ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.24.1
ततः कद्रूर्हसन्ती च विनतां धर्मचारिणीम् ।
दासीवत्प्रेषयामास सा च सर्वं चकार तत् ॥ १३.२४.१ ॥
ତା'ପରେ ହସି ହସି କଦ୍ରୁ ଧର୍ମାଚାରିଣୀ ବିନତାକୁ ଦାସୀ ପରି ସେବାରେ ନିଯୁକ୍ତ କଲା; ସେ ସବୁ କଲା।
13.24.2
न विवर्णा न संक्षुब्धा न च क्रुद्धा न दुःखिता ।
प्रेष्यकर्म चकारास्या विनता कमलेक्षणा ॥ १३.२४.२ ॥
ତାଙ୍କ ମୁଖ ମଳିନ ହେଲା ନାହିଁ, ସେ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲେ ନାହିଁ, କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ ନାହିଁ, ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ନାହିଁ; କମଳନୟନା ବିନତା ତାଙ୍କ ଦାସୀକର୍ମ କଲେ।
13.24.3
इमा दिशश्चतस्रोऽस्याः प्रेष्यभावेन वर्तिताः ।
अथ स्म वैनतेयं वै बलदर्पौ समीयतुः ॥ १३.२४.३ ॥
ଏହି ଚାରି ଦିଗ ତାଙ୍କ ଦାସୀଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ଥିଲା। ତା'ପରେ ବଳ ଓ ଦର୍ପ ବୈନତେୟଙ୍କ ସହ ମିଳିତ ହେଲେ।
13.24.4
तं दर्पवशमापन्नं परिधावन्तमन्तिकात् ।
ददर्श नारदो राजन्देवर्षिर्दर्पसंयुतम् ॥ १३.२४.४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଦର୍ପର ବଶୀଭୂତ ହୋଇ ନିକଟରେ ଦୌଡ଼ୁଥିବା ସେହି ଦର୍ପଯୁକ୍ତଙ୍କୁ ଦେବର୍ଷି ନାରଦ ଦେଖିଲେ।
13.24.5
तमब्रवीच्च देवर्षिर्नारदः प्रहसन्निव ।
किं दर्पवशमापन्नो न वै पश्यसि मातरम् ॥ १३.२४.५ ॥
ତେବେ ଦେବର୍ଷି ନାରଦ ଯେପରି ହସି ହସି ତାକୁ କହିଲେ: 'ଦର୍ପର ବଶୀଭୂତ ହୋଇ ତୁମେ କ'ଣ ତୁମ ମାତାଙ୍କୁ ଦେଖୁନାହଁ?'
13.24.6
बलेन दृप्तः सततमहंमानकृतः सदा ।
दासीं पन्नगराजस्य मातुरन्तर्गृहे सतीम् ॥ १३.२४.६ ॥
ବଳରେ ସର୍ବଦା ଦୃପ୍ତ, ଅହଂକାରରେ ସର୍ବଦା ପ୍ରେରିତ ତୁମେ, ନାଗରାଜଙ୍କ ମାତାଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ସତୀ ଦାସୀ ହୋଇଥିବା ତୁମ ମାତାଙ୍କୁ ଦେଖୁନାହଁ କି?
13.24.7
तमब्रवीद्वैनतेयः कर्म किं तन्महामते ।
जनयित्री मयि सुते जाता दासी तपस्विनी ॥ १३.२४.७ ॥
ବୈନତେୟ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ ମହାମତି, ସେ କେଉଁ କର୍ମ ଥିଲା? ମୋତେ ଜନ୍ମଦେଇଥିବା ମାତା, ତପସ୍ବିନୀ ହେଲେ ବି ଦାସୀ ହେଲେ।
13.24.8
अथाब्रवीदृषिर्वाक्यं दीव्यती विजिता खग ।
निकृत्या पन्नगेन्द्रस्य मात्रा पुत्रैः पुरा सह ॥ १३.२४.८ ॥
ତା'ପରେ ଋଷି କହିଲେ: ହେ ଖଗ, ପୂର୍ବରୁ ପନ୍ନଗରାଜଙ୍କ ମାତା ନିଜ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ଛଳନାରେ ପାଶାଖେଳରେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ।
13.24.9
कथं जिता निकृत्या सा भगवञ्जननी मम ।
ब्रूहि तन्मे यथावृत्तं श्रुत्वा वेत्स्ये ततः परम् ॥ १३.२४.९ ॥
ମୋ ମାତା ଛଳନାରେ କିପରି ପରାଜିତ ହେଲେ? ହେ ଭଗବନ୍, ଯାହା ଘଟିଥିଲା ତାହା ଯଥାବତ୍ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ; ଶୁଣିଲା ପରେ ମୁଁ ଆଗକୁ ଜାଣିବି।
13.24.10
ततस्तस्य यथावृत्तं सर्वं तन्नारदस्तदा ।
आचख्यौ भरतश्रेष्ठ यथावृत्तं पतत्रिणः ॥ १३.२४.१० ॥
ତା'ପରେ ନାରଦ ତାଙ୍କୁ ଘଟିଥିବା ସମସ୍ତ କଥା ଯଥାବତ୍ କହିଲେ; ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହି ପକ୍ଷୀକୁ ଯେପରି ଘଟିଥିଲା ସେପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ।
13.24.11
तच्छ्रुत्वा वैनतेयस्य कोपो हृदि समाविशत् ।
जगर्हे पन्नगान्सर्वान्मात्रा सह परंतपः ॥ १३.२४.११ ॥
ତାହା ଶୁଣି ବୈନତେୟଙ୍କ ହୃଦୟରେ କ୍ରୋଧ ପ୍ରବେଶ କଲା; ହେ ପରନ୍ତପ, ସେ ମାତା ସହିତ ସମସ୍ତ ସର୍ପଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କଲେ।
13.24.12
ततस्तु रोषाद्दुःखाच्च तूर्णमुत्पत्यक पक्षिराट् ।
जगाम यत्र माताऽस्य कृच्छ्रे महति वर्तते ॥ १३.२४.१२ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୋଧ ଓ ଦୁଃଖରେ ପକ୍ଷୀରାଜ ଶୀଘ୍ର ଉଡ଼ି ଯାଇ ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କ ମାତା ମହା କଷ୍ଟରେ ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଗଲେ।
13.24.13
तत्रापश्यत्ततो दीनां जटिलां मलिनां कृशाम् ।
तोयदेन प्रतिच्छन्नां सूर्याभामिव मातरम् ॥ १३.२४.१३ ॥
ସେଠାରେ ସେ ନିଜ ମାତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ସେ ଦୀନା, ଜଟାଧାରିଣୀ, ମଳିନା ଓ କୃଶା ଥିଲେ, ମେଘରେ ଆବୃତ ସୂର୍ଯ୍ୟଛବି ପରି।
13.24.14
तस्य दुःखाच्च रोषाच्च नेत्राभ्यामश्रु चास्रवत् ।
प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च पौरुषे प्रतितस्थुषः ॥ १३.२४.१४ ॥
ଦୁଃଖ ଓ କ୍ରୋଧରୁ ତାଙ୍କ ଆଖିରୁ ଲୁହ ବହିଲା; ପୌରୁଷରେ ପ୍ରବୃତ୍ତି ଓ ନିବୃତ୍ତି ଦୁହିଁରେ ସେ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ।
13.24.15
अनुक्त्वा मातरं किञ्चित्पतत्रिवरपुङ्गवः ।
कद्रूमेव स धर्मात्मा वचनं प्रत्यभाषत ॥ १३.२४.१५ ॥
ମାତାଙ୍କୁ କିଛି ନକହି, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେହି ଧର୍ମାତ୍ମା କଦ୍ରୁଙ୍କୁ ହିଁ ଯେପରି କହିଲେ।
13.24.16
यदि धर्मेण मे माता जिता यद्यप्यधर्मतः ।
ज्येष्ठा त्वमसि मे माता धर्मः सर्वः स मे मतः ॥ १३.२४.१६ ॥
ମୋ ମାତା ଧର୍ମରେ ଜିତିଥିଲେ କି ଅଧର୍ମରେ, ତୁମେ ମୋର ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ମାତା; ମୋ ପାଇଁ ସେ ସବୁ ଧର୍ମ ବୋଲି ମାନ୍ୟ।
13.24.17
इयं तु मे स्यात्कृपणा मयि पुत्रेऽम्ब दुःखिता ।
अनुजानीहि तां साधु मत्कृते धर्मदर्शिनि ॥ १३.२४.१७ ॥
ଏ ମୋ ମାତା ମୋ କାରଣରୁ ଦୀନା ଓ ଦୁଃଖିତା ହେବେ; ହେ ଧର୍ମଦର୍ଶିନୀ, ମୋ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବେ ମୁକ୍ତ କର।
13.24.18
कद्रूः श्रुत्वास्य तद्वाक्यं वैनतेयस्य धीमतः ।
उवाच वाक्यं दुष्प्रज्ञा परीता दुःखमूर्च्छिता ॥ १३.२४.१८ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବୈନତେୟଙ୍କ ସେହି କଥା ଶୁଣି, ଦୁଷ୍ଟବୁଦ୍ଧି କଦ୍ରୁ ଦୁଃଖରେ ଘେରି ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ ଏହି କଥା କହିଲେ।
13.24.19
नाहं तव न ते मातुर्वैनतेय कथञ्चन ।
कुर्यां प्रियमनिष्टात्मा मां ब्रवीषि खग द्विजा ॥ १३.२४.१९ ॥
ହେ ବୈନତେୟ, ମୁଁ ତୁମର ନୁହେଁ କି ତୁମ ମାତାଙ୍କର ନୁହେଁ, କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ନୁହେଁ। ହେ ପକ୍ଷୀ, ହେ ଦ୍ବିଜ, ଦୁଷ୍ଟଚିତ୍ତ ତୁମେ ମୋତେ ଏପରି କହୁଛ।
13.24.20
तां तदा ब्रुवतीं वाक्यमनिष्टं क्रूरभाषिणीम् ।
दारुणां सूनृताभिस्तामनुनेतुं प्रचक्रमे ॥ १३.२४.२० ॥
ତେବେ ଅପ୍ରିୟ, କଠୋର କଥା କହୁଥିବା, କ୍ରୂର ବାକ୍ୟ କହୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ମଧୁର ଓ ସତ୍ୟ ବାକ୍ୟରେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେବାକୁ ସେ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
13.24.21
ज्येष्ठा त्वमसि कल्याणि मातुर्मे भामिनि प्रिया ।
सोदर्यी मम चासि त्वं ज्येष्ठा माता न संशयः ॥ १३.२४.२१ ॥
ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ହେ ଭାମିନୀ, ତୁମେ ମୋ ମାତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା। ତୁମେ ମୋର ସହୋଦରା ମଧ୍ୟ; ତୁମେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ମାତା, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
13.24.22
विहङ्गम यथाकामं गच्छ कामगम द्विज ।
सूनृताभिस्त्वया माता नादासी शक्यमण्डज ॥ १३.२४.२२ ॥
ହେ ବିହଙ୍ଗମ, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଯାଅ; ହେ କାମଗ, ହେ ଦ୍ବିଜ। ହେ ଅଣ୍ଡଜ, ମଧୁର ଓ ସତ୍ୟ ବାକ୍ୟରେ ତୁମ ମାତାଙ୍କୁ ଦାସୀ କରାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ।
13.24.23
अमृतं यद्याहरेस्त्वं विहङ्गं जननीं तव ।
अदासीं मम पश्येमां वैनतेय न संशयः ॥ १३.२४.२३ ॥
ତୁମେ ଅମୃତ ଆଣି ତୁମ ମାତାଙ୍କୁ ଦାସତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ କଲେ, ହେ ବୈନତେୟ, ମୋ ଏହି ମାତାଙ୍କୁ ତୁମେ ଦେଖିବ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।