५ ॥

કુરુનંદને મને કહ્યું, "સુપર્ણનું વર્ણન કરો." હે મહાદ્યુતિ, આપની આજ્ઞાથી હું આ કહેવા ઇચ્છું છું.

त्वं हि शौरे महाबाहो सुपर्णः प्रोच्यसे पुरा ।
अनादिनिधने काले गरुडश्चासि केशव ॥ १३.१९.६ ॥

હે શૌરિ, હે મહાબાહો, પૂર્વે આપ જ સુપર્ણ કહેવાતા હતા. હે કેશવ, આદિ-અંતહીન કાળમાં આપ જ ગરુડ પણ છો.

तस्मात्पूर्वं प्रसाद्य त्वां धर्मपुत्राय धीमते ।
गरुडं पततांश्रेष्ठं वक्तुमिच्छामि माधव ॥ १३.१९.७ ॥

તેથી પ્રથમ તમને પ્રસન્ન કરીને, બુદ્ધિમાન ધર્મપુત્ર માટે, હે માધવ, પક્ષીઓમાં શ્રેષ્ઠ ગરુડ વિશે કહેવા ઇચ્છું છું.

यथैव मां भवान्वेद तथा वेद युधिष्ठिरः ।
यथा च गरुडो जातस्तथाऽस्मै ब्रूहि तत्वतः ॥ १३.१९.८ ॥

તમે મને જેવી રીતે જાણો છો, તેવી જ રીતે યુધિષ્ઠિર પણ જાણે છે. ગરુડ જે રીતે જન્મ્યા, તે તેમને તત્ત્વતઃ કહો.